Ποιητές, πεζογράφοι, κριτικοί λογοτεχνίας αλλά και πανεπιστημιακοί απαντούν στο αρχετυπικό, δαιδαλώδες και ολισθηρό ερώτημα «Γιατί γράφω;». Ενα ψηφιδωτό κειμένων που προσπαθεί να φωτίσει τη σκοτεινή ρίζα της γραφής. Απαντά στο ερώτημα ο Χρήστος Αστερίου.
Γιατί γράφω; Η κοινότοπη απάντηση που θέλει τον συγγραφέα να «μην μπορεί να κάνει αλλιώς» δεν με αφορά προσωπικά, αφού είμαι σε θέση να ζήσω για μεγάλα διαστήματα χωρίς συγγραφή, παραδομένος σε κείνη την «προφορική» καθημερινότητα που τόσο εμφατικά απέρριπτε ο Κάφκα σε μια ημερολογιακή του σημείωση από το καλοκαίρι του 1913: «Μισώ όλα όσα δεν σχετίζονται με τη λογοτεχνία, βρίσκω βαρετές τις συζητήσεις (ακόμα κι εκείνες που αφορούν τη λογοτεχνία), οι επισκέψεις με κάνουν να πλήττω, τα βάσανα και οι χαρές των συγγενών μού είναι αφόρητα ανιαρά.
Οι συζητήσεις μού στερούν όλα όσα σκέφτομαι, τη σπουδαιότητα, τη σοβαρότητα, την αλήθεια». Ακόμα θυμάμαι τον ενθουσιασμό, με τον οποίο είχα διαβάσει πριν από αρκετά χρόνια τα ημερολόγια του μεγάλου πεζογράφου και πόσο είχα εντυπωσιαστεί από εκείνη τη δήλωση απόλυτης αφοσίωσης στη γραφή. Θα είχα, άραγε, ποτέ τη δύναμη να αναλάβω κι εγώ μια τέτοια ευθύνη;
Ξεκίνησα να γράφω σε νεαρή ηλικία και ήταν φυσικό εκείνη την περίοδο να μην υπακούν οι λέξεις ούτε κι εγώ να είμαι σε θέση να κάνω πολλά γι’ αυτό. Από την άλλη, είχα την αίσθηση πως ο χρόνος ήταν άφθονος (πράγματι ήταν) και με την άγνοια κινδύνου που χαρακτηρίζει πάντα τους άγουρους πειραματισμούς είχα βαλθεί νωρίς νωρίς να μετρηθώ με τους λογοτεχνικούς μου ήρωες, τσιμπολογώντας δεξιά κι αριστερά λόγια, φράσεις, εικόνες.
Το ερώτημα «γιατί γράφω» τέθηκε επιτακτικά μόνο όταν κατάλαβα πως θέλω να είμαι συγγραφέας περισσότερο απ’ οτιδήποτε άλλο, κυρίως σε κάποια άνυδρα μεσοδιαστήματα ανάμεσα σε δύο βιβλία, όταν στο τέλος της μέρας έμενε στο στόμα η πικρή επίγευση ότι κάτι έχει πάει χαμένο. Γιατί γράφω, λοιπόν;
Αλλοτε για τη χαρά της αναμέτρησης με τον Λεβιάθαν και την εφήμερη απόλαυση μιας μικρής νίκης εναντίον του, άλλοτε για την ψευδαίσθηση πως καταφέρνω να βάλω σε τάξη ανόμοια πράγματα μέσα σ’ ένα χάος σκέψεων, συναισθημάτων και πληροφοριών. Φυσικά εν γνώσει μου ότι παραμονεύει πάντοτε ο κίνδυνος της αποτυχίας, γνώση που προσδίδει στη διαδικασία της γραφής μια άγρια ομορφιά.
Τελευταίο βιβλίο του Χ. Αστερίου είναι το μυθιστόρημα «Ισλα Μπόα» (Πόλις, 2012)
