Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Περί βιβλιοθηκών
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Περί βιβλιοθηκών

  • A-
  • A+

«Κάθε βιβλιοθήκη ανταποκρίνεται σε μια διπλή ανάγκη που συχνά είναι και μια διπλή μανία: να διαφυλάσσουμε ορισμένα πράγματα (βιβλία) και να τα τακτοποιούμε σύμφωνα με ορισμένους τρόπους». Αυτό αναφέρει ο Γάλλος συγγραφέας Ζορζ Περέκ γι’ αυτήν τη διπλή ανάγκη και μανία που είναι η διατήρηση και οργάνωση μιας βιβλιοθήκης. Το απόσπασμα αυτό περιέχεται στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο των εκδόσεων Αγρα «Περί βιβλιοθηκών», με κείμενα των Βερν, Μπόρχες, Εκο, Μπένγιαμιν, Μπράντμπερι και άλλων.

Ανήκω σ’ εκείνη την κατηγορία αναγνωστών που θεωρεί ότι με τα χρόνια η βιβλιοθήκη μας πρέπει να περιέχει μόνο τα βιβλία που εμπίπτουν -με την ευρεία έννοια- στα άμεσα ενδιαφέροντά μας και ότι πρέπει να ανταποκρίνεται σε ένα αυστηρά ποιοτικό και όχι ποσοτικό κριτήριο. Αυτός είναι και ο λόγος που κατά καιρούς συνεισφέρω δεκάδες βιβλία σε τουλάχιστον τρεις βιβλιοθήκες (μία πανεπιστημιακή, μία δημοτική και μία λέσχης αναγνωστών). Τα βιβλία, κατά την άποψή μου, αποτελούν χρηστικά εργαλεία γνώσης –ορισμένα και αισθητικά αντικείμενα ταυτοχρόνως– και όχι αντικείμενα προς συσσώρευση ή αποθησαύριση. Πολύ δε περισσότερο προς επίδειξη.

Τις μέρες αυτές του εθελούσιου, αλλά και ταυτόχρονα αναγκαστικού εγκλεισμού, η αναδίφηση στα ράφια της βιβλιοθήκης μου με έφερε μπροστά σε μερικά από τα «διαμάντια» που συνάντησα στην αναγνωστική μου πορεία.

Οπως για παράδειγμα στη «Μάχη των βιβλίων» (Καστανιώτης) του Τζόναθαν Σουίφτ, όπου στη Βασιλική Βιβλιοθήκη του Αγίου Ιακώβου αντιπαρατίθενται αρχαίοι και σύγχρονοι συγγραφείς: Αίσωπος, Πλάτων και Αριστοτέλης έρχονται αντιμέτωποι με τον Μίλτον και τον Καρτέσιο. Φυσικά όλα αυτά συμβαίνουν το σωτήριο έτος 1697! Στο ράφι της φιλοσοφίας ξανασυναντώ τον Φερνάντο Σαβατέρ και το βιβλίο του «Η αξία του εκπαιδεύειν» (Ελληνικά Γράμματα), μία από τις βαθύτερες αναλύσεις του αστικού εκπαιδευτικού συστήματος, με τις αντιφάσεις, τα ελλείμματα, αλλά και τις προτάσεις για την αλλαγή του.

Λίγα ράφια πιο πέρα, στον «πολιτισμό», ξαναθυμάμαι τη «Χρησιμότητα του άχρηστου» (Αγρα) του Νούτσιο Ορντινε, ο οποίος εν ολίγοις λέει πως πολλά από τα σημαντικότερα επιτεύγματα προήλθαν από κοινωνικά θεωρούμενες «άχρηστες γνώσεις» ή για την εποχή τους «άχρηστες έρευνες». Ο ίδιος έχει γράψει και το υπέροχο «Οι κλασικοί στη ζωή μας» (Αγρα), στο οποίο μας παίρνει από το χέρι και μαζί διαβάζουμε ορισμένες από τις εκλεκτότερες σελίδες της κλασικής λογοτεχνίας.

Βιβλίο καθοριστικό για την πνευματική (και φιλοσοφική) εξέλιξή μου υπήρξε και «Ο θάνατος του αιώνιου» (Κωσταράκης) του Νεοζηλανδού βιοχημικού Ντάριλ Ρίνεϊ. Με μοναδικό τρόπο εκλαϊκεύει επιστημονικές γνώσεις από τη βιολογία, τη φυσική, τη χημεία και τη γενετική για να εξηγήσει γιατί γεννήθηκε η θρησκεία, πώς προέκυψαν οι μεταφυσικές αντιλήψεις περί μετά θάνατον ζωής και πώς η συνείδησή μας θα πρέπει σταδιακά να αναπτυχθεί από το ατομικό στο πλανητικό και από ‘κεί στο συμπαντικό επίπεδο.

Τέλος, ένας τεράστιος συγγραφέας-προφήτης των δυστοπικών εξελίξεων που βιώνουμε σήμερα υπήρξε ο Αντρέ Γκορζ. Με βιβλία του όπως «Οι δρόμοι του παραδείσου» (Κομμούνα) με βοήθησε ήδη από τη δεκαετία του 1980 να αντιληφθώ προβλήματα όπως ο καταναλωτισμός και τα αδιέξοδα της αέναης «ανάπτυξης», αλλά και τα περιβαλλοντικά προβλήματα που προκύπτουν απ’ αυτήν.

Φυσικά το να οργανώσεις μια βιβλιοθήκη αποτελεί ένα σισύφειο έργο, αλλά παράλληλα έναν εύκολο τρόπο να αντιληφθείς την έννοια της εντροπίας, δηλαδή την τάση προς το χάος ενάντια σε κάθε τάξη.

ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Τα θανάσιμα διλήμματα του Λεβιάθαν
Tο παρεπόμενο θανάσιμο δίλημμα, μετά το «αυτοπροστασία ή καραντίνα», είναι το «να είμαστε εγκρατείς σήμερα ή να σας βάλουμε φόρους και λιτότητα αύριο;»
Τα θανάσιμα διλήμματα του Λεβιάθαν
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Τραμπισμός: η εικόνα του μέλλοντός μας;
Οι νεοσυντηρητικοί των ΗΠΑ και οι απανταχού νεοφιλελεύθεροι, με τη βοήθεια των εξαγορασμένων ΜΜΕ, έχουν στήσει μια εικόνα-φούσκα ότι δεν υπάρχει εναλλακτική στην οικονομία της αγοράς, η οποία τόσο με την κρίση...
Τραμπισμός: η εικόνα του μέλλοντός μας;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η σκιά του Βισί και ο κορονοϊός
Η οικονομία της αγοράς και τα αρπακτικά της αποτελούν τον σκληρό πυρήνα της ασθένειας που κατατρώει τον πλανήτη και την ανθρωπότητα.
Η σκιά του Βισί και ο κορονοϊός
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Για ένα νέο overview effect!
Η καπιταλιστική λογική της κατάκτησης, της «αξιοποίησης» και της εκμετάλλευσης φέρνει τον πλανήτη στα όριά του, αφού πρόκειται για τον ίδιο αυτό πεπερασμένο, μικρό και εύθραυστο πλανήτη του overview effect.
Για ένα νέο overview effect!
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ανοσία αγέλης στο σχολείο;
Η κυβέρνηση, συνυπολογίζοντας το πολιτικό κόστος, ετοιμάζει άνοιγμα σχολείων παρά τις διαφωνίες στην Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για να δημιουργήσει εικόνα επιστροφής στην κανονικότητα.
Ανοσία αγέλης στο σχολείο;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας