Αθήνα, 20°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
21.3° 19.1°
2 BF
75%
Θεσσαλονίκη
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
21.6° 17.6°
3 BF
64%
Πάτρα
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
19.4° 18.8°
4 BF
74%
Ιωάννινα
Αραιές νεφώσεις
13°C
12.9° 12.9°
1 BF
94%
Αλεξανδρούπολη
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
19.1° 18.9°
1 BF
72%
Βέροια
Αραιές νεφώσεις
20°C
19.8° 16.0°
2 BF
60%
Κοζάνη
Σποραδικές νεφώσεις
12°C
16.2° 12.4°
2 BF
67%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
18°C
17.9° 17.9°
2 BF
92%
Ηράκλειο
Ελαφρές νεφώσεις
22°C
21.8° 18.8°
2 BF
46%
Μυτιλήνη
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
23.9° 22.9°
4 BF
50%
Ερμούπολη
Σποραδικές νεφώσεις
20°C
19.9° 19.8°
2 BF
86%
Σκόπελος
Σποραδικές νεφώσεις
21°C
20.7° 20.7°
5 BF
80%
Κεφαλονιά
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
18.9° 18.9°
3 BF
63%
Λάρισα
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
19.3° 19.3°
3 BF
50%
Λαμία
Σποραδικές νεφώσεις
21°C
20.7° 20.5°
2 BF
57%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
22°C
21.8° 21.5°
3 BF
69%
Χαλκίδα
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
21.5° 18.8°
2 BF
78%
Καβάλα
Ασθενείς βροχοπτώσεις
19°C
19.4° 18.3°
2 BF
79%
Κατερίνη
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
21.7° 19.2°
2 BF
86%
Καστοριά
Ελαφρές νεφώσεις
11°C
11.3° 11.3°
2 BF
77%
ΜΕΝΟΥ
Τετάρτη, 17 Απριλίου, 2024
jeanette winterson
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Τζινέτ Γουίντερσον. Jeanette Winterson. Frankissstein. Μετάφραση: Γιώργος Ικαρος Μπαμπασάκης. Σελ. 405. Gutenberg, 2024 | φωτο: Εκδόσεις Gutenberg

Μετανθρώπινη αθανασία

Το Frankissstein είναι ένα αποσπασματικό, ευφυές σχόλιο για την ευθύνη του δημιουργού, τις συναρπαστικές δυνατότητες αλλά και τις συνέπειες από την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης. Μέσα από τους χαρακτήρες παρουσιάζονται οι ηθικές αναστολές αλλά και οι αντικρουόμενες απόψεις για τη σταδιακή εξαφάνιση του φυσικού σώματος, έστω κι αν μελλοντικά, στον καινούργιο μετανθρώπινο κόσμο, καταφέρουν τελικά να κατακτήσουν την αθανασία.

O Φρανκενστάιν της Μαίρη Σέλεϊ (1818) έχει υπερβεί τον ταπεινό του στόχο να καλύψει τις προδιαγραφές ενός μυθιστορήματος τρόμου που είχε κληθεί να γράψει η νεαρή συγγραφέας για να αντέξει τον αποκλεισμό και τη βροχή στη βίλα του Πολιντόρι στην Ελβετία, όπου είχε καταφύγει μαζί με τον σύζυγο και άλλα σπουδαία πνεύματα της εποχής.

Το έργο έχει πλέον τη δική του μεταθανάτια ζωή, έχοντας προ πολλού υπερβεί τις προθέσεις της δημιουργού, έχει διανύσει τη δική του πορεία μέσα στους αιώνες, εμπνέοντας άλλα έργα, άλλους δημιουργούς, άλλες αναγνώσεις. Αποδεκτό και θαυμαστό όταν πρόκειται για ένα μυθιστόρημα, αλλά όταν πρόκειται για μια άλλου είδους επινόηση, όπως η ατομική βόμβα ή, εν προκειμένω, η τεχνητή νοημοσύνη -θέμα που σήμερα προβληματίζει την κοινή γνώμη-, τότε η υπέρβαση των προθέσεων του δημιουργού και ο παραγκωνισμός του έχουν, ενίοτε, μοιραίες συνέπειες για την ανθρωπότητα.

Οι συνέπειες της τεχνολογικής εξέλιξης έχουν αποτελέσει κεντρικό θέμα πλήθους μυθιστορημάτων της τρέχουσας παραγωγής, όπως το «Μηχανές όπως εγώ» του Ιαν ΜακΓιούαν ο οποίος οραματίζεται ένα ψηφιακό αναχρονιστικό παρελθόν, η «Κλάρα και ο Ηλιος» του Καζούο Ισιγκούρο που ερευνά τη συναισθηματική εξέλιξη της ηρωίδας του και το «Poor things» του Αλιστερ Γκρέι που ενέπνευσε και το σενάριο της ομότιτλης ταινίας του Γιώργου Λάνθιμου, όπου παρουσιάζεται η ενηλικίωση της Μπέλα ύστερα από μεταμόσχευση εγκεφάλου.

Το μυθιστόρημα της Γουίντερσον διαφοροποιείται από τα εν λόγω εξαιτίας της υβριδικότητάς του. Εδώ, η επιστήμη και ο ακραίος ρομαντισμός συνυπάρχουν αρμονικά και προωθούν τις φιλοσοφικές έννοιες που προκύπτουν από την εγγενή υβριδικότητα των χαρακτήρων.

Εκτός από ιστορικό μυθιστόρημα -μια αναδρομή στη ζωή της Μαίρη Σέλεϊ, τον έρωτα και τον γάμο της με τον ποιητή Πέρσι Μπίσοπ Σέλεϊ, τις κακουχίες, τις στερήσεις και το πένθος από την απώλεια των μωρών της-, περιγράφεται και η παραμονή της στη βίλα του Πολιντόρι όπου εμπνέεται και γράφει τον Φρανκενστάιν, το δημιούργημα του οποίου, ένα υβρίδιο από ανθρώπινα μέλη, αυτονομείται από τον δημιουργό.

Τα κεφάλαια αυτά έχουν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, νιώθουμε την υγρασία να φωλιάζει στα δικά μας κόκαλα, τον δυναμισμό του λόρδου Μπάιρον, τον ερωτισμό του Σέλεϊ και την ακλόνητη αντοχή και διορατικότητα της νεαρής γυναίκας.

Στη συνέχεια, με ένα χρονικό άλμα στο παρόν, μας αφηγείται την ιστορία του Ρι Σέλεϊ, ενός τρανς γιατρού που περιγράφει τον εαυτό του ως «υβρίδιο» όταν συναντάει τον δρα Νικηφόρο Στάιν ο οποίος εργάζεται πάνω στην επιτάχυνση της εξέλιξης των ειδών και στην τεχνητή νοημοσύνη με στόχο να διεκδικήσει τη «μετανθρώπινη» αθανασία. Το ενδιαφέρον του για τον Ρι είναι ερωτικό και φιλοσοφικό καθώς στο μεταχειρουργημένο σώμα του Ρι ο Στάιν διακρίνει εκδοχές της μετανθρώπινης κατάστασης.

Το όραμα του Στάιν είναι ένα μέλλον όπου δεν θα υπάρχουν οι περιορισμοί του φυσικού σώματος, έχοντας καταφέρει να υπερβεί την ανθρώπινη συνείδηση και να παρακάμψει τα εύθραυστα, θνητά και έμφυλα σώματα. Αλλά ο συνέταιρός του, Ρον Λορντ, έχει διαφορετικές προτεραιότητες. Για εκείνον, η τεχνολογική εξέλιξη δίνει την ευκαιρία να καλυφθεί η αντρική επιθυμία για κυριαρχία στις γυναίκες μέσω των εξελιγμένων, διαθέσιμων για όλα τα γούστα, σεξμπότ που θα είναι σε θέση να ικανοποιούν τους άντρες χωρίς προβλήματα και χάσιμο χρόνου. Τα σεξμπότ είναι δημοφιλή στην αγορά, ισχυρίζεται, επειδή όταν ήταν μικροί δεν είχαν την ευκαιρία να παίξουν με μια Μπάρμπι και τώρα έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν τη δική τους.

Το Frankissstein είναι, επίσης, ένα αποσπασματικό, ευφυές σχόλιο για την ευθύνη του δημιουργού, τις συναρπαστικές δυνατότητες αλλά και τις συνέπειες από την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης. Μέσα από τους χαρακτήρες παρουσιάζονται οι ηθικές αναστολές αλλά και οι αντικρουόμενες απόψεις για τη σταδιακή εξαφάνιση του φυσικού σώματος, έστω κι αν μελλοντικά, στον καινούργιο μετανθρώπινο κόσμο, καταφέρουν τελικά να κατακτήσουν την αθανασία.

Σύμφωνα με τον δρα Στάιν, ύστερα από αιώνες εξερεύνησης του ανθρώπινου μυστηρίου θα φτάσουμε σε ένα άλλο στάδιο, όπου οι άνθρωποι θα είναι σε θέση να κάνουν την ανάπλασή τους, να διαλέγουν τα σώματα που προτιμούν σαν κοστούμια και, φυσικά, να πληρώνουν το τίμημα. Η μετάφραση του Γ.Ι. Μπαμπασάκη αποδίδει τον ρυθμό και τον πειραματισμό του πρωτότυπου κειμένου.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Μετανθρώπινη αθανασία

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας