Το νησί κατακλύστηκε από διάσημους το περασμένο καλοκαίρι. Από αστέρες της μεγάλης οθόνης, μέχρι θρησκευτικοί ηγέτες και καλλιτέχνες ακτιβιστές θέλησαν να επισκεφτούν τη Λέσβο, για τους δικούς του λόγους ο καθένας.
Δεν πήγαν ωστόσο στο νησί για να χαρούν τις ομορφιές του, αλλά για να ζήσουν ιδίοις όμμασι την τραγωδία των προσφύγων που έφταναν στις παραλίες του.
Το γεγονός αυτό είχε αντιθετικές συνέπειες για το ίδιο το νησί, που έχει κερδίσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον, φέρει την υποστήριξη των Ελλήνων, ωστόσο δεν είναι λίγοι όσοι υποστηρίζουν πως ο τουρισμός φέτος μειώθηκε ακριβώς εξαιτίας της λανθασμένης πληροφόρησης που έχουν οι ξένοι για το τι ακριβώς συμβαίνει… Τι ακριβώς λοιπόν συμβαίνει στη Λέσβο;
Η Λέσβος είναι το τρίτο μεγαλύτερο ελληνικό νησί, μετά την Κρήτη και την Εύβοια. Και είναι μοναδικό. Οπως δεκάδες τόποι στην Ελλάδα. Φέρει τεράστια ιστορία, εξαιρετικής ομορφιάς τοπία και κυρίως ποικιλία. Μορφών, δομών, γεύσεων… Και σπουδαίο πολιτισμό… Ναι.
Μπορεί η Λέσβος να μπήκε στον παγκόσμιο χάρτη τον προηγούμενο χρόνο εξαιτίας της προσφυγικής κρίσης, ωστόσο το ίδιο το νησί διαθέτει πολλά εφόδια στις αποσκευές του, ώστε να μπορεί να σταθεί όρθιο και πανέμορφο μπροστά σε κάθε δυσκολία.
Το λεύκωμα «Nήσος Λέσβος – Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO» αποδίδει αυτή την ομορφιά και την αλήθεια του νησιού, που έχουν σταθεί ακέραιες από τον καιρό της Σαπφώς και του Αρίωνα, του Θεόφιλου και του Ελύτη έως σήμερα.
Το λεύκωμα
«Η Λέσβος αναδύεται από τον χρόνο και τον τόπο σε μια εντυπωσιακή συμμαχία των Αισθήσεων με τον Λόγο» αναφέρεται στον πρόλογο του φωτογραφικού λευκώματος «Νήσος Λέσβος – Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO» και έτσι είναι.
Πρόκειται για πρόσφατη έκδοση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, με φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλιάνη.
Αμέσως φαίνεται και το μεράκι του φωτογράφου αλλά και η σοβαρότητα του εκδοτικού εγχειρήματος, καθώς τα κείμενα που έχουν επιλεγεί αλλά και οι φωτογραφικές απεικονίσεις συνθέτουν ένα έργο όχι μόνο επιστημονικά άρτιο, αλλά φτιαγμένο με πολλή αγάπη.
Ο Δ. Ταλιάνης κατορθώνει να οπτικοποιήσει με τον φακό του τα συναισθήματα που πηγάζουν από τους ηφαιστειακούς γεώτοπους του νησιού, από τα πετρώδη φαράγγια του, από τις σχεδόν σαν έρημο Σαχάρα περιοχές του.
Πέρα από την εξαιρετική φωτογραφική καταγραφή, η πολυτελής αυτή τετράχρωμη έκδοση 180 σελίδων (σε ελληνικά και αγγλικά) εμπεριέχει και τα κείμενα του καθηγητή Νικολάου Ζούρου, διευθυντή του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου και του συγγραφέα Πάνου Θεοδωρίδη.
«To λεύκωμα “ΛΕΣΒΟΣ – Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO” εκδόθηκε για να αναδείξει την πλούσια γεωλογική, οικολογική, φυσική και πολιτιστική κληρονομιάς της Λέσβου και την αναγνώρισή της από τη Γενική Διάσκεψη της UNESCO τον Νοέμβριο του 2015» δήλωσε στην «Εφ.Συν.» ο κ. Νικόλαος Ζούρος, πρόεδρος του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.
«Τα Παγκόσμια Γεωπάρκα αποτελούν την τρίτη κατά σειρά αναγνώριση περιοχών παγκόσμιας αξίας της UNESCO, μετά τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς και τα Αποθέματα της Βιόσφαιρας. Μέσα από τις εξαιρετικές φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλιάνη αναδεικνύεται με τρόπο μοναδικό η ομορφιά του λεσβιακού τοπίου, των γεωλογικών μνημείων και οικοτόπων, των μνημείων, των οικισμών και της τοπικής παράδοσης της Λέσβου.
»To λεύκωμα προσφέρει στον αναγνώστη την ερμηνεία αινιγματικών γεωλογικών τοπίων και ακτών, του Απολιθωμένου Δάσους και των ηφαιστειακών γεωτόπων της Λέσβου που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινότητας και επιδιώκει την ευαισθητοποίηση των κατοίκων αλλά και των Ελλήνων και ξένων επισκεπτών της Λέσβου, και ιδιαίτερα των νέων, για την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και τις δυνατότητες που προσφέρει η διατήρηση και αξιοποίησή της για μια βιώσιμη τοπική ανάπτυξη».
Πράγματι το λεύκωμα προσφέρει στους αναγνώστες του τη δυνατότητα να γνωρίσουν τους γεώτοπους και τα γεωμνημεία, το Απολιθωμένο Δάσος, σημαντικούς οικότοπους, αρχαιoλογικούς χώρους και μνημεία που αναδεικνύουν τη διαχρονία της παρουσίας του ανθρώπου στη Λέσβο και τη στενή του σχέση με το φυσικό περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους.
Το λεύκωμα αναδεικνύει επίσης μουσεία της Λέσβου που καλύπτουν ποικιλία θεματικών περιοχών αλλά και το μοναδικό φυσικό περιβάλλον που περπάτησε ο Αριστοτέλης και ο Θεόφραστος.
Σίγουρα δεν είναι τυχαίο που η Λέσβος πορεύεται στην ιστορία με αγάπη και γνώση στις τέχνες και τις επιστήμες, στις εικόνες και τις λέξεις και διδάσκει ομορφιά και φιλοξενία.
Γεωπάρκο της UNESCO
Οι κόκκινοι βράχοι στη Σκάλα Συκαμιάς δημιουργήθηκαν από ένα χαρακτηριστικό ρεύμα ιγνιμβριτικής λάβας, που προέρχεται από το ηφαιστειακό κέντρο του Λεπέτυμνου. Το 1913, οι κάτοικοι έχτισαν το γραφικό εκκλησάκι της Παναγίας, που αποτέλεσε έμπνευση για το γνωστό μυθιστόρημα του Στρατή Μυριβήλη «Η Παναγιά η Γοργόνα»
Η λέξη γεωπάρκο δεν αποτελεί συνώνυμο ενός γεωλογικού πάρκου. Ενα γεωπάρκο διαθέτει μια ολιστική θεώρηση του έμβιου και αβιοτικού περιβάλλοντος, των φυσικών και πολιτισμικών πόρων μιας περιοχής, συνδέοντας την προστασία της και την ανάδειξή τους με μια στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης σε τοπικό επίπεδο.
Στη Λέσβο, πολιτισμική και φυσική κληρονομιά, άυλη και υλική συνθέτουν ένα αναπόσπαστο σύνολο. Εντυπωσιακοί γεώτοποι διαμορφώνουν ένα ανεπανάληπτο σκηνικό, στο οποίο πρωταγωνιστεί το Απολιθωμένο Δάσος στο Σίγρι (δυτική Λέσβος).
Οι συστηματικές ανασκαφές αποκάλυψαν μοναδικά απολιθώματα, τα οποία συνιστούν αρχεία της ιστορίας της γης και της εξέλιξης της ζωής αλλά και δείκτες για τις κλιματικές συνθήκες, το παλαιοπεριβάλλον και την παλαιογεωγραφία του Αιγαίου.
Tο Απολιθωμένο Δάσος αποτελεί αναντίρρητα ένα από τα ωραιότερα μνημεία γεωλογικής κληρονομιάς σε παγκόσμια κλίμακα. Αυτά τα στοιχεία οδήγησαν στην αναγνώριση της Λέσβου ως Παγκόσμιου Γεωπάρκου της UNESCO (ως «γεωπάρκα» από την UNESCO έχουν χαρακτηριστεί πέραν της Λέσβου τα: Φυσικό Πάρκο Ψηλορείτη (2001), Εθνικό Πάρκο Χελμού Βουραϊκού (2009), Εθνικός Δρυμός Βίκου Αώου (2010) και η περιοχή της Σητείας (2015).
● Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου στα τηλέφωνα 2253054434 και 2251047033 και στο [email protected].
● www.lesvosgeopark.gr, www.petrifiedforest.gr, www.lesvosmuseum.gr.
