Κράτος δικαίου σε βαθιά κατάψυξη

Το κείμενο των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που κατέληξε σε συμβιβασμό την περασμένη Παρασκευή για να αρθούν τα εμπόδια στον νέο προϋπολογισμό 2021-2027 της Ε.Ε. και στο Ταμείο Ανάπτυξης, εκτός από μικρό θρίαμβο της Ουγγαρίας και της Πολωνίας που είχαν υποβάλει βέτο, αποτελεί και μνημείο διπλωματικής υποκρισίας, χαρακτηριστικό του τρόπου με τον οποίο η Ε.Ε. ξεπερνά τις θεσμικές κρίσεις.

Οι 27 επιβεβαίωσαν την προσήλωσή τους στις αρχές του κράτους δικαίου και στον κανονισμό που θα συνδέει την τήρηση των αρχών αυτών με τις κοινοτικές χρηματοδοτήσεις, θέτοντάς τον σε βαθιά κατάψυξη επ’ αόριστον.

Τι λέει η απόφαση των 27;

Πρώτον, ότι η εφαρμογή του μηχανισμού αιρεσιμότητας (για το κράτος δικαίου) θα είναι αντικειμενική, δίκαιη, αμερόληπτη και τεκμηριωμένη και θα διασφαλίζει την τήρηση της νομιμότητας, την απαγόρευση των διακρίσεων και την ίση μεταχείριση των κρατών-μελών.

Δεύτερον, ότι η Κομισιόν θα θεσπίσει κατευθυντήριες γραμμές για τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμόσει τον κανονισμό, αλλά θα το κάνει αφού γίνει προσφυγή στο Δικαστήριο της Ε.Ε. από όποιο κράτος-μέλος θέλει (δηλαδή την Ουγγαρία και την Πολωνία) και με βάση την όποια απόφαση του Δικαστηρίου.

Μέχρι τότε δεν κάνει κανένα βήμα και δεν προτείνει κανένα μέτρο εις βάρος κράτους-μέλους, ακόμη κι αν αυτό εξακολουθεί και παραβιάζει με τις αποφάσεις τη Συνθήκη της Ε.Ε. και ειδικά το άρθρο 2 (σεβασμός ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ελευθερίας, δημοκρατίας, ισότητας, κράτους δικαίου, ανθρωπίνων δικαιωμάτων). Πότε θα προσφύγουν οι ενδιαφερόμενες χώρες στο Δικαστήριο; Και σε τι χρόνο θα λάβει αυτό απόφαση; Κανείς δεν ξέρει.

Σε τελική ανάλυση οι 27 παρακάμπτουν ακόμη και τις προβλέψεις της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ε.Ε. (άρθρο 278) που λέει ότι οι προσφυγές στο Δικαστήριο δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα στις αποφάσεις των οργάνων. Οι 27 αποφάσισαν να είναι γενναιόδωροι έναντι Ουγγαρίας και Πολωνίας, δίνοντας ουσιαστικά ανασταλτική ισχύ στις αναμενόμενες προσφυγές τους κατά του μηχανισμού.