• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.4°C / 23.5°C
    1 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.5°C / 17.1°C
    3 BF
    62%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.0°C / 20.9°C
    1 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 15.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 13.0°C
    4 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 11.9°C / 17.5°C
    1 BF
    67%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.4°C / 15.4°C
    5 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 17.6°C / 19.6°C
    1 BF
    67%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.4°C / 24.3°C
    1 BF
    57%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 18.9°C
    2 BF
    88%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.9°C / 23.5°C
    0 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.3°C / 19.6°C
    4 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 19.9°C
    0 BF
    82%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 19.5°C
    0 BF
    68%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 19.5°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.0°C / 22.8°C
    2 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 19.7°C / 23.8°C
    0 BF
    85%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.3°C / 16.0°C
    3 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 12.6°C / 17.2°C
    2 BF
    65%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 9.8°C / 15.8°C
    2 BF
    72%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μπέρνχαρντ ο ανατρεπτικός

  • A-
  • A+

«Κλείνουμε στην πραγματικότητα ένα συμβόλαιο, αλλά το σπάμε. Κάθε συμβόλαιο πρέπει να το σπάμε. Αν έχουμε υπογράψει ένα συμβόλαιο πρέπει να το σπάσουμε, τα συμβόλαια είναι θανατηφόρα. Ή δεν υπογράφουμε κανένα ή αν το έχουμε υπογράψει πρέπει να το σπάσουμε. Ολόκληρη η ανθρωπότητα μένει ενωμένη χάρη στα συμβόλαια, και πνίγεται από αυτά τα συμβόλαια». Είναι τα λόγια του Φος στις αδελφές του, Ρίτερ και Ντένε.

Τρία αδέρφια που γευματίζουν και αλληλοσπαράσσονται κάτω από τα βλέμματα οικογενειακών πορτρέτων. Σε μια τραπεζαρία που θυμίζει μαυσωλείο. Ο σχιζοφρενής φιλόσοφος που επινόησε ο Μπέρνχαρντ, η «φωνή» που υπενθυμίζει την κόλαση των καλο(κακο)μαθημένων ανθρώπων που εξαγοράζουν τους άλλους και δωροδοκούν τους κατώτερους, τους στερημένους.

Η ανάγκη τους για καινούργιες συγκινήσεις υπερβαίνει τα όρια της τρέλας όπως την ξέρουμε. Υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι; Ναι, απαντά ο συγγραφέας, πάντα υπήρχαν. Ολο το έργο του ανατρεπτικού Τόμας Μπέρνχαρντ, του ανθρώπου που υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους μεταπολεμικούς συγγραφείς στον γερμανόφωνο χώρο, διαλογίζεται πάνω σ' αυτή την πικρή διαπίστωση. Το γεγονός ότι η χώρα του η Αυστρία συμμάχησε με τον Χίτλερ του έδωσε από νωρίς την αίσθηση του παραλόγου των ανθρώπων. Ο ευφυής δραματουργός ήξερε όσο κανείς άλλος το παιχνίδι της διείσδυσης στους λαβυρίνθους της συλλογικής οικουμενικής ψυχής.

Το θεατρικό «Ρίτερ, Ντένε, Φος», που κυκλοφόρησε σε βιβλίο από τις Εκδόσεις Κριτική (μετάφραση Γιώργου Δεπάστα), μας ενδιαφέρει πολύ σήμερα. Τίποτα δεν άλλαξε στα αδιέξοδα, στις αυταπάτες, στις ψευδαισθήσεις και στις τάσεις φυγής που βιώνει και τώρα ο σύγχρονος «καλοαναθρεμμένος» και κορεσμένος από τις απολαύσεις άνθρωπος. Νομίζει ότι θα δραπετεύσει εύκολα από το «ανόσιο» αλλά πλανάται. Ο κορυφαίος δραματουργός τονίζει πως είμαστε συνυπεύθυνοι και συνένοχοι σ’ αυτή τη διαρκή «παρακμή», σε αυτό το ολίσθημα που μας απομακρύνει ολοένα και περισσότερο από τη γαλήνη και την ισορροπία με τη φύση.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως ο Ιταλο Καλβίνο το 1978 αποκάλεσε τον Μπέρνχαρντ «τον μεγαλύτερο συγγραφέα παγκοσμίως», αναγνωρίζοντας πως αν δεν αντιμετώπιζε την απόγνωση με το μαύρο χιούμορ, αν κάτω από τη διαπίστωση της ματαιότητας όλων και έναντι όλων, που αναδύεται από το έργο του, δεν διαφαινόταν το πικρά κωμικό βλέμμα του, θα είχαμε πιθανότατα να κάνουμε με ό,τι πιο απαισιόδοξο έχει γραφτεί ποτέ.

Αντιθέτως, όλο το έργο του ανατρεπτικού Μπέρνχαρντ είναι μια πολεμική που προσπαθεί να πει ναι στη ζωή. Να νικήσει τον ζόφο. Και όλοι οι ήρωές του κραυγάζουν στο σύμπαν πως «η ζωή δεν είναι παρά μια φλογερή προσπάθεια να έρθουμε ο ένας κοντά στον άλλον».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χειμών δριμύς επέρχεται μικρό μου
Πού είναι η αγκαλιά της τέχνης να μας ζεστάνει... Σκέφτομαι την πρώτη φορά που θα ξαναπάμε στο θέατρο, στο Εθνικό ειδικά. Σκέφτομαι στην πρώτη παράσταση, εμένα κι άλλους ανθρώπους στο κοινό, να χειροκροτούμε...
Χειμών δριμύς επέρχεται μικρό μου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο γυάλινος κόσμος
Λυπημένοι κουβέντιαζαν την κατάσταση. «Θυμάσαι τον “Γυάλινο Κόσμο”;» Θυμάμαι, λέει εκείνη. Ανθρώπινη μοναξιά, «καφκικά» υπαρξιακά κενά, νευρωτικοί απροσάρμοστοι ήρωες και τέλος, η φυγή στο όνειρο, στην...
Ο γυάλινος κόσμος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο χαμένος εαυτός
Με την «εισβολή» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τη «θεοποίηση» της εικόνας η ερώτηση κάνει μια φαινομενικά απλή απάντηση να μοιάζει σαν την αναζήτησή του «ιερού δισκοπότηρου» της ύπαρξής μας.
Ο χαμένος εαυτός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας Οδυσσέας
Αυτόν τον Οδυσσέα πιθανότατα δεν θα τον κάνει ήρωα του βιβλίου του κανένας συγγραφέας. Αλλά να, εδώ που στέκομαι, όπως κάθε πρωί για να πάρω εφημερίδα, και τον βλέπω να φεύγει για τη δουλειά, μου έρχεται να...
Ενας Οδυσσέας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπερουράνιος τόπος
Να υπήρχε λέει εκείνος ο τόπος του πλατωνικού μύθου… Ενας τόπος, ένας κόσμος ιδεατός, πέρα από οτιδήποτε υλικό, εκεί όπου υπάρχουν τα νοητά αρχέτυπα των αισθητών πραγμάτων, οι ιδέες. Καθαρή αλήθεια, καθαρή...
Υπερουράνιος τόπος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο «λογικός άνθρωπος»
Καμιά φορά σκέφτομαι πόσο βαρύ είναι το έργο των λογικών ανθρώπων. Των ανθρώπων που προσπαθούν να ενώσουν την κοινωνία και το κάνουν αυτό σε μια εποχή συγκεκριμένη, όπου η χώρα τους «βλέπει» τη χώρα με την...
Ο «λογικός άνθρωπος»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας