Τα αντιφατικά αφηγήματα του προϋπολογισμού για τους εργαζόμενους

Οφέλη στον κόσμο της εργασίας και των συνταξιούχων από το οικονομικό «success story» προβλέπει η κυβέρνηση στο τελικό σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2026, παρόλο που δεν επενδύει στην κοινωνική προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και των λαϊκών στρωμάτων.

Ειδικότερα, προβλέπει 0,4% ετήσια αύξηση της απασχόλησης και 0,6% ειδικά των μισθωτών, εκτιμώντας σε +37,2% τις συνολικές αμοιβές της εξαρτημένης εργασίας, σε +21,3% τις κατά κεφαλήν αμοιβές και σε +32% τις καθαρές από το 2019 μέχρι και το 2026.

Το σχέδιο λαμβάνει υπόψη την άνοδο των παραπάνω δεικτών και την αύξηση 3,7% του μέσου μισθού το 2026, για να παρουσιάσει πως ο κατώτατος θα είναι 40% υψηλότερος συγκριτικά με το 2019, αγνοώντας τα στοιχεία για τη μείωση της πραγματικής αξίας του κατώτατου και την υστέρηση των αυξήσεων μπροστά στο μεγάλο κόστος ζωής στη χώρα, που κατατάσσεται προτελευταία στον μέσο ετήσιο μισθό και στην αγοραστική δύναμη μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών-μελών.

Ακόμα, εκτιμάται πως θα συνεχιστεί η αριθμητική μείωση της ανεργίας λόγω και του υψηλού ποσοστού της ελαστικής απασχόλησης, καθώς τα δεδομένα του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, που επικαλείται η εισηγητική έκθεση για το οκτάμηνο του έτους, δείχνουν πως μόνο το 55,8% των νέων συμβάσεων είναι πλήρους απασχόλησης, ενώ το 44% είναι μερικής ή εκ περιτροπής.

Μπορεί ο στόχος για υποχώρηση της ανεργίας από το 8,5% του 2025 σε 7,6% (σε εθνικολογιστική βάση) να μοιάζει εφικτός σε σχέση με τη σημαντικά πτωτική πορεία των προηγούμενων ετών, ωστόσο ο σκληρός πυρήνας της ανεργίας δύσκολα θα «σπάσει». Σχεδόν στο ίδιο επίπεδο η εκτίμηση της μείωσης από 10,1% σε 9,1%, με βάση τη δειγματοληπτική Ερευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, που όμως λογίζει ως εργαζόμενους όσους δουλεύουν τουλάχιστον τέσσερις ώρες και ως άνεργους όσους δεν έχουν δουλειά έως ένα έτος και όχι τους μακροχρόνια ανέργους.

Ψίχουλα στους συνταξιούχους

Η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη προβλέπεται πως θα αυξηθεί από 33,343 δισ. ευρώ φέτος σε 35,660 δισ. ευρώ του χρόνου, οι τακτικές πληρωμές των επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ από τα 3,073 δισ. ευρώ του 2025 σε 3,253 δισ. ευρώ και τα επιδόματα ανεργίας από 1,746 σε 2. Στις δαπάνες του προϋπολογισμού εντάσσονται και τα «ψίχουλα» των 250 ευρώ σε χαμηλοσυνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερήλικες και δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων από τον e-ΕΦΚΑ και τον ΟΠΕΚΑ, τα οποία θα καταβληθούν στις 28 Νοεμβρίου.

Οι αυξημένες κατά 723 εκατ. ευρώ πιστώσεις, ύψους 18.429 εκατ. ευρώ, που έχουν προβλεφθεί στον τακτικό προϋπολογισμό 2026 του υπουργείου Εργασίας, αποδίδονται κυρίως στην αυξημένη έναντι του έτους 2025 επιχορήγηση του e-ΕΦΚΑ για την κάλυψη του κόστους των παροχών κύριας σύνταξης, συμπεριλαμβανομένου του μη συμψηφισμού του 50% της αύξησης των συντάξεων με την προσωπική διαφορά των συνταξιούχων για το 2026, και στην αύξηση των μεταβιβάσεων προς το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ) για το έτος 2026.

Στον προϋπολογισμό του υπουργείου περιλαμβάνονται και οι πιστώσεις της Ανεξάρτητης Αρχής «Επιθεώρηση Εργασίας», οι οποίες δεν παρουσιάζουν αξιοσημείωτες μεταβολές για το έτος 2026 σε σχέση με τις εκτιμήσεις έτους 2025. Τέλος, το σύνολο των δαπανών του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων του υπουργείου έτους 2026 προβλέπεται να ανέλθει σε 672 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ποσό ύψους 402 εκατ. ευρώ θα διατεθεί για τη χρηματοδότηση δράσεων από το ΤΑΑ.

Δώρο στους ελεύθερους επαγγελματίες

Σε ό,τι αφορά τις αυξήσεις στις ασφαλιστικές εισφορές ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων, αυτές θα περιοριστούν περίπου στο μισό από το αναμενόμενο, καθώς για ακόμα μία χρονιά ο δείκτης μεταβολής μισθών θα αντικατασταθεί από τον δείκτη του ετήσιου πληθωρισμού, με στόχο να μειωθούν τεχνηέντως τα νέα βάρη στον κλάδο. Η απόφαση της υπουργού Εργασίας εντάχθηκε σε διάταξη του σχεδίου νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης, η συζήτηση του οποίου ξεκινά σήμερα στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής.