Ποιητές, πεζογράφοι, κριτικοί λογοτεχνίας αλλά και πανεπιστημιακοί απαντούν στο αρχετυπικό, δαιδαλώδες και ολισθηρό ερώτημα «Γιατί γράφω;»… Ενα ψηφιδωτό κειμένων που προσπαθεί να φωτίσει τη σκοτεινή ρίζα της γραφής. Απαντά ο Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος.*
–Ποιος ο σκοπός όπου ασπάζεσθε τον ληστρικόν βίον; ερωτά η Αρχή. Δηλαδή, εξηγεί ο Γραμματεύς, γιατί γίνατε ληστές;
Και ο ληστής Νικόλαος Παλιουράκης, ετών 18, λίγο προτού καρατομηθεί, θα απαντήσει αθωότατα:
–Διά να καζαντήσωμεν!
Είναι βέβαιον ότι ουδείς Ελληνας συγγραφέας γράφει (έγραφε;) διά να καζαντήσει -το πολύ πολύ, από όλη αυτή τη διαδικασία, να καζαντίσουν μερικοί εκδότες…
Γιατί γράφουμε, ή γιατί τα εκδίδουμε αυτά που γράφουμε;
Θα μπορούσαμε, ακόμη, να προσθέσουμε:
–Γιατί διαβάζουμε λογοτεχνία;
Ο κόσμος μας είναι απελπιστικά κλειστός κι οι λαχτάρες του ανθρώπου δεν έχουν τέλος. Η ζωή μάς στριμώχνει, μας μπεγλερίζει ο βίος, τα μελλούμενα καραδοκούν, μας δυναστεύει η μνήμη, ονειροπολούμε ελπίδες.
Η συγγραφή είναι ένα μυστήριο, μια καταφυγή: ένα καλειδοσκόπιο λέξεων, όπου με τις κατάλληλες εκάστοτε κινήσεις, ως απόλυτος πλέον δημιουργός, τακτοποιείς ο ίδιος τον κόσμο, παίρνεις τις καταστάσεις στα χέρια σου, χειρίζεσαι προσωπικά τη μοίρα των ανθρώπων, ξεφεύγεις από τις συμπληγάδες της καθημερινότητας, στην οποία απλώς κλείνεις τα μάτια. Ας θυμηθούμε λίγο, έστω και από μνήμης, τον Εμπειρίκο:
Είναι τα βλέφαρά μου διαφανείς κουρτίνες, όταν τ’ ανοίγω βλέπω ό,τι κι αν τύχει, όταν τα κλείνω βλέπω ό,τι ποθώ…
Ανομολόγητες προσδοκίες, προσωπικές φιλοδοξίες, η δημόσια προβολή, ο έπαινος των φίλων και των σοφιστών, οι πωλήσεις, οι βραβεύσεις -όλα αυτά, και πολλά άλλα μπαίνουν, φυσικά, στο παιχνίδι της συγγραφής.
Συνομιλία με τους (φανταστικούς) αναγνώστες, ή (έστω) με τους ήρωες κι όλους όσοι πηγαινοέρχονται στις σελίδες, ανάκληση απόντων, άλλοθι της μοναξιάς -η γραφή προσφέρει, και στα δύο συμβαλλόμενα μέρη, την ύψιστη παραμυθία.
* Τελευταίο βιβλίο του Η. Χ. Παπαδημητρακόπουλου είναι η συγκεντρωτική έκδοση των διηγημάτων του «Απαντα τα διηγήματα» (Γαβριηλίδης, 2012)
