Noμίζετε πως η Generation Z και οι μικρότερες ηλικίες ζουν έντονα την ψηφιακή εποχή, είναι «κολλημένες» στις οθόνες των κινητών, υπάρχουν για να φαίνονται στα κοινωνικά δίκτυα, ενημερώνονται κυρίως ηλεκτρονικά και σνομπάρουν τα βιβλία;
Τα φαινόμενα συχνά απατούν. Γιατί ένα νέο φαινόμενο αναδύθηκε, μέσα από το πιο νεανικό κοινωνικό δίκτυο, ενώνοντας δυο κόσμους που μοιάζουν αντίθετοι: τα βιβλία του ΤikTok. Η νέα τάση που έχει εκτινάξει τις πωλήσεις των εκδοτικών οίκων, δημιουργεί τα πιο «καυτά» μπεστ σέλερ και οδηγεί το νεανικό κοινό στα βιβλιοπωλεία (όχι μόνο τα ηλεκτρονικά!).
Ολα ξεκίνησαν την εποχή της πανδημίας, όταν κάποιες από τις influencers του ΤikTok άρχισαν, εκτός από χορευτικά, lip-syncing, μακιγιάζ και ρούχα να ανεβάζουν βιντεάκια μόλις λίγων δευτερολέπτων με τα βιβλία που διάβασαν τις μέρες του εγκλεισμού, προβάλλοντας ένα πιο «σοβαρό» προφίλ. Η απήχηση ήταν τεράστια. Εγινε παγκόσμια μόδα.
Ετσι, δημιουργήθηκε το #BookTok, όπου ο καθένας μπορεί να βάλει τα δικά του σχόλια και τις προτάσεις για τα αγαπημένα του μυθιστορήματα. Εκατομμύρια πρωτότυπα βιντεάκια με βιβλία (κυρίως ρομαντικά και ιστορίες μυστηρίου και φαντασίας) ανεβαίνουν με φόντο εφηβικά δωμάτια, βιβλιοπωλεία αλλά και φυσικά τοπία. Είναι μια αλλιώτικη «λέσχη αναγνωστών», ανοιχτή και νεανική, που μετράει πλέον περισσότερα από 77 δισεκατομμύρια views και έχει δώσει αναπάντεχη ώθηση στις εκδόσεις, νέες αλλά και πιο παλιές. Σύμφωνα με το BookScan, μέσω του BookTok πουλήθηκαν 20 εκατομμύρια βιβλία το 2021, ενώ φέτος οι πωλήσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 50%.
Ασφαλώς οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι και τα βιβλιοπωλεία εκμεταλλεύονται τη νέα τάση, για παράδειγμα οι Barnes & Noble δημιούργησαν στο σάιτ τους ειδική κατηγορία για τα βιβλία που ξεχώρισαν στο ΤikTok, ενώ πρόσφατα δημιουργήθηκε ένα λινκ μεταξύ Penguin Random House και ΤikTok. Στην Ελλάδα οι εκδόσεις «Διόπτρα» ήταν από τις πρώτες που «έπιασαν» τη νέα τάση, βγάζοντας ξανά «Το τραγούδι του Αχιλλέα» της Madeline Miller, δίνοντας δεύτερη ζωή σε ένα βιβλίο που είχαν πρωτοκυκλοφορήσει πριν από περίπου δέκα χρόνια. «Μπορεί να είχε περάσει τόσος καιρός, αλλά το βιβλίο αυτό μπήκε ξανά στις λίστες με τα ευπώλητα σε όλο τον κόσμο, λόγω του ΤikTok.
Πολυάριθμα βίντεο ανέβηκαν με το συγκεκριμένο μυθιστόρημα, το οποίο έλαβε διθυραμβικά σχόλια και οδήγησε πολλούς να το αναζητήσουν σε κάποιο ράφι του βιβλιοπωλείου της γειτονιάς τους», μας λέει η υπεύθυνη επικοινωνίας της «Διόπτρας», Αλεξάνδρα Αυγερινού. Και συνεχίζουν με πολλά άλλα ανάλογα ευπώλητα, διευκρινίζοντας πως «στις εκδόσεις Διόπτρα δεν αντιμετωπίζουμε τα βιβλία του BookTok ως μια συγκεκριμένη κατηγορία, επομένως δεν υπάρχει κάποια αντίστοιχη σειρά».
«Συχνά νέοι αναγνώστες έρχονται σε επαφή με έργα του Ντοστογιέφσκι ή του Λακάν χάρη στο BookTok!»
Αλλωστε, όπως επισημαίνει η ίδια: «Τα βιβλία του TikTok ανήκουν σε πολλές διαφορετικές κατηγορίες: fantasy, επιστημονική φαντασία, αστυνομικό μυθιστόρημα, σύγχρονο ρομαντικό μυθιστόρημα, θρίλερ, self-help, κλασική λογοτεχνία.
Σίγουρα το σύγχρονο ρομαντικό μυθιστόρημα είναι περισσότερο δημοφιλές, αλλά είναι επίσης έντονη η παρουσία αναγνωσμάτων και από τις υπόλοιπες κατηγορίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρατηρείται συχνά νέοι αναγνώστες να έρχονται σε επαφή με έργα του Ντοστογιέφσκι ή του Λακάν χάρη στο BookTok!»
Οσο για τους πιο δημοφιλείς συγγραφείς στο TikTok, εκτός από τη Madeline Miller, που εμπνέεται από την ελληνική μυθολογία, είναι επίσης «η Colleen Hoover και η Emily Henry. Πάρα πολλοί, κυρίως αναγνώστες μικρότερης ηλικίας, προτιμούν τα βιβλία του Sebastian Fitzek, αλλά και του Alex Michaelides, γιατί πραγματεύονται θέματα με τα οποία μπορούν να συνδεθούν. Για παράδειγμα, μέσω μιας φανταστικής ιστορίας σαν το “Dune”, μπορεί κάποιος να κατανοήσει καλύτερα το τι σημαίνει εξουσία και καταπίεση και ποια είναι η αξία του να προσεγγίσεις ανοιχτά έναν άλλο πολιτισμό».
Είναι το BookTok μια μόδα που θα περάσει; Η Αλεξάνδρα Αυγερινού είναι βέβαιη ότι «ένα μεγάλο μέρος από όσους ανακαλύπτουν τώρα τον μαγικό κόσμο της ανάγνωσης θα συνεχίσουν να διαβάζουν και θα κάνουν τα βιβλία τρόπο ζωής».
Οπως λέει: «Το διάβασμα είναι μια βαθύτερη μορφή ψυχαγωγίας που δεν θα πάψει ποτέ να είναι κομβικό στις ζωές μας. Τα βιβλία φυσικά μπορεί να είναι και σε ηλεκτρονική μορφή (ebooks, audiobooks). Είναι αμέτρητος ο κόσμος που επιλέγει να διαβάσει ή να ακούσει ένα βιβλίο από το κινητό. Παρ’ όλη την απόσπαση προσοχής που έχει εκτιναχθεί τα τελευταία χρόνια, τα βιβλία που διαβάζονται κάθε χρόνο, ανεξαρτήτως συνθηκών, αυξάνονται σταθερά. Σίγουρα αφιερώνουμε χρόνο στο TikTok, όπως και σε χίλια δυο άλλα πράγματα, όμως κάποια στιγμή το κλείνουμε και χανόμαστε στον κόσμο του βιβλίου. Αλλωστε είναι και μια παρακίνηση το TikTok: Βλέπεις ότι υπάρχουν κι άλλοι σαν κι εσένα, άνθρωποι με τους οποίους μοιράζεσαι τον ίδιο τρόπο ζωής, οπότε φαίνεται πολύ φυσικό να αντλήσεις από την εφαρμογή προτάσεις για τους επόμενους τίτλους όπου θα επενδύσεις χρήματα και χρόνο».
