Οι επιθέσεις της Ινδίας στο Πακιστάν και στο υπό πακιστανική διοίκηση Κασμίρ έχουν εξαπολύσει ένα κύμα παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο, με βίντεο που ισχυρίζονται ότι προέρχονται από τις επιθέσεις να κερδίζουν εκατομμύρια προβολές. Ειδικότερα, δραματικά κλιπ που αποκάλυψε η εκπομπή του BBC Verify ισχυρίζονται ότι δείχνουν επιθέσεις σε μια ινδική στρατιωτική βάση και ένα ινδικό μαχητικό αεροσκάφος που καταρρίφθηκε στο Πακιστάν. Ωστόσο, όπως απέδειξε η εκπομπή, χάρις στη χρήση υπερσύγχρονης τεχνολογίας, ένα βίντεο με περισσότερες από 400.000 προβολές στο X, το οποίο έδειχνε μια έκρηξη που προκλήθηκε από μια πακιστανική επίθεση, ήταν στην πραγματικότητα από την έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού στον Λίβανο το 2020.
Μάλιστα ειδικός στην ανάλυση γνησιότητας των βίντεο δήλωσε στην εκπομπή Verify ότι σε στιγμές αυξημένης έντασης ή δραματικών γεγονότων, η παραπληροφόρηση είναι πολύ πιθανό να εξαπλωθεί και να τροφοδοτήσει τη δυσπιστία και την εχθρότητα. «Είναι πολύ συνηθισμένο να βλέπουμε ανακυκλωμένα πλάνα κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε σημαντικού γεγονότος, όχι μόνο σύγκρουσης», δήλωσε ο Ελιοτ Χίγκινς, ιδρυτής του ιστότοπου ερευνών Bellingcat.
«Οι αλγόριθμοι “ανταμείβουν” τους ανθρώπους που δημοσιεύουν ενδιαφέρον περιεχόμενο, όχι αληθινό περιεχόμενο, και τα πλάνα από συγκρούσεις και καταστροφές είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, ανεξάρτητα από την αλήθεια πίσω από αυτά». Ενα από τα πιο viral κλιπ, το οποίο κέρδισε πάνω από 3 εκατομμύρια προβολές στο X σε λίγες ώρες, υποτίθεται ότι έδειχνε εκρήξεις που προκλήθηκαν από τις ινδικές επιθέσεις στο Κασμίρ. Ωστόσο έπειτα από ενδελεχή αναζήτηση για στιγμιότυπα οθόνης από το βίντεο στην Google διαπιστώθηκε ότι το υλικό έδειχνε στην πραγματικότητα ισραηλινές επιθέσεις στη Λωρίδα της Γάζας στις 13 Οκτωβρίου 2023.
Υπογραμμίζεται ότι ενώ μεγάλο μέρος του υλικού υποτίθεται ότι δείχνει τις άμεσες συνέπειες των ινδικών επιθέσεων, ορισμένα κλιπ που αναλύθηκαν από το BBC Verify φάνηκαν να προσπαθούν να παρουσιάσουν την πακιστανική απάντηση ως πιο δυναμική και σοβαρή απ’ ό,τι ήταν στην πραγματικότητα.
Μάλιστα ένα βίντεο, το οποίο έχει συγκεντρώσει σχεδόν 600.000 προβολές στο X, υποτίθεται ότι έδειχνε πως «ο πακιστανικός στρατός ανατίναξε το αρχηγείο της Ινδικής Ταξιαρχίας». Το κλιπ, το οποίο δείχνει εκρήξεις στο σκοτάδι, προέρχεται στην πραγματικότητα από ένα άλλο βίντεο που κυκλοφορούσε στο YouTube ήδη από τον περασμένο μήνα.
Σε άλλη περίπτωση, ένα σύνολο φωτογραφιών απεικόνιζε μια επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε από την πακιστανική πολεμική αεροπορία με στόχο «ινδικές προωθημένες αεροπορικές βάσεις τις πρώτες πρωινές ώρες της 6ης Μαΐου 2025». Ωστόσο οι εικόνες, οι οποίες φαινόταν να έχουν ληφθεί από drone, ήταν στην πραγματικότητα στιγμιότυπα οθόνης από το βιντεοπαιχνίδι Battlefield 3. Αλλοτε πάλι, ο πακιστανικός στρατός ανακοίνωνε ότι κατέστρεψε πέντε αεροσκάφη πριν από λίγες ημέρες. Αυτή η ανακοίνωση οδήγησε ορισμένους χρήστες να κοινοποιήσουν άσχετα κλιπ, τα οποία ισχυρίστηκαν ότι έδειχναν τα συντρίμμια ινδικών μαχητικών αεροσκαφών με ορισμένα από αυτά τα ψεύτικα βίντεο να έχουν λάβει εκατομμύρια προβολές.
Επιπροσθέτως δύο άλλες ευρέως διαδεδομένες εικόνες έδειχναν στην πραγματικότητα προηγούμενες συντριβές αεροσκαφών της ινδικής πολεμικής αεροπορίας – η μία από ένα περιστατικό στο Ρατζαστάν το 2024 και η άλλη στην επαρχία Παντζάμπ το 2021. Αμφότερες οι συντριβές αναφέρθηκαν ευρέως. Για το ζήτημα αυτό ο καθηγητής Ιντραγίτ Ρόι του Πανεπιστημίου της Υόρκης δήλωσε ότι οι εικόνες «δημιουργούνται με σκοπό να λάβουν υποστήριξη για τον στρατό στο Πακιστάν».
Ο Ρόι τονίζει ακόμη: «Εχουμε τζιχαντιστές και στις δύο πλευρές των συνόρων και έχουν μια τεράστια πλατφόρμα στο Twitter (X). Μπορείτε να δείτε πώς οι ψεύτικες ειδήσεις, καθώς και ορισμένες πραγματικές ειδήσεις, ενισχύονται, παραμορφώνονται και παρουσιάζονται με τρόπους που έχουν σχεδιαστεί για να δημιουργήσουν εχθρότητα και μίσος για την άλλη πλευρά».
