Πάσχα στην Ελλάδα

Η ελληνική εξοχή μπαίνει ξανά στην πιο φωτεινή της εποχή. Η άνοιξη απλώνεται σε βουνά και χωριά, οι πλαγιές γεμίζουν χρώματα και αρώματα και το Πάσχα γίνεται η καλύτερη αφορμή για μικρές αποδράσεις μακριά από την γκρίζα καθημερινότητα της πόλης. Σε αυτό το ταξιδιωτικό αφιέρωμα περιπλανιόμαστε σε μεσογειακά τοπία που μόλις έχουν ξυπνήσει από τον χειμώνα, περπατάμε σε λουλουδιασμένες ράχες και παλιά μονοπάτια, γνωρίζουμε ιδιαίτερα πασχαλινά έθιμα και δοκιμάζουμε γεύσεις που κουβαλούν μνήμες τόπου και παράδοσης. Στεκόμαστε σε πλατείες που ξαναγεμίζουν ζωή, σε χωριά που κρατούν ζωντανό τον ρυθμό της γιορτής και σε τοπία που αυτή την εποχή δείχνουν την πιο σφριγηλή τους όψη.

Επιλέξαμε έξι ξεχωριστές περιοχές της Ελλάδας που μπορεί να μη βρίσκονται στους κλασικούς πασχαλινούς προορισμούς· αυτή την εποχή όμως αποκαλύπτουν τη γοητεία τους με τον πιο αυθεντικό τρόπο, προσφέροντας δυνατές εικόνες ελληνικής άνοιξης και ένα Πάσχα με ξεχωριστό χαρακτήρα

Τήνος
Γιορτάζουμε σε αυθεντικά χωριά

Το νησί της Μεγαλόχαρης δεν αποτελεί παραδοσιακό πασχαλινό προορισμό. Ωστόσο, είναι βέβαιο πως θα σας συνεπάρει με το φροντισμένο αγροτικό του τοπίο, τα παραδοσιακά χωριά, τα χρωματιστά ξωκλήσια, τους περίτεχνους περιστερώνες, την άγρια, ηφαιστειακή ενδοχώρα, τους φιλόξενους κατοίκους του. Επιπλέον, τα άφθονα πεζοπορικά μονοπάτια που διασχίζουν τα βουνά και τις ακτές θα σας δώσουν την ευκαιρία για ουσιαστικές περιπλανήσεις, ενώ στα μεγάλα πλεονεκτήματα του νησιού συγκαταλέγεται και η εξαιρετική τοπική κουζίνα.

Αξέχαστες εκδρομές

◻️ Ανακαλύψτε τα ορεινά χωριά: από το λιμάνι της Τήνου ακολουθήστε τον ορεινό δρόμο που οδηγεί προς τον χαρακτηριστικό βράχο του Ξώμπουργκου. Στη διαδρομή, με σύντομες παρακάμψεις, δείτε τα χωριά Τριαντάρος, Δύο Χωριά, Σκαλάδος, Κουμάρος, Ξινάρα, Λουτρά και Φαλατάδος και στη συνέχεια επισκεφθείτε την καθολική εκκλησία της Ιερής Καρδιάς. Στο χωριό Αρνάδος βρίσκεται η ονομαστή Ορθόδοξη Μονή Κεχροβουνίου (10ος αι.), ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια των Κυκλάδων.

◻️ Ο Βώλακας και τα ηφαιστειακά του βράχια: το χωριό Βώλακας, αγκαλιασμένο από διάσπαρτους ηφαιστειακούς ογκόλιθους, είναι από μόνο του ένας ιδιαίτερος προορισμός. Εδώ θα δείτε το μικρό λαογραφικό μουσείο και θα επισκεφθείτε τα εργαστήρια των παραδοσιακών καλαθοποιών. Αξίζει επίσης να φτάσετε μέχρι το γειτονικό ορεινό χωριό Αγάπη, που βρίσκεται στην αγκαλιά μιας μικρής, καταπράσινης κοιλάδας.

◻️ Το τοπίο στον Ταραμπάδο και οι περιστερώνες: στην Τήνο συναντά κανείς τους περισσότερους αλλά και τους ωραιότερους περιστερώνες του Αιγαίου. Τα λιθόκτιστα αυτά αρχιτεκτονικά κοσμήματα, που φιλοξενούν τα περιστέρια, είναι συνήθως δίπατα, ορθογώνια και φτάνουν σε ύψος από έξι έως οκτώ μέτρα. Στο χωριό Ταραμπάδος θα δείτε συγκεντρωμένους αρκετούς καλοδιατηρημένους περιστερώνες του 18ου και 19ου αιώνα.

◻️ Η ομορφότερη οδική διαδρομή: ξεκινώντας από το λιμάνι της Τήνου, θα φτάσετε εύκολα στην Καρδιανή, ένα χωριό-κόσμημα με εξαιρετική θέα στο πέλαγος. Από εδώ συνεχίστε προς τα Ιστέρνια και καταλήξτε στον Πύργο, το μαρμάρινο χωριό της Τήνου. Επισκεφθείτε το σπίτι του γλύπτη Χαλεπά, που λειτουργεί ως μουσείο, το Μουσείο Τηνιακών Καλλιτεχνών και το σύγχρονο θεματικό Μουσείο Μαρμαροτεχνίας. Αν ο καιρός είναι σύμμαχος, κατευθυνθείτε στο θαλασσινό χωριό Πάνορμος για βόλτες στην προκυμαία και μεζέδες με θαλασσινή αύρα.

Μεγάλη Παρασκευή

Μη χάσετε την περιφορά του Τιμίου Σταυρού και του αγάλματος της Παναγίας Πονεμένης, που πραγματοποιείται τη Μεγάλη Παρασκευή το πρωί στην Καθολική Μητρόπολη της Ξινάρας. Ιδιαίτερα συγκινητική είναι και η περιφορά του Επιταφίου στην πόλη της Τήνου, όπου καθολικές και ορθόδοξες ενορίες συγκεντρώνονται στο λιμάνι με τους στολισμένους επιταφίους τους. Στη συνέχεια, ο Επιτάφιος του Αγίου Νικολάου κατευθύνεται προς την παραλία Σπιτάλια και μπαίνει στο νερό μαζί με τον ιερέα και τα εξαπτέρυγα.

Αμοργός
Εντυπωσιακά έθιμα

Γνωστή για τις παραλίες της, τα παραδοσιακά χωριά της και την τραχιά ενδοχώρα της, η Αμοργός δεν συγκαταλέγεται στους πιο προβεβλημένους πασχαλινούς προορισμούς. Ωστόσο, και εδώ –όπως άλλωστε στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου– τα πασχαλινά έθιμα είναι εντυπωσιακά, καθώς έχουν αφομοιώσει αρχέγονες λατρευτικές παραδόσεις και τις έχουν συνδέσει με τη βυζαντινή ορθόδοξη λατρεία.

◻️ Τα τοπικά παραδοσιακά γλυκά δεν είναι εδώ τα τσουρέκια, αλλά τα «λαζαράκια»: χειροποίητα κουλουράκια με ανθρώπινο σχήμα, που θυμίζει πρωτοκυκλαδικό ειδώλιο!

◻️ Ιδιαίτερη είναι και η περιφορά του Επιταφίου, τόσο στη Χώρα όσο και στα χωριά της Αμοργού. Στην πρωτεύουσα του νησιού ανάβουν σε τενεκεδάκια μικρές φωτιές, σαν φαναράκια, που φωταγωγούν τα σκαλοπάτια και τα καλντερίμια απ’ όπου θα περάσει ο στολισμένος Επιτάφιος.

◻️ Στα χωριά Θολάρια, Ποταμός και Λαγκάδα οι ντόπιοι στρώνουν στα καλντερίμια φύλλα από ρίγανη και φασκόμηλο, ενώ ραντίζουν τα πορτοπαράθυρα των σπιτιών με κολόνια.

◻️ Ανήμερα το Πάσχα, μεγάλη πομπή πιστών μεταφέρει την εικόνα της Παναγίας Χοζοβιώτισσας από το μοναστήρι και διασχίζει μεγάλο μέρος του νησιού, ακολουθώντας παλιά λιθόστρωτα μονοπάτια.

Την Κυριακή του Πάσχα, αντί για το αρνί στη σούβλα που συνηθίζεται στην ηπειρωτική Ελλάδα, εδώ στις Κυκλάδες ψήνουν κατσικάκι, το λεγόμενο ριφάκι, στη στάμνα και στον ξυλόφουρνο.

Περίπατοι

Αυτή την εποχή, που η ζέστη είναι γλυκιά και κάθε άκρη του νησιού μοιάζει ντυμένη με ένα πολύχρωμο πέπλο από αγριολούλουδα, είναι η καλύτερη στιγμή για σύντομους περιπάτους αλλά και για μεγαλύτερες διαδρομές στην τραχιά, γοητευτική ενδοχώρα.

◻️ Οπωσδήποτε θα ξεκινήσετε για μια βόλτα στην πανέμορφη Χώρα, με τα στεγάδια της, τους ασβεστωμένους μαχαλάδες και τις λουλουδιασμένες αυλές. Καθώς στο χωριό δεν μπαίνουν αυτοκίνητα, θα φτάσετε με τα πόδια μέχρι το κέντρο, στη μικροσκοπική πλατεία «Πλατεάκι», όπου δεσπόζουν οι Τρεις Εκκλησίες.

Στη βόλτα αυτή θα έχετε την ευκαιρία για άφθονες στάσεις: για έναν καφέ, για να δοκιμάσετε την περίφημη αμοργιανή ρακή με μέλι ή για να φάτε σε κάποιο από τα γραφικά ταβερνάκια που βρίσκονται στα πιο όμορφα σημεία του χωριού.

Ανεβείτε επίσης στο κάστρο για να δείτε πανοραμικά τον οικισμό, αλλά και στους ανεμόμυλους, για να αγναντέψετε το πέλαγος και από τις δύο πλευρές του νησιού.

◻️ Θα πάτε και στο παραθαλάσσιο χωριό της Αιγιάλης, 15 χλμ. από τη Χώρα, και από εκεί θα προσεγγίσετε, είτε ακολουθώντας τα παραδοσιακά καλντερίμια είτε οδικώς, τα χωριά Θολάρια, Λαγκάδα και Ποταμός, που εποπτεύουν από ψηλά τον όρμο της Αιγιάλης και θεωρούνται από τα πιο αυθεντικά των Κυκλάδων. Αν έχετε όρεξη για λίγο περπάτημα ακόμα, ανηφορίστε από τη Λαγκάδα ώς την εκκλησία της Παναγίας Επανοχωριανής.

Υπάτη
Στις καταπράσινες πλαγιές της Οίτης

Η ιστορική Υπάτη είναι γνωστή για τα ιαματικά της λουτρά, το βυζαντινό κάστρο και τους όμορφους καταρράκτες της. Αποτελεί έναν μοναδικό περιηγητικό και περιπατητικό προορισμό και έχει εύκολη πρόσβαση μέσω εθνικών οδών από αρκετές πόλεις της κεντρικής Ελλάδας και της Θεσσαλίας.

Βυζαντινά μνημεία και τρεχούμενα νερά

Τα ιαματικά λουτρά της Υπάτης είναι γνωστά ήδη από την αρχαιότητα. Στη σημερινή λουτρόπολη υπάρχουν καφέ, ψησταριές και ταβέρνες που κρύβονται μέσα σε ένα θαλερό και πυκνό πλατανόδασος. Λίγο ψηλότερα, σε ένα φυσικό «σκαλοπάτι» της Οίτης, στη θέση της αρχαίας πόλης Υπατα, βρίσκεται η γραφική κωμόπολη της Υπάτης. Εδώ θα επισκεφθείτε το αναπαλαιωμένο βυζαντινό κάστρο και θα δείτε τον μικρό καταρράκτη στο σημείο όπου βρίσκεται ο νερόμυλος του Ματσούκα. Εντυπωσιακές είναι και οι βυζαντινές εκκλησίες που συναντά κανείς διάσπαρτες στον οικισμό, ενώ αξίζει οπωσδήποτε μια επίσκεψη στο Βυζαντινό Μουσείο.

Πεζοπορία και εκδρομές

Ζητήστε να σας δείξουν το μονοπάτι που ξεκινά από την άκρη της Υπάτης, διασχίζει το μικρό φαράγγι Ροδόκαλο και καταλήγει σε έναν μικρό αλλά εντυπωσιακό καταρράκτη. Θαυμάσια είναι επίσης η οδική διαδρομή που οδηγεί από την Υπάτη στη Μονή Αγάθωνος (8 χλμ.), η οποία κουρνιάζει σε μια κατάφυτη κόχη του βουνού, σε υψόμετρο περίπου 550 μέτρων. Στους χώρους της μονής λειτουργεί και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας. Από τη Μονή Αγάθωνος, ανηφορίζοντας σε ασφαλτοστρωμένο δρόμο, θα φτάσετε στο χωριό Καστανιά και από εκεί, στα υψίπεδα της Οίτης, στην τοποθεσία Λιβαδιές, όπου βρίσκονται δύο μικρές αλπικές λίμνες.

Το ιδιαίτερο πασχαλινό έθιμο της Αρσαλής

Ψηλά στα βράχια της Οίτης βρίσκεται το εκκλησάκι της Αγίας Ιερουσαλήμ, γνωστό και ως Αρσαλή. Την Τετάρτη του Πάσχα ντόπιοι άνδρες, με τη συνοδεία παραδοσιακών οργάνων, ακολουθούν το μονοπάτι προς την τοποθεσία του ναΐσκου. Μετά τη λειτουργία του Εσπερινού ανάβουν φωτιές και ακολουθεί φαγοπότι και ολονύχτιο γλέντι. Την επόμενη ημέρα οι προσκυνητές κατευθύνονται στη θέση «Περιβόλια», όπου συναντούν άλλους χωριανούς και τότε στήνεται ακόμα ένα υπαίθριο γλέντι.

Πήλιο
Στη μαγική χώρα των Κενταύρων

Ολα τα χωριά του Πηλίου αυτή την εποχή βρίσκονται στα καλύτερά τους. Το βουνό των Κενταύρων αναβλύζει παντού τρεχούμενα νερά, ενώ οι οξιές, οι βελανιδιές, τα πλατάνια και οι καστανιές έχουν βγάλει τα νέα τους φυλλώματα, καλύπτοντας τις πλαγιές με ένα καταπράσινο χαλί.

Στα χωριά οι ευωδιές από τα ανθισμένα παρτέρια που έχει κάθε σπιτικό πλημμυρίζουν τα παραδοσιακά καλντερίμια. Πραγματικά, η άνοιξη στο Πήλιο είναι μαγεία!

Αγιος Λαυρέντιος

Το χωριό αυτό, αν και απέχει μόλις 20 χιλιόμετρα από την πόλη του Βόλου, θα σας κερδίσει με την αρχιτεκτονική ομορφιά και τη γαλήνια ατμόσφαιρά του.

Ο Αγιος Λαυρέντιος βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 600 μέτρων, στις πλαγιές του νότιου Πηλίου. Τα αυτοκίνητα δεν επιτρέπεται να μπουν μέσα στον οικισμό, γι’ αυτό θα αφήσετε το όχημά σας στην πλατεία Χατζίνη (Σταθμός ή Κάτω Πλατεία) και θα συνεχίσετε υποχρεωτικά με τα πόδια μέχρι την Κεντρική Πλατεία, όπου βρίσκεται ο μητροπολιτικός ναός του Αγίου Δημητρίου, καθώς και ταβέρνες και καφέ.

Από εδώ ξεκινούν τα παραδοσιακά πέτρινα καλντερίμια που θα σας οδηγήσουν σε κάθε γωνιά του χωριού. Εύκολα επίσης από τον Αγιο Λαυρέντιο μπορείτε να κατηφορίσετε οδικώς προς τις ακτές του Παγασητικού και τα παραθαλάσσια χωριά Αγριά, Καλά Νερά και Αφέτες, όπου θα βρείτε πλήθος από μεζεδοπωλεία και ψαροταβέρνες.

Για τους φίλους της πεζοπορίας, πολύ όμορφο είναι το παραδοσιακό μονοπάτι που οδηγεί στο γειτονικό χωριό Δράκεια. Με το αυτοκίνητο μπορείτε επίσης να προσεγγίσετε τα εξίσου γραφικά ορεινά χωριά Ανω Λεχώνια, Αγιος Βλάσιος, Αγιος Γεώργιος, Πινακάτες, Βυζίτσα και Μηλιές.

Παραδοσιακές γιορτές

Τις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας μπορείτε να τις παρακολουθήσετε στο κοντινό γυναικείο μοναστήρι του Αγίου Λαυρεντίου. Ωστόσο, αξίζει να μείνετε και στο χωριό. Πολύ γραφική είναι η περιφορά του Επιταφίου της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου, που περνά μέσα από τα στενά καλντερίμια του οικισμού. Στα πασχαλινά εδέσματα, εκτός από τη μαγειρίτσα και το αρνί, ξεχωρίζει και το τοπικό «μπουμπάρι», ένα παραδοσιακό λουκάνικο γεμιστό με εντόσθια, μυρωδικά και ρύζι.

Πύλος
Η άνοιξη σε όλο της το μεγαλείο

Πίνεις τον καφέ σου στην κεντρική πλατεία των Τριών Ναυάρχων, κάτω από τη σκιά των πλατάνων, και σχεδιάζεις τις περιηγήσεις σου. Από πού να ξεκινήσεις; Από τις βόλτες στο κάστρο, το σεργιάνι στο παλιό λιμάνι, μια εκδρομή με πλοιάριο στα κοντινά νησάκια ή από τις περιπλανήσεις στη λιμνοθάλασσα;

Περίπατος στο κάστρο, επίσκεψη στα νησάκια

Από το παλιό λιμάνι ακολουθήστε το δρομάκι που θα σας οδηγήσει στην είσοδο του Νιόκαστρου, το οποίο χτίστηκε από τους Οθωμανούς το 1573. Στον περίβολό του στεγάζεται το Ινστιτούτο Υποβρύχιων Αρχαιολογικών Ερευνών, όπου παρουσιάζονται ευρήματα από την ιστορική Ναυμαχία του Ναβαρίνου.

Με πλοιάριο που αναχωρεί από το παλιό λιμάνι μπορείτε να επισκεφθείτε τις νησίδες που βρίσκονται στον κόλπο του Ναβαρίνου. Εκεί υπάρχουν τα μνημεία των πεσόντων Γάλλων, Αγγλων και Ρώσων ναυτικών κατά την ομώνυμη ναυμαχία.

Η Γιάλοβα και οι καταρράκτες του Πολυλίμνιου

Το κοντινό στην Πύλο χωριό Γιάλοβα είναι χτισμένο δίπλα στην ομώνυμη λιμνοθάλασσα, ένα από τα σημαντικότερα μικρά υγροτοπικά συστήματα της Ελλάδας και καταφύγιο του σπάνιου αφρικανικού χαμαιλέοντα (Chamaeleo africanus).

Εδώ μπορείτε να κάνετε ποδηλασία ή πεζοπορία ανάμεσα σε ανθισμένους λόφους, να προσεγγίσετε την ερημική αυτή την εποχή παραλία της Βοϊδοκοιλιάς και να ανηφορίσετε μέσα από αμμόλοφους προς τη σπηλιά του Νέστορα και το ιστορικό Παλιόκαστρο.

Οπωσδήποτε αξίζει και μια εκδρομή προς το χωριό Χαραυγή (23 χλμ. από την Πύλο), από όπου μπορείτε να περπατήσετε, ακολουθώντας μονοπάτι, την τοποθεσία Πολυλίμνιο με τους εντυπωσιακούς κλιμακωτούς καταρράκτες.

Περιφορά του Επιταφίου της Παναγίας της Μεταμόρφωσης

Χαρακτηριστική είναι η περιφορά του Επιταφίου του ναού της Παναγίας της Μεταμόρφωσης, η οποία περνά από το παλιό λιμάνι με τη συνοδεία της δημοτικής χορωδίας και της φιλαρμονικής ορχήστρας. Την πομπή ακολουθεί πλήθος κόσμου κρατώντας αναμμένα φαναράκια, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα κατανυκτική ατμόσφαιρα.

Ναύπακτος
Φαναράκια στο λιμάνι

Το ενετικό λιμάνι της Ναυπάκτου και η ευρύτερη γύρω από αυτό περιοχή αποτελούν έναν ελκυστικό προορισμό, χειμώνα-καλοκαίρι. Η Ναύπακτος, καθώς βρίσκεται πάνω στην ακτογραμμή του Νομού Αιτωλοακαρνανίας (230 χλμ. από την Αθήνα και 25 χλμ. από την Πάτρα), αλλά και σε μικρή απόσταση από την ορεινή ενδοχώρα, φαντάζει ιδανικό ορμητήριο για ανοιξιάτικες αποδράσεις.

Βόλτες στο βενετσιάνικο λιμάνι

Γύρω από το μεσαιωνικό λιμάνι, εκεί όπου παλιά οι ψαράδες είχαν τις αποθήκες τους, απλώνεται σήμερα ένα πλήθος από καφέ και ταβέρνες. Σε μικρή απόσταση ξεχωρίζει το Φετιχέ Τζαμί, που χτίστηκε από τον σουλτάνο Βαγιαζήτ Β΄ με την κατάληψη της Ναυπάκτου από τους Τούρκους, το 1499. Ψηλότερα, σε θέση που αγναντεύει την πόλη και τη θάλασσα, βρίσκεται το Ρολόι, κτίσμα του 1914.

Στην κορυφή του λόφου, λίγο ψηλότερα, δεσπόζουν οι εντυπωσιακές επάλξεις του κάστρου της Ναυπάκτου, σε σημείο με πανοραμική θέα σχεδόν σε όλο τον Κορινθιακό και τον Πατραϊκό κόλπο. Αν έχετε την όρεξη και τη φυσική κατάσταση, αξίζει να ανέβετε ακολουθώντας το καλντερίμι που διασχίζει την πόλη· διαφορετικά, μπορείτε να πάτε με το αυτοκίνητο.

Εύκολα, από τη Ναύπακτο, μπορείτε να επισκεφθείτε το ψαροχώρι Μοναστηράκι, γνωστό για τις ψαροταβέρνες του, να κάνετε ράφτινγκ στον ποταμό Εύηνο ή να αναζητήσετε τον δροσερό βουνίσιο αέρα στα ελατόφυτα τοπία της ορεινής Ναυπακτίας.

Οι γιορτές εδώ είναι διαφορετικές

Ομως αυτό που κάνει αυτή την εποχή τη Ναύπακτο να ξεχωρίζει είναι το ιδιαίτερο έθιμο της περιφοράς του Επιταφίου. Το έθιμο αυτό διατηρείται από τη δεκαετία του 1950, όταν οι ψαράδες θέλησαν να χαιρετίσουν με τον δικό τους τρόπο τη συνάντηση των δύο Επιταφίων των ενοριών Αγίου Δημητρίου και Αγίας Παρασκευής στο μικρό τους λιμάνι. Τότε σβήνουν όλα τα ηλεκτρικά φώτα και το ενετικό λιμάνι φωτίζεται από χιλιάδες μικρά κεριά και δάδες, που έχουν τοποθετηθεί στις ντάπιες του κάστρου, ενώ ένας φλεγόμενος σταυρός φωτίζει την είσοδο του λιμανιού.

Το έθιμο αυτό συγκεντρώνει κάθε χρόνο χιλιάδες πιστούς, που καταφθάνουν από όλες τις πόλεις της Αιτωλοακαρνανίας, την Πάτρα, το Αίγιο και φυσικά από την Αθήνα.

www.viewsofgreece.com