Η άγρια δολοφονία της τρανς χορεύτριας Αννας Ιβάνκοβα επανέφερε στο προσκήνιο το πόσο η ανατροπή της βιολογίας παραμένει ακόμα και σήμερα το μεγαλύτερο ταμπού και πως το ανθρώπινο σώμα συνεχίζει να είναι πεδίο εκτύλιξης εξουσιών.
Ποιος ταράζεται ακόμα και σήμερα από το γεγονός πως η έκφραση του φύλου δεν συνάδει με το φύλο που έχει καθοριστεί κατά τη γέννηση; Γιατί υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που αντιδρούν –συχνά βάναυσα– στην αποδόμηση της βιολογικής θεώρησης της έμφυλης ταυτότητας;
Η Αννα Ιβάνκοβα, γνωστή από τις εμφανίσεις της στο drag show club «Κούκλες», μετανάστευσε πριν από μερικά χρόνια από την Κούβα στην Ελλάδα για να διαφύγει από τη βία που δεχόταν εκεί. Η Κουβανή χορεύτρια βρέθηκε δολοφονημένη στο διαμέρισμά της, στον Αγιο Παντελεήμονα, στην Αθήνα, όπου έμενε τέσσερα χρόνια… Το δωμάτιο ήταν γεμάτο αίματα ενώ, παράλληλα, υπάρχουν αναφορές για σημάδια που θυμίζουν χαρακιές ή μαστιγώματα. Γιατί ακόμα και σήμερα τα τρανς άτομα συνεχίζουν να υφίστανται συχνά ωμή βία, διακρίσεις και παρενόχληση ακόμα και στις προηγμένες χώρες της Ευρώπης; Τι ωθεί ακόμα και αυτούς που απολαμβάνουν τα τρανς σώματα να γίνουν βασανιστές των «μη κανονικών σωμάτων»;
Τα λόγια της Αθηνάς Αθανασίου, συνομιλήτριας της Τζούντιθ Μπάτλερ, έρχονται στον νου. «Το αποβεβλημένο και αφορισμένο σώμα του Αλλου –που αντιπροσωπεύει την απόλυτη ηθική απειλή και τον απόλυτο πολιτικό κίνδυνο– πρέπει να εξαλειφθεί για το καλό της ανθρωπότητας, του πολιτισμού και της ίδιας της ζωής».
Με άλλα λόγια; Τα ανυπάκουα σώματα προκαλούν φόβο στους «Κανονικούς Αλλους» και κατ’ επέκταση θα πρέπει να καταστραφούν. Διαπιστώνουμε διαρκώς μέσα στον χώρο και στον χρόνο πως όσοι εφευρίσκουν έναν νέο εαυτό, πέφτουν θύματα κακοποίησης, σωματικής, λεκτικής, κοινωνικής.
Η ιστορία της Αννας Πήλιου, που περιλούστηκε με βενζίνη από τους συμμαθητές της, είναι ενδεικτική. Η Αννα υπέστη σοβαρά εγκαύματα. Ηταν μία από τις πολλές φορές που είχε πέσει θύμα κακοποιητικών συμπεριφορών γιατί απλώς αποφάσισε να χρησιμοποιεί γυναικείο όνομα, γυναικεία εμφάνιση και τις γυναικείες τουαλέτες του σχολείου, βάσει του φύλου που η ίδια αναγνώριζε στον εαυτό της. Τι έκανε τους εφήβους του σχολείου να μην της επιτρέψουν να κατοικήσει το σώμα της με τον τρόπο που επιθυμούσε; Ισως το γεγονός πως η ελληνική δημόσια εκπαίδευση συνεχίζει να παθολογικοποιεί τη διεμφυλική ταυτότητα. Ετσι το ανθρώπινο σώμα παραμένει πεδίο εκτύλιξης εξουσιών και ως γνωστόν η εξουσία δεν επιθυμεί «μη πειθήνια σώματα», φράση δανεική από το Μισέλ Φουκό.
Η περίπτωση της Δημήτρη από τη Λέσβο είναι επίσης ενδεικτική. Ο Δημήτρης Καλογιάννης (το όνομα με το οποίο γεννήθηκε η Δημήτρη) ήταν ένα αγόρι που ήθελε να ζει σαν κορίτσι. Δεν έγινε ποτέ αποδεκτή από την οικογένειά της και από την τοπική κοινωνία. Η οικογένειά της την έκλεισε σε ψυχιατρική κλινική για να «διορθώσει την παρέκκλιση. Εάν δεν είχε ζήσει σε μια τρανσφοβική κοινωνία, δεν θα ήταν ψυχικά ασθενής. Θα ήταν ένα αγόρι που του άρεσαν τα φουστάνια. Ονειρευόταν να κάνει ένα χειρουργείο που θα του άλλαζε τη ζωή… Αν είχε αποφευχθεί ο εγκλεισμός, ο στιγματισμός και η κακοποίησή του από τους συντοπίτες του, δεν θα έκανε αυτοκτονικές σκέψεις. Αν δεν είχε διαπομπευτεί από τους νεαρούς που εισέβαλαν στο σπίτι του, δεν θα είχε νοσηλευτεί στο Δρομοκαΐτειο με εισαγγελική εντολή και, κατ’ επέκταση, δεν θα είχε δραπετεύσει από το ψυχιατρικό νοσοκομείο και δεν θα είχε βρει φρικτό θάνατο.
Ολα ξεκινούν, λοιπόν, από παθολογικοποίηση των τρανς ατόμων και από το γεγονός πως το βιολογικό φύλο δεν είναι παρά μία πολιτική κατηγορία που θεμελιώνει την ετεροσεξουαλικότητα – όπως σημειώνει η Τζούντιθ Μπάτλερ στην «Αναταραχή Φύλου».
Η ψυχαναλυτική κοινότητα έχει επανειλημμένως επισημάνει τους κινδύνους της έμφυλης υποκειμενοποίησης και συγκρότησης της σεξουαλικότητας. Ο κυρίαρχος επιστημονικός λόγος ήταν εκείνος που έβαλε πρώτος διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα σε σώματα «κανονικά» και σώματα «παθολογικά» και κατ’ επέκταση σε ζωές «άξιες» και σε ζωές «ανάξιες» να βιωθούν… Αποτέλεσμα; Η ζωή της Αννας Ιβάνκοβα, της Αννας Πήλιου και της Δημήτρη Καλογιάννη δεν είχε αξία.
Οσο υπάρχει άκριτη αφομοίωση της κοινωνικής κανονιστικότητας, τα διεμφυλικά άτομα θα ωθούνται στο περιθώριο και θα παραμένουν εκτεθειμένα στην κακοποίηση;
Η ψυχανάλυση έχει σήμερα χρέος να παρέμβει και να μιλήσει για το φύλο, αναγνωρίζοντας την πολυπλοκότητα της διαμόρφωσής του μέσα από έναν «αστερισμό» ψυχικών συσχετίσεων, μοναδικό για κάθε ύπαρξη. Χωρίς καμία πια αναφορά σε κανονικούς και μη κανονικούς.
Το νεκρό σώμα της Αννας Ιβάνκοβα θα πρέπει να είναι η τελευταία μας ευκαιρία.
-320x213.jpg)
