Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Φόρος τιμής στον Γιώργο Μαρκόπουλο
EUROKINISSI/ΕΦΗ ΣΚΑΖΑ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Φόρος τιμής στον Γιώργο Μαρκόπουλο

  • A-
  • A+

«Κουβαλώ την ισοπεδωτική οργή της πλημμύρας»
Ο γενέθλιος στίχος της ποίησης του Γιώργου Μαρκόπουλου από το ποίημα «Ερωτικό» της πρώτης συλλογής του με τίτλο «Εβδομη συμφωνία»

Η ποίηση του Γιώργου Μαρκόπουλου ορίζεται από την ποιητική της επαφής. Από έναν λόγο ψιθυριστό, όχι στην ένταση αλλά στην οικειότητα της αλήθειας του. Είναι που το συναίσθημα και ο λυρισμός των στίχων δεν υφίστανται ως λογοτεχνία πρωτίστως αλλά ως αποκωδικοποίηση του κόσμου, ως μια επείγουσα διαδικασία, ως ένας τρόπος του υπάρχειν που ταυτόχρονα γεννά μεγάλη λογοτεχνία. Εδώ περνούμε διαρκώς και ασυναίσθητα από τα εξωτερικά στα εσωτερικά τοπία, μέσα από μια διαρκή ταύτιση και ανταλλαγή βιωμένων μοτίβων και καταγεγραμμένων συναισθημάτων.

Γιατί ο κόσμος των φαινομένων συχνά ταυτίζεται με τον κόσμο των αισθημάτων σε βαθμό τέτοιο ώστε και οι δυο κόσμοι να προφέρονται στους στίχους ταυτόχρονα. Το βίωμα, ως μνήμη και ως μοναξιά, η απώλεια της χρυσής εποχής, η χούντα και ο βραχνάς της, η μεταπολίτευση και η απογοήτευσή της, η καθημερινότητα όπως διέρχεται εκκωφαντικά, οι προσωπικές απώλειες, οι φίλοι, ζώντες και τεθνεώτες, το στενό μαρκάρισμα του θανάτου και πιο πολύ οι στιγμές. Μέσα και γύρω απ’ όλα αυτά.

Και ο ποιητής. Εκθετος. Μια παρουσία διαρκής ενώ όλα γύρω καραδοκούν. Για καλό ή για κακό σκοπό. Ποτέ αδιάφορα. Πάντοτε καταγεγραμμένα. Γιατί ο ίδιος μας λέει: «Δεν είμαι ποιητής, είμαι πλανόδιος φωτογράφος με μηχανή το μάτι μου». Η ποίηση του Γιώργου Μαρκόπουλου είναι ο λυρισμός της πραγματικότητας. Οχι ο ρεαλισμός της. Αλλά ένας άλλος ρεαλισμός που παρακάμπτει την επιφάνεια των πραγμάτων ακριβώς για να μιλήσει την ουσία τους. Το απλό και η απλότητα των πραγμάτων εδώ δεν είναι το πρώτο επίπεδο. Αντίθετα, είναι το εργαλείο αποκωδικοποίησης του μεγάλου και του σύνθετου. Και η απλότητα εδώ έχει μαζί και ταξικότητα. Κουβαλά την υποψία της κοινής μοίρας, τον κοινό τρόπο των καθημερινών ανθρώπων, τα μοτίβα στα οποία συναντιόμαστε, τις περιοχές που υπάρχουμε ως ίδιοι και μαζί ξεχωριστοί. Και όταν το τοπίο είναι κοινό, ο δρόμος για τον πυρήνα του ανθρώπινου είναι πιο ανοιχτός και ευθύβολος από ποτέ.

Ο δρόμος αυτός συναντιέται όμοιος και στον γλωσσικό κώδικα του ποιητή. Από το δημοτικό τραγούδι μέχρι την μπιτ ποίηση και κοσμοθεωρία, η ποίηση του Γιώργου Μαρκόπουλου συνδιαλέγεται με διαφορετικούς ποιητικούς τρόπους, με το σύνολο της ελληνικής ποιητικής παράδοσης και μαζί με τους συγχρόνους του ποιητές της γενιάς του ’70. Ολη αυτή η ποιητική πολυγλωσσία προκύπτει ενιαία και αδιάσπαστη, σε μια γλώσσα δίχως χάσματα. Δίνοντάς σου την αίσθηση πως έρχεται από μακριά αλλά ταυτόχρονα πως είναι οικεία, καθημερινή, σχεδόν προφορική. Μια γλώσσα ικανή όχι μόνο για ανάγνωση αλλά και για συνομιλία.

Ακριβώς τα στοιχεία αυτά της συνομιλίας και της ψιθυριστής αφήγησης μπορεί να συναντήσει κανείς στο βιβλίο του Θεοδόση Πυλαρινού, «Ο Γιώργος Μαρκόπουλος σε χρόνο ανύποπτο», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Εκάτη. Στο βιβλίο ο ποιητής αυτοβιογραφείται. Ο Πυλαρινός επιλέγει αποσπάσματα από συνεντεύξεις διαφορετικών εποχών που ο ποιητής έχει δώσει σε διαφορετικά μέσα, τα τοποθετεί θεματικά και χρονολογικά, φιλοτεχνώντας το πορτρέτο του ποιητή μέσα από τις δικές του λέξεις. Ετσι, μέσα από τις αφηγήσεις του Μαρκόπουλου καταφέρνει να διαμορφώσει δυο παράλληλες βιογραφίες.

Η πρώτη είναι η βιογραφία των γεγονότων. Των στιγμών του ποιητή και των αναμνήσεών του, των σταθμών της ζωής του, των επιρροών και των συναντήσεων. Και η δεύτερη είναι η βιογραφία των λέξεων. Των διαφορετικών τρόπων αφήγησης για ίδια ή για παρόμοια γεγονότα όπως παραθέτονται ενώ ο ποιητής μεγαλώνει. Τους τρόπους με τους οποίους επισκέπτεται ξανά τα ίδια σημεία και τα ίδια πρόσωπα. Για όποιον έχει γνωρίσει τον Γιώργο Μαρκόπουλο ή ακόμη και για όποιον τον έχει ακούσει σε συνεντεύξεις είναι εμφανές πως δεν υπάρχει πιο εύστοχος τρόπος βιογραφίας από αυτόν. Και τελικά, η σημαντικότερη αρετή του βιβλίου είναι το γεγονός πως όταν το τελειώνεις σου αφήνει μια αίσθηση φιλίας πέρα από τη γνωριμία. Κάτι βαθύτερο και κάτι δικό σου. Γιατί όσοι είμαστε φίλοι της ελληνικής ποίησης είμαστε μαζί και φίλοι ευγνώμονες του Γιώργου Μαρκόπουλου.

tsalapatis.blogspot.com

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Λόρενς Φερλινγκέτι: τα πρώτα εκατό χρόνια
Στις 24 Μαρτίου ο ποιητής, εκδότης, συγγραφέας και ακτιβιστής Λόρενς Φερλινγκέτι έγινε 100 χρόνων. Από το 1953, ο εκδοτικός του οίκος και το βιβλιοπωλείο City Lights συνέβαλαν όσο λίγοι στη διαμόρφωση της...
Λόρενς Φερλινγκέτι: τα πρώτα εκατό χρόνια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ενας συγγραφέας με τρεις υποστάσεις
Το 2018, με τη συμπλήρωση εκατόν πενήντα ετών από τη γέννηση του Κώστα Κρυστάλλη (1868-1894), ήταν επόμενο να πραγματοποιηθούν λογοτεχνικές εκδηλώσεις και επιστημονικές συναντήσεις για τη ζωή και το έργο του....
Ενας συγγραφέας με τρεις υποστάσεις
ΝΗΣΙΔΕΣ
H αυθεντική φωνή της αντεργκράουντ ποίησης έφυγε...
Από τα ευεργετήματα του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι ο τρόπος να στήνεις γνωριμίες και φιλίες που δεν τις φανταζόσουν… Που είναι –με την κυριολεκτική σημασία της λέξης– απίθανες. Χάρη...
H αυθεντική φωνή της αντεργκράουντ ποίησης έφυγε...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ολοι οι καλοί έχουν πεθάνει;
Ο Γ. Μπέκας ζει στο Βερολίνο, είναι πολιτολόγος, πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Τα έργα του έχουν ανέβει στις σκηνές του Maxim Gorki Theater, του Theater Augsburg, καθώς και στην Πειραματική Σκηνή του...
Ολοι οι καλοί έχουν πεθάνει;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι συγγραφείς του Εύμαρου γράφουν 42 κείμενα καραντίνας
Eνα ενδιαφέρον, ιδιαίτερο και επίκαιρο βιβλίο κυκλοφόρησε αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Εύμαρος με 42 κείμενα που έγραψαν συγγραφείς, φίλοι και συνεργάτες των εκδόσεων με την έναρξη του εγκλεισμού.
Οι συγγραφείς του Εύμαρου γράφουν 42 κείμενα καραντίνας
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
«Ποιο ρόλο έχει η Ποίηση στην προσωπική σας ζωή;»
Δεν υπάρχει χώρα που να περιφρονεί την ποίηση περισσότερο από την Ελλάδα. Το παράδοξο είναι πως η ποίηση επιβιώνει παρ’ όλα αυτά. Από στόμα σε στόμα, σε μικρές παρέες, μέσα από προσωπικές πρωτοβουλίες.
«Ποιο ρόλο έχει η Ποίηση στην προσωπική σας ζωή;»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας