Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μη γίνεις ο κακός των κόμικς
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μη γίνεις ο κακός των κόμικς

  • A-
  • A+
Οπως όλα τα αναγνώσματα έτσι και τα κόμικς μπορούν να έχουν πολλές ερμηνείες. Η καθεμιά βασίζεται στο κοσμοείδωλο του εκάστοτε αναγνώστη και στις προσδοκίες του. Τη δική του ερμηνεία σε πολλά εμβληματικά κόμικς δίνει ο ηθοποιός Kenny Boyle. Και είναι μια ερμηνεία προοδευτική, αντιρατσιστική και αντιδεξιά

Τα περισσότερα από τα πιο γνωστά mainstream κόμικς και πολλά από τα προϊόντα της μαζικής κουλτούρας έχουν εδώ και δεκαετίες εξεταστεί σε βάθος για τα νοήματά τους και τις πολιτικές προεκτάσεις τους. Οι ερμηνείες που έχουν δοθεί για το καθένα είναι πολλές και όχι μονοσήμαντες, κάτι που ενισχύεται από τη μεγάλη ποικιλία των εκδοχών σχεδόν κάθε τίτλου και χαρακτήρα των σύγχρονων κόμικς, από τους πολλούς και διαφορετικούς δημιουργούς που έχουν φιλοτεχνήσει τους περισσότερους τίτλους, από την εποχή, την εκάστοτε γραμμή της εταιρείας κ.λπ. Ορισμένες θεμελιώδεις αξίες, όμως, δεν μπορούν να αλλάξουν. Η φύση πολλών σπουδαίων χαρακτήρων και αρκετών επιτυχημένων σειρών ήταν μία και συγκεκριμένη, τουλάχιστον την στιγμή της δημιουργίας τους.

X-Men

Με μια επιθετική αλλά σαφέστατη ανάρτησή του στο facebook πριν από λίγες ημέρες, ο Σκοτσέζος, κινηματογραφικός και θεατρικός ηθοποιός Kenny Boyle, γνωστός από την τηλεοπτική του παρουσία στη σειρά «Cops and Monsters» και πρωταγωνιστής στο αναμενόμενο «The Perfect Strangers», έβαλε τα πράγματα στη θέση τους γύρω από το πρωταρχικό νόημα πολλών γνωστών σε όλους κόμικς. Το περιεχόμενο της κριτικής του προς όσους παρερμηνεύουν τα κόμικς ή τα ερμηνεύουν κατά το δοκούν ήταν βαθιά πολιτικό και πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικό από κάποιον που έχει ως εικονίδιο του προφίλ του στο facebook, τον εαυτό του με σηκωμένα τα μεσαία δάχτυλα των χεριών του ανάμεσα στα ομοιώματα του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπόρις Τζόνσον. Τα βασικά σημεία της ανάρτησής του ήταν τα εξής:

Black Panther και Captain America

«Οι X-Men αφορούν τα πολιτικά δικαιώματα. Αν δεν το είχατε καταλάβει, δεν έχετε καταλάβει τους X-Men.

»O Black Panther αφορά τα πολιτικά δικαιώματα. Αν δεν το είχατε καταλάβει, δεν έχετε καταλάβει τον Black Panther.

»Ο Captain America κυριολεκτικά πολέμησε τους ναζί. Αποτελεί την ενσάρκωση της μάχης ενάντια στην alt-right. Αν δεν το είχατε καταλάβει, δεν έχετε καταλάβει τον Captain America.

»Η Αυτοκρατορία στον “Πόλεμο των Αστρων” είναι φασιστική. Η συμμαχία της Αντίστασης είναι αντιφασιστική. Αν δεν το είχατε καταλάβει, δεν έχετε καταλάβει τον “Πόλεμο των Αστρων”.

»Ο Punisher δεν είναι προορισμένος να αποτελεί πρότυπο για την αστυνομία ή τις ένοπλες δυνάμεις. Τόσο που οι συγγραφείς του τον παρουσίασαν να μιλά ενάντια σε κάτι τέτοιο σε ένα από τα κόμικς του. Αν δεν το είχατε καταλάβει, δεν έχετε καταλάβει τον Punisher. O Deadpool είναι γκέι. Είναι πανσεξουαλικός. Γεγονός. Αν δεν το είχατε καταλάβει, δεν έχετε καταλάβει τον Deadpool.

Deadpool-Thor

»Το “Σταρ Τρεκ” αφορά την ισότητα όλων των ειδών, των φυλών και των σεξουαλικοτήτων. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 κιόλας έπαιρνε ξεκάθαρη θέση και υπερασπιζόταν το δικαίωμα των γυναικών στην επιλογή. Ενα από τα πιο σαφή θέματά του ήταν η αποδοχή των διαφορετικών πολιτισμών και εμφανίσεων και η συνεργασία για την ειρήνη. Είναι επίσης αντικαπιταλιστικό και υπέρ των vegan. Αν δεν το είχατε καταλάβει, δεν έχετε καταλάβει το “Σταρ Τρεκ”.

»Ο Superman και η Supergirl (και ένα μεγάλο ακόμα πλήθος υπερηρώων) είναι μετανάστες. Η θέση αυτών των κόμικς είναι ξεκάθαρα υπέρ των μεταναστών, της ισότητας και της αποδοχής. Αν δεν το είχατε καταλάβει, δεν έχετε καταλάβει τον Superman και την Supergirl.

»O Stan Lee είπε “Ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία βρίσκονται ανάμεσα στις πιο θανατηφόρες κοινωνικές ασθένειες που μολύνουν τον κόσμο σήμερα”. Αν είστε μισαλλόδοξοι ή ρατσιστές, δεν έχετε καταλάβει τίποτα από τους χαρακτήρες που δημιούργησε ο Stan Lee.

Superman

»Οι ιστορίες με τις οποίες όλοι μεγαλώσαμε μας δίδαξαν να δίνουμε αξία στις ζωές και στις κουλτούρες των άλλων ανθρώπων και να εκτιμούμε τις διαφορές μεταξύ μας. Μόνο τα καθάρματα ήταν ξενοφοβικοί ή σεξιστές ή ρατσιστές ή δικτατορικοί τύποι. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς κάποιος μπορεί να μην έχει πιάσει κάτι τέτοιο.

»Αν σας εκνευρίζει το ότι υπάρχει ένας μαύρος Spider-Man ή ένας μαύρος Captain America ή μια θηλυκή Θωρ ή ότι η Ms Marvel είναι μουσουλμάνα ή ότι ο Captain Marvel ήταν γνήσιος φεμινιστής ή οτιδήποτε άλλο από αυτά που οι ακροδεξιοί φαν λένε ότι “κλέβει τα παιδικά μας χρόνια”, δεν πιάσατε τίποτα από την πρώτη στιγμή. Ολα όσα λέτε ότι τώρα “εκχωρούνται στους αριστερούς”, δεν ήταν ποτέ δικά σας. Αν θεωρείτε ότι είστε φαν όλων αυτών αλλά εξακολουθείτε να πιστεύετε ότι η LGBTQ+ κοινότητα είναι τόσο πολύ “στα μούτρα” σας ή έχετε πρόβλημα με το “Black Lives Matter ή θέλετε “να πάρετε τη χώρα πίσω από τους μετανάστες”, τότε δεν είστε φαν στην πραγματικότητα. Η geek κουλτούρα δεν έγινε ξαφνικά αριστερή… Ηταν πάντα. Απλώς ανατραφήκατε να είστε στενόμυαλοι. Γίνατε οι κακοί των ιστοριών που κάποτε λατρεύατε».

Superman

Με αυτή τη συναισθηματικά φορτισμένη ανοιχτή επιστολή προς τους φίλους των κόμικς της alt-right που εξεγείρονται απέναντι σε ιστορίες, χαρακτήρες και δημιουργούς της «αριστερής οπτικής», ο Kenny Boyle λέει τα πράγματα με το όνομά τους και ξεκαθαρίζει το τι ακριβώς σήμαιναν και εξακολουθούν να σημαίνουν πολλά από τα μηνύματα των mainstream κόμικς για αναγνώστες που μεγάλωσαν και μεγαλώνουν ερμηνεύοντάς τα ως προτροπές και παραδείγματα ισότητας, δημοκρατίας, ανεξιθρησκείας, σεβασμού και αποδοχής της διαφορετικότητας.

Από την άλλη, είναι δύσκολο να ισχυριστεί κάποιος ότι όλα τα σύγχρονα ή παλαιότερα υπερηρωικά κόμικς –ούτε καν όλα όσα ο Boyle αναφέρει– δεν είχαν ή δεν εξακολουθούν να έχουν και τις κακές στιγμές τους ή στη διάρκεια της ζωής τους δεν υπηρέτησαν, συνειδητά ή μη, και άλλες αξίες ή δεν άφησαν τα περιθώρια για να γίνουν κτήμα μιας αναγνωστικής και πολιτικής λογικής που από τα νοήματά τους επέλεξε να ξεχωρίσει και να προβάλει τη βία, την ατομική ενάντια στη συλλογική δράση, τη μανιχαϊστική ερμηνεία του κόσμου, την τιμωρία και την εκδίκηση ως μέσα επίλυσης διαφορών. Στον πυρήνα, ωστόσο, όλων αυτών των κόμικς βρίσκονται πράγματι αυτά που ο Boyle επισημαίνει.

Green Lantern

Στα παραδείγματά του θα μπορούσαν να προστεθούν και αμέτρητα ακόμη που αποδεικνύουν ότι στο επίκεντρο των ιστοριών με υπερήρωες είτε της δεκαετίας του 1940 με τον Superman, τον Batman και τη Wonder Woman, είτε της δεκαετίας του 1960 με τον Spider-Man, τους X-Men, τον Hulk και τους Fantastic Four είτε στη σύγχρονη εποχή με τον Deadpool, βρίσκεται πάνω από όλα ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια, ανεξαρτήτως χρώματος, φυλής, φύλου και θρησκείας. Αυτό και μόνο είναι αρκετό για να κρατά τους αναγνώστες σε εγρήγορση ώστε να μην εκχωρηθεί ποτέ η ιστορία των κόμικς στην alt-right αντίληψη που στηρίζει ρατσιστές φιλοπόλεμους προέδρους, δικαιολογεί την αστυνομική-κρατική βία και επιδιώκει τη φυλετική καθαρότητα εις βάρος της πολυχρωμίας, της πολυσυλλεκτικότητας, της πολυπολιτισμικής κοινωνίας.

Ms-Marvel

[email protected]

ΚΑΡΕ ΚΑΡΕ
Μια εικόνα, 349 λέξεις
Με αφορμή την παρουσίαση του τέταρτου μέρους του «1800» του Θανάση Καραμπάλιου βρήκαν την ευκαιρία διάφοροι Ελληναράδες να επιτεθούν μέσω πληκτρολογίου στον Ελασσονίτη δημιουργό κατηγορώντας τον για...
Μια εικόνα, 349 λέξεις
ΚΑΡΕ ΚΑΡΕ
«Πρέπει να διαβούμε το χάσμα»
Πώς είναι δυνατόν να εικονοποιηθούν τα γραπτά του Κάφκα, του Μπάροουζ, του Μπρετόν, του Τζόις, του Καρυωτάκη; Ο Γιώργος Τραγάκης το επιχειρεί με αριστοτεχνικό τρόπο.
«Πρέπει να διαβούμε το χάσμα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας