Ανθρωποι της γραφής (ποιητές, πεζογράφοι, κριτικοί, πανεπιστημιακοί) στέλνουν γράμμα στον αγαπημένο λογοτεχνικό τους ήρωα. Σύντομες επιστολές, διακειμενικά παίγνια, μεταιχμιακές αφηγήσεις στην κόψη επινοημένης πραγματικότητας και μυθοπλαστικής οικειότητας. Σημερινός επιστολογράφος ο Χρήστος Χρυσόπουλος. Μ.Φ.
Αγαπητέ Αντώνη Σουρούπη,
Πάει καιρός από τότε που συναντηθήκαμε στο «Σόλο του Φίγκαρο», θυμάμαι όμως την αγωνία σας να ολοκληρώσετε εκείνο το μυθιστόρημα για τη Νίνα Δολόξα, το οποίο σας οδήγησε στην παραφροσύνη.
Ηθελα λοιπόν, έστω με κάποια καθυστέρηση, να σας καθησυχάσω λέγοντας πως –παρότι το αριστούργημά σας δεν γράφτηκε ποτέ και η φιλοδοξία σας ακυρώθηκε βάναυσα– εντούτοις, δεν την χάσατε την ευκαιρία να «φύγετε έξω από τα όρια του κόσμου» καθώς μονολογείτε στις τελευταίες λέξεις του βιβλίου που σας φιλοξενεί.
Λέτε πως το μυθιστόρημά σας απέτυχε επειδή οι εικόνες του ήσαν «ανεδαφικές και επίπεδες, τους έλειπαν οι άλλες δυο διαστάσεις». Και απορείτε «πώς να τα ’γραφα με βίωμα αυτά; Πώς να το ’κανα, να σπάσω κι εγώ τους κανόνες;».
Κι όμως, την απάντηση τη δίδετε μόνος σας: «Το καλύτερο έργο μου θα ’ταν αυτό που δεν θα ’γραφα, κι ιδανικώτερή μου ερωμένη αυτή που ποτές δεν είδα». Αυτό που θέλω να σας πω, αγαπητέ Αντώνη Σουρούπη, είναι πως τα μυθιστορήματά μας πάντοτε αποτυγχάνουν. Είτε ολοκληρωθούν είτε όχι.
Οσο κι αν κοπιάσουμε, η ζωή ξεφτίζει μέσα στα συμβάντα που επινοούμε και στο τέλος δεν απομένει τίποτα για να κρατήσουμε ως τελεσίδικο, παρά μόνο ο χρόνος που σπαταλήσαμε γράφοντας.
Κι αν με ρωτήσετε τι απομένει τότε από τη γραφή, θα σας απαντήσω δίχως δισταγμό ότι οι λέξεις ιχνογραφούν τα όρια ενός κόσμου. Κι αυτό δεν είναι καθόλου αμελητέο. Γράφοντας στεκόμαστε στο μεταίχμιο.
Πατάμε τα σύνορα κάποιας ύπαρξης και αναλογιζόμαστε προς τα πού να πορευτούμε.
Μην ξεχνάτε ότι και εσείς ο ίδιος υπάρχετε χάρη στο έργο ενός νου που φαντάστηκε τη γραφή. Εγώ που συντάσσω αυτή την επιστολή απευθυνόμενος σ’ εσάς, απλώς διαλέγω ένα όνομα.
Γράφω και στους δυο σας Αντώνη Σουρούπη και Γιάννη Σκαρίμπα. Θέλω να σας αφήσω με μια σκέψη παρηγορητική: παραμένετε και οι δυο ζωντανοί στο «Σόλο του Φίγκαρο» όπως υπήρξατε κάποτε στην αληθινή Χαλκίδα.
Η έξοδος από τα όρια του κόσμου έχει ήδη συντελεστεί. Μόνο η κατεύθυνση παραμένει ζήτημα ερμηνείας: από τη ζωή στο μυθιστόρημα ή μήπως αντίστροφα;
Χρήστος Χρυσόπουλος
• «Το σόλο του Φίγκαρο» (πρώτη έκδοση, 1939) του Γιάννη Σκαρίμπα
• Τελευταίο βιβλίο του Χρ. Χρυσόπουλου είναι «Η συνείδηση του πλάνητα» (Εκδόσεις Οκτώ, 2015)
