Ακτιβισμός

«Μετατρέπουμε αυτόν τον πίνακα του Μονέ σε σκηνή και το κοινό σε ακροατήριό μας. Αν χρειάζεται να πετάξουμε πουρέ πατάτας ή ντοματόσουπα σε έναν πίνακα για να κάνουμε την κοινωνία να θυμηθεί ότι η κατάσταση με τα ορυκτά καύσιμα μας δολοφονεί όλους, τότε σας δίνουμε πουρέ πατάτας πάνω σε έναν πίνακα», έγραψαν τις προάλλες στο Twitter τα μέλη της γερμανικής περιβαλλοντικής οργάνωσης Letzte Generation, που είχαν εκτοξεύσει πουρέ στον πίνακα «Les meules» (Θημωνιές) του Κλοντ Μονέ, στο Πότσνταμ. Λίγες μέρες πριν, μέλη της οργάνωσης Just Stop Oil είχαν πετάξει ντοματόσουπα στα περίφημα «Ηλιοτρόπια» του Βίνσεντ βαν Γκογκ, στο Λονδίνο.

Ακτιβισμός, λοιπόν. Το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας τον ορίζει ως «πρακτικισμό», την πολιτική αντίληψη και πρακτική που δίνει μεγάλη έμφαση στη διαδικασία/επιλογή της δράσης, του αγώνα για την επίτευξη στόχων, όπως οι διαδηλώσεις, καταλήψεις κ.λπ.

Η λέξη είναι μεταφορά στα ελληνικά του γαλλικού όρου activism, από το επίθετο actif, με προέλευση από το λατινικό activus, δηλαδή «ενεργητικός, δραστήριος».

Το Online Etymology Dictionary ανιχνεύει την πρώτη χρήση της λέξης «activism» στο 1915, όταν Σουηδοί ακτιβιστές συγκέντρωναν υπογραφές για την εγκατάλειψη της ουδετερότητας της χώρας τους στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη συστράτευσή της με τους αντιπάλους των Συμμάχων.

Τον τελευταίο καιρό φαίνεται πως ο περιβαλλοντικός ακτιβισμός, η δυναμική διαμαρτυρία για την κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τη χρήση ορυκτών καυσίμων, έχει περάσει στην επόμενη πίστα, όσον αφορά τα μέσα που χρησιμοποιεί για να περάσει το μήνυμα: για να εξασφαλίσει την προσοχή του κόσμου, βανδαλίζονται έργα τέχνης.

Βέβαια, όλοι οι πίνακες που υπέστησαν την εκτόξευση… τροφικών «βλημάτων», ήταν καλυμμένοι –ούτε τα «Ηλιοτρόπια» ούτε οι «Θημωνιές» υπέστησαν βλάβη, ούτε ακόμα και το έργο του Πικάσο «Massacre in Korea» (Σφαγή στην Κορέα) έπαθε τίποτα από τα χέρια των ακτιβιστών της ομάδας Extinction Rebellion, που κόλλησαν τις παλάμες τους με κόλλα πάνω στο προστατευτικό κάλυμμα του πίνακα, στη Μελβούρνη.

Κι όχι μόνο αυτό, παρά υπήρξαν και φωνές που υπερασπίστηκαν την εκτόξευση πουρέ και σούπας, υποστηρίζοντας πως, όντως, μόνο έτσι προσέχει ο κόσμος τον συναγερμό για μια επερχόμενη καταστροφή ή για ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα, όπως έκανε πρώτη η Καναδή φεμινίστρια Μέρι Ρίτσαρντσον, όταν το 1914 χτύπησε με μπαλτά την «Αφροδίτη μπροστά στον καθρέφτη» του Ντιέγο Βελάθκεθ, στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, για να διαμαρτυρηθεί για τη φυλάκιση της μαχητικής σουφραζέτας Εμελιν Πάνκχερστ.

Ομως, άλλοι θεωρούν πως η αμαύρωση του κάλλους, που κάνει τη ζωή μας αξιοβίωτη, είναι τόσο απεχθής, που όχι μόνο δεν καθιστά τα ώτα μας ευήκοα, παρά επιφέρει το αντίθετο αποτέλεσμα: όλο το προηγούμενο έργο των ακτιβιστών ακυρώνεται από τις τωρινές γελοίες δραστηριότητές τους – αφήστε που είναι ευκολότερο να καταστρέψεις ένα έργο τέχνης από το να φτιάξεις ένα δικό σου για να κοινωνήσεις τις θέσεις σου…

Εάν δούμε αίφνης την Ακρόπολη βαμμένη πράσινη, για να εμπεδώσουμε το μήνυμα της χρήσης πράσινης ενέργειας, η οργή του κόσμου δεν θα στραφεί κατά των πετρελαϊκών εταιρειών, αλλά κατά των ηλιθίων που μπογιάτισαν τον αρχαίο ναό – αλίμονο αν ο σκοπός άγιαζε τα μέσα.

Οπως τα γκαζάκια είναι μόνο για καφέ, όπως είχε πει μετά λόγου γνώσεως κάποιος κοινωνικός αγωνιστής, έτσι και η ντοματόσουπα κι ο πουρές είναι μόνο για να χορτάσουμε την πείνα, όχι την υστερία μας.

? Ακτιβισμός:

α. φιλοσοφική θεωρία που υποστηρίζει ότι η ουσία του ανθρώπου εκδηλώνεται με την πρακτική ενέργεια.

β. ο χαρακτηρισμός κάθε πολιτικής συμπεριφοράς που δίνει υπέρμετρη σημασία στη δράση και μειώνει τη σημασία της θεωρητικής θεμελίωσης κάθε δραστηριότητας

www.greek-language.gr