• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 14.6°C / 19.2°C
    0 BF
    68%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    1 BF
    77%
  • Πάτρα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    0 BF
    94%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    1 BF
    94%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    1 BF
    74%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.4°C / 10.4°C
    1 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 12.6°C / 12.6°C
    1 BF
    96%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.8°C / 20.8°C
    2 BF
    46%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    3 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 18.8°C
    4 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 17.4°C / 17.4°C
    5 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 14.3°C / 14.3°C
    3 BF
    93%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 13.9°C / 14.5°C
    2 BF
    72%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 14.5°C / 14.5°C
    1 BF
    92%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 20.8°C
    1 BF
    88%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 19.4°C
    0 BF
    100%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 10.3°C / 10.3°C
    2 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.2°C / 14.7°C
    1 BF
    66%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    2 BF
    80%
© Fabian Schmidt | Dreamstime.com

Οι (διαχρονικά) εξευτελιστικοί μισθοί των Εκπαιδευτικών και η απαξίωση της Δημόσιας Εκπαίδευσης

  • A-
  • A+

«…Γλισχρότης, παζαρέματα, κόλπα υπολογισμοί, πειθώ, και όλη αυτή η ανιαρή σειρά των μεθόδων του γεροντισμού ας λείψει τώρα και δια πάντα. Ψηφίσατε ικανοποιητικά ποσά. Να φανέ να χορτάσουν. Ψηφίσατε ικανοποιητικά ποσά. να φανέ να χορτάσουν και να μην ψωμοζητούν και να μην δανείζονται και να μην εκτίθονται στην εντροπήν οι δάσκαλοι. Αν δεν έχετε και αν σας λείπουν οι πόροι, παρακαλούμεν να τους εύρετε. Έφοροι είσθε σεις, εμείς όχι. Και αν σας είναι απολύτως αδύνατο αυτό, αφήσατε τα λούσα των κλασικών σπουδών, και τα τέλεια Γυμνάσια. Χάριν της αξιοπρέπειας μας ως ρωμηών και χάριν του γοήτρου της Κοινότητος δεν επιτρέπετε να νομισθή ότι το διδάσκειν σε εμάς σημαίνει επαιτείαν…»[1]

Αυτά έγραφε το 1920, πριν από ακριβώς εκατό χρόνια ο λόγιος δημοσιογράφος Νίκος Καπετανίδης [2] στην εφημερίδα του «Εποχή» στην Τραπεζούντα. Ο Καπετανίδης έχει χαρακτηριστεί ως ο Δημήτρης Γληνός του Πόντου. Υπήρξε σοσιαλιστής δηλαδή προοδευτικός κοινωνικά , παρακολουθούσε στενά την Οκτωβριανή επανάσταση, την εξέγερση του Γερμανικού λαού το 1919 και θαύμαζε τον φιλοπρόοδο ανθρωπιστή πρόεδρο των ΗΠΑ Γούντροου Γουίλσον [3]. Πίστευε στην ανάγκη μόρφωσης των νέων Ελλήνων και ήταν φανατικός υπέρμαχος της Δημοτικής και της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισής του Βενιζέλου, το οποίο εισήγαγαν οι φωτισμένοι παιδαγωγοί Γληνός, Τριανταφυλλίδης και Δελμούζος. Πίστευε ότι η δημοτική γλώσσα θα φέρει πιο κοντά στον απλό Έλληνα την γνώση δίνοντάς του την ευκαιρία να μορφωθεί, το οποίο με την σειρά του θα οδηγούσε στην κοινωνική και πνευματική απελευθέρωση και αποσκλάβωση. 

Αλήθεια πόσο επίκαιρα ακούγονται τα λόγια του εκατό χρόνια μετά και πόσο καλά ταιριάζουν στην σημερινή κατάσταση στην Ελληνική δημόσια παιδεία. Πλέον η μέση ηλικία του μόνιμου εκπαιδευτικού προσωπικού είναι άνω των 50 ετών (έλλειψη νέων προσλήψεων λόγω οικονομικής κρίσης) , ενώ την πλειοψηφία του προσωπικού αποτελούν πλέον οι αναπληρωτές. Οι τελευταίοι λαμβάνοντας ένα αστείο μισθό με χρονική καθυστέρηση μηνών και την επικείμενη απόλυση στο τέλος της χρονιάς καλούνται να βάλουν πλάτη για την παιδεία. Όχι βέβαια πως οι μόνιμοι καθηγητές αμείβονται καλύτερα, μετά τις ανελέητες περικοπές του 2010 έως 2012.
 
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ σχετικά με τους μισθούς των εκπαιδευτικών των κρατών μελών του[4], ο καθηγητής στην Ελλάδα με προϋπηρεσία 15 ετών λαμβάνει ετήσιο μικτό μισθό 26.198 δολάρια (23,700 ευρώ). Ο ανωτέρω μισθός περιλαμβάνει και τις εργοδοτικές εισφορές και δίνει ένα καθαρό μηνιαίο μισθό λίγο πάνω από τα 1.000 ευρώ. Αντιστοίχως οι συνάδελφοι του σε Πορτογαλία αμείβονται με 43.179 δολάρια ( 64% μεγαλύτερος του Ελληνικού μισθού) και στην Ιρλανδία με 63.195 δολάρια (2,4 φορές μεγαλύτερος). Να σημειωθεί ότι και οι δυο ανωτέρω χώρες χτυπήθηκαν πολύ από την οικονομική κρίση του 2010, αλλά παρ' όλα αυτά πληρώνουν καλά τους εκπαιδευτικούς τους, δείγμα του πόσο ενδιαφέρονται για την παιδεία. 

Βέβαια τα προβλήματα της παιδείας δεν εξαντλούνται στους αστείους μισθούς. Παρά το γνωστό σύνθημα «Δώστε λεφτά για την παιδεία», το ποσοστό του προϋπολογισμού που κατευθύνεται στην παιδεία είναι σταθερά κάτω του ανεπαρκέστατου 3%, από το 2010 έως και σήμερα και δεν φαίνεται να υπάρχει ουδεμία πιθανότητα για μελλοντική αύξησή του. Μάλιστα σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της ΕΕ όσον αφορά τις κρατικές δαπάνες για την δημόσια παιδεία, η Ελλάδα καταλαμβάνει την τελευταία θέση.[5]

Στις σχολικές τάξεις παρατηρείται συνωστισμός μαθητών, ενώ χρόνο με τον χρόνο το ανώτατο όριο μαθητών ανά τάξη αυξάνει. Στα γυμνάσια-λύκεια το άνω όριο είναι έως 28 μαθητές ανά τάξη, ενώ στην πρωτοβάθμια μόλις το περασμένο καλοκαίρι (εν μέσω κορονοϊού) αυξήθηκε από 22 σε 25 μαθητές ανά τάξη. 

Τα ανωτέρω επιδεινώνουν τη χωρίς καμία προπαρασκευαστική προετοιμασία και διαδικασία, «πέταγμα» των προσφυγόπουλων μέσα στις τάξεις, παρόλο που τα περισσότερα δεν ξέρουν καν την Ελληνική γλώσσα. Φυσικά για αυτό δεν φταίνε τα προσφυγόπουλα αλλά το κράτος που δεν φροντίζει για προπαρασκευαστικές δομές που θα επέτρεπαν την ομαλή ένταξή τους στην Ελληνική παιδεία.

Παρατηρείται λοιπό μια συνειδητή υποχρηματοδότηση και εγκατάλειψη της δημόσιας παιδείας η οποία φυσικά οδηγεί τόσο στην απαξίωση των εκπαιδευτικών όσο και στην απαξίωση του όλου συστήματος. Χαρακτηριστικά πολλοί εκπαιδευτικοί αναφέρουν ότι το δημόσιο σχολείο έχει πλέον καταντήσει «χώρος φύλαξης των παιδιών» ώστε οι γονείς να μπορούν να μπορούν να πηγαίνουν στην δουλεία τους, χάνοντας όλα αυτά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που θα έπρεπε να προσφέρει στα παιδιά μας, βάση των επιταγών του Ελληνικού συντάγματος.

Όλα αυτά βέβαια οδηγούν στην ανάπτυξη και ενδυνάμωση της ιδιωτικής εκπαίδευσης η οποία βέβαια αφορά τα τέκνα των κυβερνώντων και των κατεχόντων, οι οποίοι φροντίζουν τα δικά τους παιδιά να αποφύγουν τα ανωτέρω προβλήματα, φοιτώντας στα ακριβά ιδιωτικά κολλέγια μακριά από τον λαουτζίκο.

Αλήθεια τι έκαναν τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη για την παιδεία τους εν μέσω της χρηματοπιστωτικής κρίσης; Ας ρίξουμε μια ματιά στο τι έκανε το Φινλανδικό κράτος όταν βρέθηκε σε αντίστοιχη οικονομική κρίση. Αποφάσισε να επενδύσει στην Δημόσια παιδεία (ιδιωτική παιδεία δεν υπάρχει), ώστε όλοι οι πολίτες να απολαμβάνουν τα αγαθά της επένδυσης του κράτους τους. Οι αλλαγές αυτές άρχισαν να εφαρμόζονται πριν περίπου 40 χρόνια. Χρειάστηκε να φτάσουν όμως έως το 2000 για να παρουσιάστηκαν τα πρώτα απτά θετικά αποτελέσματα από το Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Φοιτητών (PISA), που έδειξαν ότι οι νέοι από την Φινλανδία ήταν οι καλύτεροι στην ανάγνωση στον κόσμο. Τρία χρόνια αργότερα τα αποτελέσματα τους έφεραν στην κορυφή και στα μαθηματικά. Μέχρι το 2009, η Φινλανδία είχε κατακτήσει και άλλες πρωτιές στην γλώσσα και τις επιστήμες [6].

Σημαντικό ρόλο σε αυτή την επιτυχία παίζει και το γεγονός ότι σχεδόν όλοι οι εκπαιδευτικοί είναι απόφοιτοι του καλύτερου 10% των τάξεων τους. Στην Φινλανδία με άλλα λόγια οι καλύτεροι μαθητές δεν γίνονται μόνο γιατροί ή νομικοί αλλά και δάσκαλοι και απολαμβάνουν μεγαλύτερου σεβασμού και εκτίμησης από ότι οι γιατροί ή οι επιχειρηματίες. Και φυσικά αμείβονται πλουσιοπάροχα, ενώ υπάρχουν και μπόνους για όσους υιοθετούν καινοτόμες μεθόδους. Έτσι οι εκπαιδευτικοί απερίσπαστοι μπορούν να αφιερωθούν στην άνοδο του πνευματικού επιπέδου των μαθητών τους!

Διαβάζοντας για το Φινλανδικό μοντέλο, καταλαβαίνουμε πόσο δίκιο είχε ο Καπετανίδης που έγραφε πριν από εκατό χρόνια να ψηφίσουν ικανοποιητικά ποσά για να φάνε να χορτάσουν οι εκπαιδευτικοί: «…Χάριν της αξιοπρέπειας μας ως ρωμηών και χάριν του γοήτρου της Κοινότητος δεν επιτρέπετε να νομισθή ότι το διδάσκειν σε εμάς σημαίνει επαιτείαν…»!

Να δούμε πόσες δεκαετίες ακόμα θα χρειαστεί να περάσουν για να το καταλάβουν και να το υιοθετήσουν οι κυβερνώντες μας!

* Πολιτικός Μηχανικός MSc- Συγγραφέας

Σημειώσεις
[1] Άρθρο του Νίκου Καπετανίδη στην Εφημερίδα «Εποχή» της Τραπεζούντας του Πόντου, 1/10/1920.
[2] Νίκος Καπετανίδης , Τραπεζούντιος δημοσιογράφος και εκδότης των εφημερίδων «Σάλπιξ» 1916-1918 και της «Εποχής» 1918-1921. Διακρίθηκε για τον αγώνα του για την εκπαιδευτική μεταρρύθμισή με σκοπό την πνευματική ανύψωση των νέων του Πόντου και τον αγώνα του για την ανεξαρτησία του Πόντου από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Για αυτό και απαγχονίστηκε από τους Τούρκους το 1921 σε ηλικία 32 ετών. Περισσότερα στο βιβλίο «Ν. Καπετανίδης ο ηρωικός δημοσιογράφος του Πόντου», εκδόσεις Ινφογνώνων -2018
[3] Κώστας Φωτιάδης, Ιστορικός και καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Ιστοσελίδα Pontosnews.gr , δημοσίευση της 16-11-2014.
[4] Στοιχεία ΟΑΣΑ “Teachers’ salaries” - https://data.oecd.org/teachers/teachers-salaries.htm#indicator-chart
[5] Πάνος Ντούλας , άρθρο 9 /3/2017 :https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/214449_stin-teleytaia-thesi-stin-eyropi-gia-dapanes-stin-paideia-i-ellada
[6] «Γιατί η Φιλανδία έχει το καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα στον κόσμο», ιστοσελίδα www.tvxs.gr (11/10/2017)
 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αξιολόγηση και δεκαοχτούρες
Οι επιθεωρητές «βασικής» και «μέσης εκπαιδεύσεως» επισκέπτονταν μερικές, φορές και απροειδοποίητα, τα σχολεία εν ώρα μαθήματος.
Αξιολόγηση και δεκαοχτούρες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο εφιάλτης των μαζικών συγχωνεύσεων
Η Εκθεση Πισσαρίδη που υλοποιείται βήμα βήμα εδώ και έναν χρόνο προωθεί μεταξύ άλλων συγχωνεύσεις σχολείων, αύξηση των μαθητών ανά τμήμα και αύξηση του διδακτικού ωραρίου των εκπαιδευτικών.
Ο εφιάλτης των μαζικών συγχωνεύσεων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι φοβάται, τελικά, η Υπουργός Παιδείας;
Είχαν το λόγο τους οι επιτελείς του Υπουργείου. Ήθελαν να πάρουν τη ρεβάνς από τους εκπαιδευτικούς που τόλμησαν, την Άνοιξη που μας πέρασε, σε ποσοστά της τάξης του 90%, να μην εφαρμόσουν όσα το Υπουργείο...
Τι φοβάται, τελικά, η Υπουργός Παιδείας;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από το «παράθυρο» η τυποποιημένη αξιολόγηση για μαθητές και εκπαιδευτικούς
Τα μοντέλα της τυπικής αξιολόγησης είναι κυρίως δυο κατηγοριών: της σκληρής λογοδοσίας με υψηλού διακυβεύματος τεστ (Αμερική, Αγγλία) και της ήπιας λογοδοσίας (ηπειρωτική Ευρώπη).
Από το «παράθυρο» η τυποποιημένη αξιολόγηση για μαθητές και εκπαιδευτικούς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γαλάζια «κανονικότητα» και εκπαιδευτική ανισότητα
Μεγαλόστομες διακηρύξεις προθέσεων, αναχρονισμοί και αντιφάσεις περιμένουν και φέτος μαθητές και φοιτητές με την έναρξη της σχολικής και ακαδημαϊκής χρονιάς.
Γαλάζια «κανονικότητα» και εκπαιδευτική ανισότητα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μην τζογάρετε με την υγεία των παιδιών μας
Υποκρισία, περίσσια σιγουριά που δεν συνοδεύεται από επίσημα στοιχεία, αλλά και αλαζονεία, αποτελούν το τρίπτυχο που θα συνοδεύσει την κυβέρνηση τους επόμενους μήνες.
Μην τζογάρετε με την υγεία των παιδιών μας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας