Θεούλης ο Σμαραγδής!

Παρότι στην τέχνη ποτέ δεν ίσχυε το «εν τω πολλώ το ευ», σίγουρα το πολιτιστικό φαινόμενο των εορτών ήταν ο «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή, όχι μόνο διότι έκοψε 144.712 εισιτήρια στο πρώτο τετραήμερο της προβολής του, κάνοντας το καλύτερο «άνοιγμα» για το 2025, αλλά και γιατί παντού απέσπασε χειροκροτήματα από συγκινημένους θεατές.

Την ίδια ώρα, ο σκηνοθέτης αντί να απολαύσει την επιτυχία της ταινίας του –που φλερτάροντας ευθέως με τον μεσσιανισμό ερέθισε το εθνικό φαντασιακό παρότι απέχει πόρρω από μία πραγματικά ιστορική προσέγγιση του Καποδίστρια– φροντίζει να αποδίδει κάθε αρνητική κριτική είτε σε αντεθνική απόπειρα αποκαθήλωσης της προσωπικότητας του πρώτου κυβερνήτη του νεοελληνικού κράτους είτε σε δόλιες δυνάμεις που καταδιώκουν τον ίδιο. Δεν είναι η πρώτη φορά που το κάνει αυτό ο Σμαραγδής. Και δεν είναι η πρώτη φορά που διαβάζει τις αρνητικές κριτικές καταρχάς ως αντιδράσεις απέναντι στα πρόσωπα και όχι στη δική του αποτίμηση ως σκηνοθέτη.

Κι εδώ στην «Εφ.Συν.» λάβαμε άρθρα που αναγγέλθηκαν ως κριτική της ταινίας, αλλά είχαν μόνο επιχειρήματα υπέρ του Καποδίστρια. Ο ιστορικός διάλογος και η ενδεχόμενη διαφωνία για την προσωπικότητα του Καποδίστρια είναι όμως άλλης τάξεως ζήτημα και μάλιστα ελάχιστα αφορά την ταινία του Σμαραγδή: ο ίδιος, όπως άλλωστε κάνει κατά κανόνα στο σινεμά του, αποφασίζει να αποθεώσει μία ιστορική προσωπικότητα, επιλέγοντας κάθε φορά τους «αγίους» του ελληνικού έθνους που οφείλουμε να βάλουμε ασυζητητί στο εικονοστάσι μας, προσκυνώντας κι αυτούς και το σκηνοθετικό μεγαλείο αυτού που λειτουργεί ως θεός. Για τη γούνα όποιου του ασκεί κριτική έχει δε έτοιμα λαϊκίστικα ράμματα: είναι αριστερός, είναι ΛΟΑΤΚΙ άρα είναι άθεος, ανιστόρητος, ύποπτος και εχθρός του έθνους. Φροντίζει μάλιστα ατεκμηρίωτα να ρίχνει στην πυρά πρόσωπα με ονοματεπώνυμο –όπως έκανε τώρα εξαπολύοντας χυδαία επίθεση εναντίον του Νικόλα Γιατρομανωλάκη. Αλλά μήπως τη γλίτωσαν οι κυβερνητικοί ή οι αρμόδιοι φορείς για το σινεμά; Οχι. Αντιθέτως, στον μέσο πολίτη έχει μείνει η εντύπωση ότι ο σκηνοθέτης κυνηγήθηκε, και όχι ότι ο προϋπολογισμός της ταινίας του (2,7 εκατ. ευρώ) καλύφθηκε κατά το 40% (1 εκατ.) από το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής.

Κάτι ακόμα: αφού πίσω από κάθε πρόσωπο που επιλέγει να αγιογραφήσει ο Σμαραγδής βρίσκεται ο ίδιος, υπαινισσόμενος ότι η ιστορική του άποψη, η αισθητική και το ταλέντο του έχουν θεία έμπνευση και όρους αδιαπραγμάτευτους, γιατί δεν κάνει το αυτονόητο; Από δω το πάει, από κει το φέρνει, ε, ας γυρίσει τελικά μία ταινία για τον εαυτό του.