• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.1°C / 15.2°C
    2 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 11.0°C
    4 BF
    55%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.2°C / 14.0°C
    2 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.9°C / 8.3°C
    1 BF
    63%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 9.9°C
    4 BF
    57%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 7.9°C / 11.0°C
    2 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 5.4°C
    3 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.4°C
    2 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 16.9°C
    5 BF
    71%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.1°C / 10.9°C
    2 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.6°C / 13.8°C
    3 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 9.6°C / 10.7°C
    1 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    2 BF
    58%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.5°C / 11.1°C
    0 BF
    57%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.5°C / 11.5°C
    1 BF
    88%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    5 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 14.9°C
    0 BF
    50%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 8.3°C / 8.3°C
    0 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.6°C / 9.7°C
    2 BF
    66%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 6.4°C / 6.4°C
    2 BF
    59%

«Μην περάσεις τη γραμμή!»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

To ξένο, ο φόβος και η απολυταρχία

  • A-
  • A+
Τρία εικονογραφημένα βιβλία για παιδιά ανοίγουν τη συζήτηση για το ξένο, τον φόβο αλλά και τους κινδύνους της απολυταρχίας.

Δημιουργοί παιδικών βιβλίων σε όλο τον κόσμο έχουν προσπαθήσει να θέσουν το θέμα της μετανάστευσης και της αποδοχής του ξένου στα παιδιά. Λίγοι όμως τελικά έχουν καταφέρει να μιλήσουν ανοιχτά και με σεβασμό στην παιδική αθωότητα για αυτά τα δύσκολα θέματα

Πολλά εικονογραφημένα βιβλία που απευθύνονται σε μικρούς σε ηλικία αναγνώστες έχουν προσπαθήσει, με αφορμή την έξαρση των μεταναστευτικών ροών ειδικά τα τελευταία χρόνια, να μιλήσουν για το πώς οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν το ξένο και τα συναισθήματα που γεννιούνται, όπως ο φόβος.

Συνήθως με την προσφιλή, δυστυχώς, σε πολλούς χρήση του διδακτισμού, δημιουργοί παιδικών βιβλίων σε όλο τον κόσμο έχουν προσπαθήσει να θέσουν το θέμα της μετανάστευσης και της αποδοχής του ξένου στα παιδιά.

Λίγοι όμως τελικά έχουν καταφέρει να μιλήσουν ανοιχτά και με σεβασμό στην παιδική αθωότητα για αυτά τα δύσκολα θέματα, βάζοντας μάλιστα κάποιες φορές και τον πήχη πιο ψηλά, θίγοντας παράλληλα και το θέμα των απολυταρχικών καθεστώτων και των συνεπειών τους στους λαούς.

Τρία βιβλία της πολύ πρόσφατης παραγωγής ανοίγουν τη συζήτηση για το ξένο, τον φόβο αλλά και τους κινδύνους της απολυταρχίας μέσα από -μικρές μεν, αλλά πολύ δυνατές και άλλοτε πολύ αστείες- εικονογραφημένες ιστορίες.

«Ο ξένος» (5+ ετών, εκδ. Πατάκη, 2022, μτφρ. Carolina Cury, Κωνσταντίνος Δαμιανάκης) του Σουηδού εικαστικού και συγγραφέα Τσελ Ρινγκί (Kjell Ringi, 1939-2010) πρωτοεκδόθηκε το 1968 από τον εκδοτικό Random House. Ηταν ένα μπλε βιβλιαράκι, 36 σελίδων, ένα από τα επτά συνολικά παιδικά εικονογραφημένα βιβλία που δημιούργησε μεταξύ 1967 και 1974 ο Σουηδός. Αυτό που κρατάμε σήμερα στα χέρια μας είναι η πορτογαλική έκδοση (2018), εμφανώς αλλαγμένη, σε ορθογώνιο φορμά και λευκό εξώφυλλο που το κοσμούν τα τεράστια πόδια ενός ξένου και ένας λιλιπούτιος βασιλιάς με την ακολουθία του.

Η ιστορία του βιβλίου είναι απλή, σε καμία περίπτωση όμως απλοϊκή· μιλάει για την άφιξη ενός ξένου, που με την παρουσία του και μόνο προκαλεί πανικό στους κατοίκους μιας χώρας όπου ώς τότε όλοι ζούσαν ειρηνικά. Οι κάτοικοι μαζί με τον βασιλιά τους θα κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να τον διώξουν. Θα του φωνάξουν, θα στείλουν περιστέρια με απειλητικά σημειώματα, θα στείλουν στρατό, θα χρησιμοποιήσουν βία.

Ο ξένος θα τραυματιστεί, θα πληγωθεί και θα αρχίσει να κλαίει. Τα δάκρυά του θα προκαλέσουν μια άνευ προηγουμένου πλημμύρα, η οποία θα φέρει όμως τους κατοίκους και τον βασιλιά στο ύψος του προσώπου του νεοφερμένου και θα τους «αναγκάσει» να του μιλήσουν, να τον γνωρίσουν. Ο βασιλιάς θα τον καλωσορίσει τελικά στη χώρα του και ο ξένος θα διώξει με ένα φύσημα τα προβλήματά τους, δηλαδή την πλημμύρα.

Με μόλις 180 λέξεις ο Ρινγκί μίλησε πριν από 54 χρόνια στα παιδιά σε ένα πρώτο επίπεδο για την αποδοχή και την ενσυναίσθηση που νικούν την άγνοια, τον φόβο και την προκατάληψη και σε ένα δεύτερο επίπεδο για τα απολυταρχικά καθεστώτα, τους αδαείς πολιτικούς, τη χρήση στρατού και τη βία. Ενα τόσο δα μικρό βιβλίο που μέσα από τις λιγοστές του σελίδες θίγει τεράστια ζητήματα τα οποία ακόμα και σήμερα παραμένουν επίκαιρα.

Το θέμα του απολυταρχισμού μέσα από την ιστορία ενός στρατηγού με μια εντελώς παράλογη διαταγή θίγει με πάρα πολλές δόσεις χιούμορ το βιβλίο των Ισαμπέλ Μίνος Μάρτινς και Μπερνάρδο Καρβάλο «Μην περάσεις τη γραμμή» (4+ ετών, εκδ. Μικρή Σελήνη, μτφρ. Μαριάννα Ψύχαλου, 2022). Οι Πορτογάλοι δημιουργοί χρησιμοποιούν πολύ έξυπνα τη ράχη του βιβλίου και βάζουν τον εν λόγω στρατηγό να μην αφήνει κανέναν να περάσει από την αριστερή στη δεξιά σελίδα.

Η αντίδραση του λαού σε αυτήν τη διαταγή, το παιχνίδι με την μπάλα τριών παιδιών, η ειρηνική διαμαρτυρία και τελικά η επικράτηση της λογικής των συγκεντρωμένων της αριστερής σελίδας είναι αυτά που θα μιλήσουν στα παιδιά για το τι σημαίνει δικτατορία και τη σπουδαιότητα των αγώνων των λαών για ελευθερία.

«Ο ξένος»

Τέλος, «Οι ξένοι» του Ουρουγουανού Αλφρέντο Σοντεργκίτ (3+ ετών, εκδ. Μεταίχμιο, μτφρ. Μάρω Ταυρή, 2022), βιβλίο που ξεχώρισε και αναρτήθηκε και στους καταλόγους White Ravens της Νεανικής Βιβλιοθήκης του Μονάχου το 2020, μέσα από την ιστορία του και τη σχεδόν ασπρόμαυρη εικονογράφησή του, χρησιμοποιώντας για πρωταγωνιστές μια αγέλη καπιμπάρα και ένα κοπάδι κότες, θέτει το θέμα της άφιξης των ξένων και της αποδοχής τους μετά από μια σειρά γεγονότων.

H «παιδική» περιέργεια ενός κοτόπουλου κι ενός νεαρού καπιμπάρα θα δείξει πώς η αλληλεγγύη και η συνεργασία οδηγούν προς την ειρηνική συνύπαρξη.

*Δημοσιογράφος, δημιουργός του ηλεκτρονικού περιοδικού για το παιδικό βιβλίο kokkinialepou.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η μοίρα και η φύση
Ενα μυθιστόρημα που ανοίγει έναν νέο τρόπο αφήγησης, ριζωμένο στη λαογραφία των Πυρηναίων, αλλά που δεν μένει βυθισμένο σε αυτόν τον κόσμο.
Η μοίρα και η φύση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το «μεταξύ» του Ερωτα στην εποχή του ψηφιακού ασυνείδητου
Η συγγραφέας ιχνηλατεί το εξεγερσιακό διάνυσμα του έρωτα ως βιωματική συνάρτηση, ως αποτέλεσμα που περνάνε μέσα από την ψυχαναγκαστική ατομική επιλογή.
Το «μεταξύ» του Ερωτα στην εποχή του ψηφιακού ασυνείδητου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο ψαράς και η ψυχή του
Οι παρατηρήσεις του Μαδαμόπουλου πάνω στα μαλάκια και τα εχινόδερμα τον οδηγούν σε μια θαυμάσια λυρική πρόζα και σε σύντομους φιλοσοφικούς στοχασμούς.
Ο ψαράς και η ψυχή του
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ταξίδι σε έναν κόσμο... μυθικό
Ο συγγραφέας Γιώργος Τσιμουρής με το βιβλίο του για τους ναυτικούς καταφέρνει να συνομιλεί με τους αναγνώστες, πέρα από το αν έχουν ειδική γνώση.
Ταξίδι σε έναν κόσμο... μυθικό
ΝΗΣΙΔΕΣ
Βαδίζοντας με τον Μπέρνχαρντ
To «Βαδίζοντας» είναι μια δυνατή, συμπαγής νουβέλα για όποιον θέλει να δοκιμάσει να μπει στον παράλογο, σκοτεινό και ασυνήθιστα κωμικό κόσμο του Μπέρνχαρντ.
Βαδίζοντας με τον Μπέρνχαρντ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας