Οι εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν για τις οικονομικές επιδόσεις της ευρωζώνης, της Ε.Ε. και των χωρών-μελών που δημοσιοποιήθηκαν χθες επιβεβαιώνουν ότι η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε κύκλο οικονομικής επιβράδυνσης και ανοδικής τάσης του πληθωρισμού. Αυτός ο νέος οικονομικός κύκλος είχε προαναγγελθεί από τον περασμένο Νοέμβριο, όταν το υπουργείο Οικονομικών είχε αποστείλει στην Κομισιόν τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό 2026-2029 ο οποίος προέβλεπε πτώση των ρυθμών ανάπτυξης στο 1,7% το 2027 και ονομαστικές περικοπές στις δαπάνες όλων των υπουργείων.
Στις εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν ωστόσο υπάρχουν κάποιες ουσιαστικές διαφορές:
● Η μείωση των ρυθμών ανάπτυξης κάτω από το 2% έρχεται έναν χρόνο νωρίτερα, το 2026, οπότε προβλέπεται ότι θα ανέλθει σε 1,8%.
● Ο πληθωρισμός (Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) αντί να μειωθεί ακολουθεί ανοδική πορεία: από 2,9% το 2025 θα αυξηθεί σε 3,7% το 2026, για να μειωθεί σε 2,4% στο τέλος του 2027.
Συνοψίζοντας η ελληνική οικονομία εισέρχεται από το 2026 σε καθοδικό οικονομικό κύκλο, με τον πληθωρισμό να αυξάνεται το 2026 και να παραμένει πάνω από τον στόχο και για μεγάλο διάστημα του 2027, παρά το γεγονός ότι φέτος θα εξακολουθήσουν να ασκούν θετική επίδραση στην ανάπτυξη οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης (ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου του 2026).
Για την ελληνική οικονομία, που διακρίνεται από υψηλό έλλειμμα παραγωγικού κεφαλαίου (περί τα 70 δισ. ευρώ) σε σχέση με τα προ της κρίσης του 2010 επίπεδα καθώς και υψηλό έλλειμμα παραγωγικότητας (35 εκατοστιαίες μονάδες κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο), η βύθιση σε καθοδικό κύκλο οικονομικής καχεξίας από το 2026 είναι ένα άσχημο νέο.
Αυτή η εξέλιξη στην ελληνική οικονομία έρχεται σε μια στιγμή που η Ευρώπη δεν αποτελεί το κατάλληλο οικονομικό περιβάλλον, αντίθετα μετεωρίζεται σε ρυθμούς ανάπτυξης περί το 1%: η πρόβλεψη της Κομισιόν για τους ρυθμούς ανάπτυξης (μέσος ευρωπαϊκός όρος) είναι 1,1% για την Ε.Ε. και 0,9% για την ευρωζώνη, ενώ ο πληθωρισμός θα φτάσει το 3,1% στην Ε.Ε. και το 3,0% στην ευρωζώνη.
Τη συγκυριακή τάση για την Ε.Ε. αποτύπωσαν τα στοιχεία του σύνθετου δείκτη PMI (περιλαμβάνει τόσο τη μεταποίηση όσο και τις υπηρεσίες) που δημοσιοποιήθηκαν χθες. Βάσει αυτών ο δείκτης υποχώρησε περαιτέρω σε 47,5 μονάδες τον Μάιο (από 48,8% τον Απρίλιο). Σημειώνεται πως όταν ο δείκτης πέφτει κάτω από το 50%, αυτό παραπέμπει σε επιβράδυνση. Ομως εδώ υπάρχει και άλλο βασικό εύρημα: όσον αφορά την ανάπτυξη ο Μάιος αναμένεται χειρότερος από τον Απρίλιο.
Υπό προϋποθέσεις…
Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται στην υπόθεση ότι οι εξελίξεις στη Μ. Ανατολή δεν θα πάρουν το «κακό μονοπάτι» που θα παρατείνει την ενεργειακή κρίση πέρα από τα όρια αντοχής της διεθνούς και ιδιαίτερα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ακόμη όμως και αν η σύγκρουση στη Μ. Ανατολή λήξει πριν παραβιαστούν «κόκκινες γραμμές» και πυροδοτηθεί παρατεταμένο ενεργειακό σοκ, οι απόψεις στη διεθνή σκηνή και αρθρογραφία για τον χρόνο επανόδου στην «κανονικότητα» όσον αφορά την επάρκεια του ενεργειακού εφοδιασμού και την αποκλιμάκωση των τιμών ποικίλλουν.
Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg Intelligence σε 126 διαχειριστές κεφαλαίων και ειδικούς της αγοράς ενέργειας, η εκτίμηση ότι η τιμή του brent θα κυμανθεί σε επίπεδα από 81 έως 100 δολάρια το βαρέλι μέχρι και το 2027 είναι κυρίαρχη, ενώ πολλή συζήτηση γίνεται για το αν οι traders και οι αγορές πετρελαίου υποτιμούν τη δυναμική της ενεργειακής κρίσης.
Πληθωρισμός πάνω από 4% στην Ελλάδα
Η εκτίμηση της Κομισιόν για ελληνικό πληθωρισμό 3,7% το 2026 αφορά τον Εναρμονισμένο Δείκτη που χρησιμοποιεί η Eurostat. Ωστόσο ο ελληνικός-εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή κυμαίνεται πλέον σαφώς υψηλότερα. Τον Απρίλιο ο Εναρμονισμένος Δείκτης ήταν 4,6%, ενώ ο εθνικός 5,4% – μια ένδειξη ότι οι τιμές των προϊόντων που παράγονται στην Ελλάδα δέχονται μεγαλύτερη ανοδική πίεση. Οταν λοιπόν η Κομισιόν προβλέπει Εναρμονισμένο Δείκτη 3,7% για το 2026, ο εθνικός θα κυμανθεί πάνω από το 4% και ιδιαίτερα τα λαϊκά νοικοκυριά θα βιώσουν τουλάχιστον ακόμα έναν χρόνο μεγάλης ακρίβειας.
Στον αυτόματο πιλότο
«Λιμοί, λοιμοί, σεισμοί και καταποντισμοί», πόλεμος και ενεργειακή κρίση; Αυτά αφορούν τους πάντες και τα πάντα, αλλά όχι τα δημοσιονομικά στοιχεία της χώρας, τα οποία θα συνεχίσουν να… ευημερούν και το 2026. Στην Ευρώπη το πρωτογενές έλλειμμα (και όχι πλεόνασμα) θα κυμανθεί πάνω από 3%, αλλά στην Ελλάδα οι «μεταρρυθμίσεις» της τρόικας, δηλαδή ο συνδυασμός φοροεπιβαρύνσεων και σκληρών περικοπών στις δαπάνες (που ο Ελληνας υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, χαρακτήρισε μιλώντας στους Financial Times «απολύτως απαραίτητες»), έβαλαν τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα στον αυτόματο πιλότο. Ετσι η Κομισιόν προβλέπει ότι θα υπάρξει δημοσιονομικό πλεόνασμα (πλεόνασμα στη Γενική Κυβέρνηση) 0,6% το 2026 και 0,8% το 2027, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα θα κυμανθεί στο 3,4% το 2026 από 4,9% το 2025.
