Οι εκδόσεις Αντίποδες μας φέρνουν το καινούργιο βιβλίο-δυναμίτη του Γάλλου λογοτέχνη και κοινωνιολόγου Εντουάρ Λουί, Αλλαγή: Μέθοδος μέσα από την αριστουργηματική μετάφραση της Στέλας Ζουμπουλάκη. Στο βιβλίο σελίδα τη σελίδα παρατηρούμε τη μεταμόρφωση ενός φτωχόπαιδου από την Αμιένη που κατόρθωσε να σπουδάσει Kοινωνιολογία στο Παρίσι και μάλιστα στην École normale supérieure, στην οποία περνάνε μόνο οι άριστοι των αρίστων. Ασχέτως αν τώρα έχει χάσει την αίγλη και τη δυναμική του ένδοξου παρελθόντος, εντούτοις συνεχίζει να είναι ένα πολύ καλό Πανεπιστήμιο.
Με αυτό το βιβλίο κατορθώνει ο Λουί να ενώσει το πάζλ της ζωής του, χωρίς βέβαια να πέφτει στην πλάνη της αυτοβιογραφίας ή αυτό που ονομάζεται «autofiction»· αυτό θα ήταν πολύ φτηνό, διότι εσωκλείονται εντός του βιβλίου φανταστικοί διάλογοι του χαρακτήρα με τον ομοφοβικό πατέρα του κτλ., χρήση προσώπων που δεν ήταν παρόντα σε ορισμένα περιστατικά, όπως για παράδειγμα η περίπτωση της κολλητής του Ελενας στη διάλεξη του Ντιντιέ Εριμπόν κ.ά. Πρόκειται για την κατάθεση του πανοράματος μιας «διαταξικής» ζωής, για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο της Σαντάλ Ζακέ, δηλαδή ενός ανθρώπου που κατορθώνει λόγω του καταπιεστικού περιβάλλοντος να ανέβει κοινωνικό στρώμα, χωρίς βέβαια να απολέσει τις μνήμες και τα τραύματα της πρότερης ζωής.
Για να γίνει κατανοητό αυτό θα πρέπει να σας παραθέσω το ακόλουθο απόσπασμα από το πρώτο βιβλίο του Εντουάρ Λουί, Να τελειώνουμε με τον Εντύ Μπελγκέλ: «Τα πιο πολλά παιδιά, ειδικά οι σκληροί, με το που τέλειωναν το γυμνάσιο πήγαιναν κατευθείαν στο εργοστάσιο. Εκεί έβρισκαν τα ίδια κόκκινα τούβλα, τις ίδιες χαλύβδινες πλάκες, τα ίδια πρόσωπα με τα οποία είχαν μεγαλώσει».
Αυτή ήταν η κοινωνική μοίρα του Εντουάρ Λουί, ωστόσο στο βιβλίο Aλλαγή: Μέθοδος βλέπουμε πώς κατορθώνει να σπάσει, να εισάγει τη διαφορά του μέσα σε αυτόν τον προκαθορισμένο κύκλο: «Αυτό που δεν ήξερα ακόμη είναι πως οι προσβολές και ο φόβος θα με έσωζαν από σένα [από τον πατέρα του], από το χωριό, από την πανομοιότυπη αναπαραγωγή της δικής σου ζωής. Δεν ήξερα ακόμη πως η ταπείνωση θα με εξανάγκαζε να είμαι ελεύθερος».
Παίρνει απόφαση να γίνει κάτι διαφορετικό, η ταυτότητα να είναι ένα συνεχόμενο ταξίδι που θα τον οδηγήσει στη σεξουαλική απελευθέρωση και στην ηδονή της μόρφωσης, με απώτερο σκοπό τη διαφυγή που του επιφυλάσσει η κοινωνική μοίρα του. Η κοινωνική νεύρωση του Εντουάρ Λουί παράγει λογοτεχνία, γίνεται μηχανή κατακραυγής τόσο της προλεταριακής κατάστασης στη Γαλλία στα τέλη του 20ού και στις αρχές του αιώνα μας, όσο και της ίδιας της αστικής τάξης, στην οποία διακαώς ήθελε να μπει και τη σιχάθηκε αυτοστιγμεί μέσω της σχέσης του με τον πλούσιο εραστή του, τον Λουντοβίκ, ένα είδος «Πυγμαλίωνα» με την αρνητική χροιά της έννοιας.
Η προβληματική που θέτει σε αυτό το βιβλίο ο Εντουάρ Λουί αφορά τόσο την προσωπική όσο και τη συλλογική μεταμόρφωση του κοινωνικού σώματος, αλλά πρωτίστως το ζήτημα μιας λογοτεχνίας που κραυγάζει για τη βία των οξυμένων ακροδεξιών νεοφιλελεύθερων πολιτικών που υπάρχουν παγκοσμίως πλέον, διότι το κεφάλαιο δεν γνωρίζει σύνορα και εξαθλιώνει παγκοσμίως τους ανθρώπους. Ο Εντουάρ Λουί καθιερώνεται με αυτό το βιβλίο ως ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς στην παγκόσμια λογοτεχνική σκηνή κα συγκαταλέγεται εξίσου στη συνομοταξία του Ντιντιέ Εριμπόν και της Ανί Ερνό.
*Μεταπτυχιακός φοιτητής Φιλοσοφίας, μεταφραστής και υπεύθυνος της γραμματείας του Ινστιτούτου Φιλοσοφίας, ΙWPR (Institute for World Philosophical Research)
Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Γράφεται από αναγνώστες που απευθύνονται σε αναγνώστες για να τους μιλήσουν για κάποιο βιβλίο που τους συνεπήρε. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας (το πολύ 700 λέξεις) στο [email protected]
