Οσοι διάβασαν την πρόσκληση για την παρουσίαση του νέου βιβλίου των Παν. Ρουμελιώτη και Βασ. Κολλάρου «Ο νέος Ψυχρός Πόλεμος», εκδόσεις Λιβάνη, σελίδες 550, σχημάτιζαν την εντύπωση ότι ή το κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας θα μετατρεπόταν σε αρένα μεταξύ των παρουσιαστών ή ότι θα επιτυγχάνονταν ευρύτερες πολιτικές συναινέσεις που θα καταλάγιαζαν το οξυμένο πολιτικό κλίμα της εποχής.
Και αυτό γιατί στο πάνελ της εκδήλωσης, που έλαβε χώρα λίγες μέρες πριν, θα μετείχε ο πρώην υπουργός της Ν.Δ. Κ. Αρβανιτόπουλος, καθηγητής του Παντείου, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Γ. Κατρούγκαλος, καθηγητής και αυτός, καθώς και η συγκεντρώνουσα τον τελευταίο καιρό τα βλέμματα και τα ώτα όλων, βουλευτής της Ν.Δ. Ολγα Κεφαλογιάννη και μάλιστα μπροστά σε ένα πολυπληθές και θερμό ακροατήριο –έτοιμο για τη μητέρα των μαχών–, όπου εξέχουσα θέση κατείχαν η πρώην πρωθυπουργός Βασ. Θάνου, η Λούκα Κατσέλη, η Νάντια Γιαννακοπούλου, η Νίνα Κασιμάτη, ο Αλ. Τριανταφυλλίδης, ο Στ. Τζουμάκας κ.ά.
Από τη συζήτηση αποδείχθηκε ότι η εκδήλωση δεν θα είχε μόνο «μάχες» ή μόνο συναινέσεις, βοηθώντας σ’ αυτό και τον συντονιστή της συζήτησης Μαν. Κοτάκη, διευθυντή της «Εστίας», που παρ’ ότι νεοδημοκρατική εφημερίδα δεν είναι του κλίματος Μητσοτάκη.
Εκείνο που πράγματι διαφάνηκε είναι ότι τόσο η πανδημία όσο και –κυρίως– ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος οδήγησαν σε νέες θεωρήσεις για τη δύναμη των υπερδυνάμεων, για τους ρόλους της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ αλλά και τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, θέμα με το οποίο ασχολήθηκε ο οικονομολόγος Παν. Ρουμελιώτης από μέρους του πάνελ «για να μην προδώσω», όπως είπε, «την επιστήμη μου».
Ο κ. Αρβανιτόπουλος, που προλογίζει και το βιβλίο, άφησε στην μπάντα, κατά το κοινώς λεγόμενο, τα νεοδημοκρατικά στερεότυπα τονίζοντας ότι ο νεοφιλελευθερισμός, η παγκοσμιοποίηση και η τεχνολογική επανάσταση εκτίναξαν τις ανισότητες, ακόμη και στην αποβιομηχανοποιημένη, πλέον, ενδοχώρα των ΗΠΑ (Ντιτρόιτ κ.λπ.).
Ενώ για τη Ρωσία θύμισε ότι ο πατήρ Μπους ήθελε την ενσωμάτωσή της σε ένα σύστημα αμοιβαίας συνεννόησης και πολιτικής ασφάλειας, αλλά εγκατέλειψαν την ιδέα ο Κλίντον και ο Μπους ο νεότερος. Ο Πούτιν από την άλλη, είπε, θέλει επίσπευση της παρακμής της Δύσης, αλλά με τον πόλεμο έδωσε φιλί ζωής στη Δύση και στο ΝΑΤΟ. Για τον πόλεμο τόνισε ότι το καλό σενάριο είναι ένας συμβιβασμός με διαπραγμάτευση και ότι η Ρωσία πρέπει να ενταχθεί σε μια διευρυμένη ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας.
Ο Γ. Κατρούγκαλος δεν έχασε την ευκαιρία να ρίξει αιχμές και να αποδομήσει την πλήρη σύμπλευση του κ. Μητσοτάκη με τις ΗΠΑ, ενώ διακρίνεται πια έντονα η δημιουργία και κατίσχυση ενός πολυπολιτικού κόσμου. Τι καπιταλισμός, είπε, είναι αυτός που επιβάλλει την αγορά του ακριβότερου και όχι του φθηνότερου, αναφερόμενος προφανώς στο αέριο εξ Αμερικής. Αλλά, πρόσθεσε, ακόμη και η Σαουδική Αραβία, που είναι πλήρως προσκολλημένη στις ΗΠΑ, αρνήθηκε προ ημερών να απαντήσει στο τηλεφώνημα Μπάιντεν, που ζήτησε αύξηση της παραγωγής πετρελαίου για να πέσει η τιμή λίγο πριν από τις εκλογές στο αμερικανικό Κογκρέσο.
Την επόμενη μέρα, του είπαν. Οσο για την Τουρκία, αυτή, είπε, συζητά με την Ενωση της Σανγκάης. Ο κ. Κατρούγκαλος δεν άφησε απείραχτες τις τωρινές ελληνοαμερικανικές σχέσεις: ο κ. Μητσοτάκης, είπε, πιστεύει ότι πρέπει να είμαστε πρωταθλητές, μαζί με τις ΗΠΑ, στον διπολικό κόσμο. Καταντήσαμε να είμαστε πιο Αμερικανοί και από το Τέξας. Είχα πει, εξομολογήθηκε, στους Αμερικανούς: η Ελλάδα με τις οικονομικές κρίσεις και τα μνημόνια είχε αποεπένδυση 100 δισ. δολάρια. Αν θέλετε πραγματικά να μας βοηθήσετε, δώστε τα μας εσείς. Ο Μιτεράν και ο Μακρόν έχουν προτείνει, κατέληξε, να υπάρξει εγγύηση των συνόρων κάθε χώρας από την Ε.Ε. και όχι από το ΝΑΤΟ.
Συνεχίζοντας τις «αιρετικές» εμφανίσεις της του τελευταίου διαστήματος (όχι απόρρητο για τις υποκλοπές ενώπιον της Βουλής κ.λπ.) η Ολγα Κεφαλογιάννη τάχθηκε θαρραλέα και καθαρά υπέρ της αναθεώρησης των Συνθηκών της Ε.Ε. (Σύμφωνο Σταθερότητας κ.λπ.) και τόνισε την ανάγκη να γίνει η Ε.Ε. περισσότερο αποτελεσματική και δημοκρατική και λιγότερο γραφειοκρατική. Δεν απομακρύνθηκε, τέλος, από τη λεγόμενη «εθνική γραμμή» της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία.
Ο Παν. Ρουμελιώτης παρουσίασε τους κινδύνους για την οικονομία που έφεραν σε παγκόσμιο επίπεδο η πανδημία και ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος: η αποβιομηχάνιση, η αβεβαιότητα, οι χαμηλές αμοιβές των εργαζομένων, η ενεργειακή κρίση, η διεύρυνση των ανισοτήτων και η χαλάρωση των δραστηριοτήτων των μεγάλων αλυσίδων παραγωγής και εμπορίου δημιουργούν φόβους για κοινωνικές αναταραχές, είπε. Και παρουσίασε πέντε (5) σενάρια της CIA για την εξέλιξη του κόσμου, που αφορούν τις σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας – Κίνας σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Ενώ, τέλος, ο Β. Κολλάρος, δείχνοντας τη σπατάλη πόρων στο διεθνές σύστημα, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ από το 2001 μέχρι σήμερα διέθεσαν 6,4 τρισ. δολ. στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας.
Εν κατακλείδι, αυτό που άφησε η εκδήλωση και τα «πηγαδάκια» που ακολούθησαν είναι ότι έστω με πολύ δειλά, διστακτικά και προσεκτικά βήματα η πολιτική και ακαδημαϊκή κοινότητα της χώρας όχι μόνο αποστρέφεται τον πόλεμο και καταδικάζει την εισβολή, αλλά και αναγνωρίζει ως μοναδική διέξοδο την καταφυγή στη διαπραγμάτευση μεταξύ των εμπόλεμων μερών. Πιθανότατα δε η αντίληψη που διαμορφώνεται στα στρώματα αυτά αντανακλά και τη βούληση του ελληνικού λαού.
Κατά την παρουσίαση του βιβλίου των Παν. Ρουμελιώτη και Βασ. Κολλάρου «Ο νέος Ψυχρός Πόλεμος», ο κ. Κατρούγκαλος αποκάλυψε ότι ζήτησε από τους Αμερικανούς (προφανώς επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ) να εγκαταλείψουν τις αόριστες υποσχέσεις τους για βοήθεια προς τη χώρα και να την ενισχύσουν στον αγώνα της για την κάλυψη του επενδυτικού κενού που δημιούργησε η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008-9 και τα Μνημόνια, ζητώντας τους μάλιστα 100 δισ. δολάρια.
Το ποσό αυτό –συγκεκριμένα 100-150 δισ. δολάρια– υπήρξε προϊόν πολλών μελετών που καταρτίστηκαν στα μέσα της δεκαετίας του 2010 από τους πλέον επιφανείς οικονομολόγους της χώρας μας, αλλά και εκπροσώπους της επιχειρηματικής κοινότητας. Οι πλέον εμπεριστατωμένες απόψεις για το ύψος της αποεπένδυσης αναπτύχθηκαν το 2016 σε ειδική διημερίδα που οργάνωσε η Εθνική Τράπεζα επί προεδρίας Λούκας Κατσέλη.
Λίγα χρόνια πριν και προσπαθώντας να συμβάλει στον εντοπισμό των επενδύσεων που χρειάζεται η χώρα, η Τράπεζα της Ελλάδος (επί διοίκησης Γ. Προβόπουλου) προχώρησε σε σχετική μελέτη υποδεικνύοντας την ανάληψη συγκεκριμένων επενδυτικών πρωτοβουλιών. Η μελέτη βρίσκεται πιθανότατα στα συρτάρια της Τράπεζας.
Σημειώνεται ότι τα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης για την Ελλάδα δεν ξεπερνούν τα 40 δισ. ευρώ, ποσό που κρίνεται απρόσφορο για την κάλυψη του επενδυτικού κενού και για την ευόδωση της αναπτυξιακής προσπάθειας της χώρας.
