Από τον Φάουστ στην Αφρική σε μια αλληγορία για τον αποικιοκρατικό κανιβαλισμό μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη και τα ερωτήματα για την ανθρώπινη κατανόηση που θέτει μια ομάδα από την Αυστραλία, το επετειακό Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου φέρνει στην Αθήνα καλλιτέχνες και σχήματα και από τις δύο πλευρές του… Ινδικού Ωκεανού.
Στις διηπειρωτικές καλλιτεχνικές συναντήσεις, από την Αφρική όσο και τη μακρινή Αυστραλία, δεν μας συστήνει μόνο νέες καλλιτεχνικές μορφές και ομάδες, αλλά μας παρουσιάζει και την καινούργια δουλειά καλλιτεχνών που βρίσκονται στην πρωτοπορία της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Αφρική
? Σήμερα και αύριο, 7-8 Ιουνίου, Πειραιώς 260: Ο βραβευμένος Μοζαμβικανός χορογράφος Ιντιο Σισάβα έρχεται για πρώτη φορά στη χώρα μας για να παρουσιάσει το έργο του «Vagabundus», το οποίο στα λατινικά σημαίνει «περιπλανώμενος». Στη σπουδή του για τη μετανάστευση, τη σύγχρονη πληγή που έρχεται να προστεθεί στην οδυνηρή ιστορία των λαών της Αφρικής, ο Σισάβα χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη τις χορευτικές τελετουργίες κοινοτήτων του τόπου του, όπως του λαού Makonde στη Μοζαμβίκη, για να προσεγγίσει την ακούσια ή εξαναγκασμένη μετακίνηση όπως αποτυπώνεται στο σώμα και χωρίς πολλά πολλά εφέ. Σε μια γυμνή σκηνή, δεκατρείς ερμηνευτές χορεύουν και, ταυτόχρονα, τραγουδούν παραδοσιακές και σύγχρονες μελωδίες της Μοζαμβίκης που συνδυάζουν μοτίβα gospel και μπαρόκ. Ετσι μετατρέπονται σ’ ένα ανθρώπινο κύμα που καταφέρνει όχι μόνο να μιλήσει για την ανθρώπινη ροή και κινητικότητα αλλά και να εκφράσει το ξεχασμένο παγκόσμιο σώμα. Αλλωστε, η ζωτική σύνδεση μεταξύ χορού και μουσικής είναι βαθιά ριζωμένη στην αφρικανική κουλτούρα. Σύμφωνα με τον δημιουργό, η πλήρης έκφραση μπορεί να επιτευχθεί μόνο από ένα σώμα που χορεύει και τραγουδά ταυτόχρονα, πόσο μάλλον αν συνυπάρχει σε πραγματική συνέργεια με άλλα σώματα. Η εκρηκτική επίδραση του χορού και των φωνών δεν χρειάζεται σκηνικά, περίτεχνα κοστούμια ή φωτιστικά εφέ για να αγγίξει το κοινό.
? 20-22 Ιουνίου, Πειραιώς 260. Ο Νοτιοαφρικανός πολυσχιδής καλλιτέχνης Ουίλιαμ Κέντριτζ, από τους σπουδαιότερους σύγχρονους εικαστικούς και σκηνοθέτες της εποχής μας για τον μοναδικό τρόπο που παντρεύει τη μαγεία του χειροποίητου, τη χαρακτική, τη λιθογραφία, τη φωτοχαρακτική με τις τέχνες του θεάματος, το animation, τη λογοτεχνία και τον πολιτικό στοχασμό, έρχεται ξανά στην Ελλάδα, με ένα έργο-σχόλιο για την ακόρεστη φύση του δυτικού ιμπεριαλισμού. Στην τέχνη του μεταβολίζει τις ανοιχτές πληγές του απαρτχάιντ και του κινήματος διαμαρτυρίας που ξεσήκωσε, δίνοντας δημιουργίες που στρέφονται ενάντια σε κάθε μορφή κοινωνικής αδικίας μέσα από απροσδόκητες κινούμενες μορφές, όπως και οι εικόνες του στο μεταίχμιο ανάμεσα στο μουσικό θέατρο, την περφόρμανς και τα εικαστικά.
Στο έργο του «Faustus in Africa»- «Φάουστ στην Αφρική», που παρουσίασε το 1995 σε συνεργασία με την ομάδα κουκλοθεάτρου Handspring Puppet Company, ο Φάουστ πουλάει την ψυχή του στον διάβολο, όχι με αντάλλαγμα την αιώνια νεότητα και την αυθεντική απόλαυση, αλλά σε μια αλληγορία για την αποικιοκρατία και τον δυτικό ιμπεριαλισμό: για ένα ξέφρενο σαφάρι απληστίας και καταστροφής. Ο αδίστακτος ήρωας εκμεταλλεύεται και καταστρέφει την παρθένα γη της Αφρικής όπως ο Φάουστ διακορεύει και καταστρέφει τη νεαρή και αθώα Γκρέτχεν στο έργο του Γκέτε. Διασκευάζοντας το έργο σήμερα, 30 χρόνια αργότερα, ο Kέντριτζ το συνδέει με τον εξορυκτικό ρατσισμό και την παγκόσμια νεοαποικιοκρατική πολιτική που αφήνει επίκαιρο όσο και ατόφιο το ερώτημα του κλασικού θεατρικού έργου: είμαστε διατεθειμένοι να προδώσουμε τους εαυτούς μας και να κάνουμε μια άτυχη συμφωνία με τον διάβολο για βραχυπρόθεσμο κέρδος;
Αυστραλία
? Σήμερα και αύριο (7-8 Ιουνίου) Πειραιώς 260: Εχοντας πρόσφατα αποσπάσει το βραβείο της Μπιενάλε για το σύνολο της προσφοράς της καθώς και το Βραβείο Ιψεν, η αυστραλιανή ομάδα «Back to Back Theatre», ένας θίασος αποτελούμενος εξ ολοκλήρου από διεθνούς κύρους επαγγελματίες ηθοποιούς με νοητική αναπηρία, παρουσιάζει την παράσταση «Ο κυνηγός πέφτει θύμα της σκιάς του» για να μας κάνει να αναρωτηθούμε: αν η τεχνητή νοημοσύνη εξουσίαζε τον κόσμο, μήπως θα γινόμασταν όλοι αυτομάτως νοητικά ανάπηροι;
Αμφισβητώντας έμπρακτα τις παγιωμένες αλλά άρρητες αντιλήψεις για το τι είναι εφικτό, στο θέατρο και στη ζωή, η ομάδα, με υλικά το ζήτημα των ανθρώπινων δικαιωμάτων, την πολιτική του φύλου και την επαπειλούμενη επικράτηση της τεχνητής νοημοσύνης, κλιμακώνει μια ανοιχτή, δημοκρατική συνέλευση σε μια αποκαλυπτική αντιπαράθεση που φωτίζει όσα μας χωρίζουν και όσα μας ενώνουν. Μας καλεί έτσι, μέσα από παρανοήσεις, παρερμηνείες και παρεξηγήσεις, να ξανασκεφτούμε όχι μόνο τι θεωρούμε «κανονικό» αλλά και τα συμπεράσματα που βγάζουμε για τον εαυτό μας και τους άλλους, σε μια παράσταση που έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι κανείς μας δεν είναι αυθύπαρκτος και ότι όλοι έχουμε ευθύνη, ατομική και συλλογική.
? 4 Ιουλίου Ηρώδειο. Στο εφήμερο των πραγμάτων και τη μεταβλητότητα όσων θεωρούμε δεδομένα και αιώνια εστιάζει η παράσταση «Impermenance» («Παροδικότητα»), με την οποία μας συστήνεται στην πρώτη εμφάνισή της στην Ελλάδα η Sydney Dance Company, από τις πιο δυναμικές ομάδες σύγχρονου χορού στην Αυστραλία, και μαζί το κουαρτέτο εγχόρδων Zaïde Quartet. Η παράσταση, σε χορογραφία του καλλιτεχνικού διευθυντή της ομάδας, Ισπανού χορογράφου Ραφαέλ Μπονατσέλα, που μετά την πρεμιέρα της στο Σίδνεϊ το 2021 έχει παρουσιαστεί σε διεθνείς σκηνές, συνδυάζει το σύγχρονο μπαλέτο, τη γιόγκα και τη μοντέρνα κίνηση με την ένταση και τη χάρη της ομάδας, ενώ ενσωματώνει και παραδοσιακά στοιχεία. Την πρωτότυπη μουσική που υπογράφει ο Μπράις Ντέσνερ, συνιδρυτής του αμερικανικού ροκ συγκροτήματος The National και συνθέτης κινηματογραφικών σάουντρακ, την εμπνεύστηκε αρχικά από την πυρκαγιά στην Παναγία των Παρισίων και τις καταστροφικές πυρκαγιές της Αυστραλίας το 2019. Αποτελούμενη από 17 χορευτές, είναι η πρώτη ομάδα σύγχρονου χορού της Δύσης που έδωσε παράσταση στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.
ℹ️ Προπώληση εισιτηρίων στα ταμεία του Φεστιβάλ και στο more.com
