Οταν εκδίδονται τα Κύματα το 1931, η Γουλφ είναι σχεδόν 50 ετών. Εχει ήδη γράψει αρκετά από τα πιο διάσημα έργα της, όπως το Ορλάντο και την Κυρία Νταλογουέι, και θα ζήσει άλλα δέκα χρόνια συνθέτοντας μερικά ακόμη σημαντικά έργα. Τα κύματα, όμως, κατέχουν μια ιδιαίτερη θέση στη δημιουργική της πορεία: πρόκειται για το πιο ποιητικό, πειραματικό, προσωπικό έργο της, το οποίο έχει απασχολήσει έντονα τους ιστορικούς της λογοτεχνίας και έχει ερμηνευθεί με ποικίλους τρόπους.
Στα Κύματα παρακολουθούμε έξι ήρωες, τρεις άντρες και τρεις γυναίκες, των οποίων καταγράφονται στιγμιότυπα από τις ζωές τους, από την παιδική ηλικία μέχρι την ενήλικη ζωή. Εξι διαφορετικοί χαρακτήρες που συγκροτούν μια ενιαία συνείδηση του κόσμου μέσα από τις διαφορετικές τους σκοπιές. Εξι πρόσωπα μέσα από τα οποία μπορούμε να δούμε να διαγράφεται ολοκάθαρα ο εαυτός μας, με όλες τις αντιφάσεις, τις αμφιταλαντεύσεις, τις αντίρροπες δυνάμεις του. Εκείνο όμως που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι στην πραγματικότητα υπάρχει κι ένας ακόμη ήρωας στο βιβλίο, ένας ήρωας που μνημονεύεται από τα έξι πρόσωπα και ορίζει τα λόγια τους: πρόκειται για τον Πάρσιφαλ, ο οποίος έχει ένα όνομα ηρωικό και ηρωικός είναι και ο χαρακτήρας που αποκτά στα λόγια των έξι προσώπων. Ολοι γνωρίζουμε ότι, σύμφωνα με τον μύθο, ο Πάρσιφαλ ήταν ένα από τους Ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης του βασιλιά Αρθούρου και συνδέθηκε με την αναζήτηση του Ιερού Δισκοπότηρου, ενώ θρυλείται ότι έγινε ο αιώνιος φρουρός του Δισκοπότηρου που αναμένει τους αναζητητές του μέλλοντος. Είναι λοιπόν ο Πάρσιφαλ, μέσα στο βιβλίο της Γουλφ, η «ηρωική» πνοή σ’ έναν κόσμο που έχει χάσει τους μύθους του, είναι εκείνος που εκφράζει την ανάγκη όλων μας να δοθεί ένα ανώτερο νόημα στα λόγια και στις πράξεις μας.
Τα κύματα είναι τελικά ένα βιβλίο για την αναζήτηση του εαυτού μέσα σε έναν διασπασμένο, ασυνάρτητο και σκληρό κόσμο, όπως ήταν ο κόσμος του Μεσοπολέμου, μέσα στον οποίο ζούσε η Γουλφ όταν εξέδωσε το έργο. Τι συμβαίνει το 1931; Οι άνθρωποι ζουν ακόμη με τα τραύματα που άφησε στις ψυχές τους ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος (οι αναφορές στη φρίκη του Α’ Πολέμου είναι συνεχείς στα έργα της λογοτεχνίας της εποχής), ενώ σε όλη την Ευρώπη αναδύονται και ισχυροποιούνται οι φασισμοί και τα ολοκληρωτικά καθεστώτα. Οι μοντερνιστές ποιητές και πεζογράφοι στρέφονται στην προσπάθεια να αποδώσουν τις ρωγμές, τη διάλυση ενός κόσμου που δεν μπορεί πλέον να εμπνεύσει καμία βεβαιότητα και καμία γαλήνη. Ετσι, η αρχική αισιοδοξία πρωτοπόρων κινημάτων, όπως ο ντανταϊσμός και ο σουρεαλισμός, που πιστεύουν στη δύναμη του ονείρου, της φαντασίας και του έρωτα, μέσω των οποίων μπορεί να αλλάξει ο κόσμος, δίνει τη θέση της σε μοντερνιστικά ρεύματα που αποδίδουν πια θραύσματα αλήθειας που είναι απαισιόδοξα σχετικά και τη δυνατότητα να αποδοθεί ένα καθαρό νόημα, μια μοναδική αλήθεια. Ας σκεφτούμε τον μοντερνισμό των Αγγλων ποιητών, αλλά και τα θραυσματικά ποιήματα του Ιταλικού Ερμητισμού, όπως και τους δικούς μας νεορομαντικούς ποιητές, τη «χαμένη γενιά» του Μεσοπολέμου, που κινείται στην εσωστρέφεια και την απογοήτευση όσον αφορά τη δυνατότητα του ανθρώπου να ευτυχήσει.
Αυτός είναι ο κόσμος μέσα στον οποίο η Γουλφ αναπτύσσει και τον δικό της στοχασμό, θέτοντας τα ερωτήματα που θέτουν πολλοί καλλιτέχνες της εποχής της: Κατά πόσο μπορούμε να δομήσουμε έναν ολοκληρωμένο εαυτό; Ποιο νόημα έχει η πορεία μας σε έναν κόσμο οδυνηρό και άδικο; Πώς μπορούμε μέσα από την περιορισμένη μας ματιά να κάνουμε τη χαμένη αλήθεια να αναδυθεί; Και βέβαια αυτοί οι προβληματισμοί είναι όσο ποτέ άλλοτε σύγχρονοι, αφού κι ο δικός μας, ο σημερινός κόσμος κλονίζεται από την αβεβαιότητα των νοημάτων, από την ανισορροπία του ανθρώπου με τη φύση και τους συνανθρώπους του. Στην εισαγωγή του τόμου, γίνεται αναφορά στην κυκλική ροή των κυμάτων που εκφράζουν με έναν αλληγορικό τρόπο τους ανθρώπους που γεννιούνται και σβήνουν αδιάκοπα. Είναι αυτή μια αναφορά που μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τον βασικό προβληματισμό του βιβλίου: ο άνθρωπος οφείλει να κατανοήσει την κυκλική ροή του κόσμου, όχι για να σταθεί μετέωρος και δυστυχής μπροστά στην αδυναμία του, αλλά για να βρει τη θέση του μέσα στο κοσμικό σύνολο. Αυτή είναι η δύναμη της μεγάλης λογοτεχνίας: να περνά την ψυχή μας διά πυρός και σιδήρου πριν μας χαρίσει τη γνώση.
Ας διαβάσουμε ξανά τα Κύματα, μέσα από αυτόν τον τόμο που επιχειρεί μια νέα, πρωτότυπη μεταφραστική προσέγγιση, μεταφέροντας τη μαγεία και την αλήθεια του πρωτότυπου κειμένου.
