• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    34°C 32.2°C / 35.7°C
    4 BF
    33%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    32°C 28.6°C / 34.1°C
    3 BF
    42%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.9°C / 34.8°C
    1 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    1 BF
    41%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    2 BF
    57%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    32°C 29.0°C / 33.8°C
    2 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 27.9°C
    3 BF
    32%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    32°C 32.4°C / 32.4°C
    1 BF
    23%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.8°C / 33.2°C
    5 BF
    47%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.7°C / 30.9°C
    4 BF
    40%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    33°C 28.8°C / 33.4°C
    4 BF
    33%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.7°C / 31.2°C
    3 BF
    45%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    1 BF
    65%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.9°C / 31.2°C
    0 BF
    37%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.7°C / 34.4°C
    3 BF
    32%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 30.8°C
    3 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.8°C / 34.9°C
    2 BF
    27%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    33°C 29.3°C / 32.7°C
    1 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 28.7°C / 32.2°C
    3 BF
    52%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.1°C / 30.1°C
    1 BF
    29%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Βεγγαλικά και βαρελότα

  • A-
  • A+
Παράγεται από τη Βεγγάλη και ιδιαίτερα από τη γαλλική φράση «feux de Bengal», δηλαδή «φωτιά της Βεγγάλης».

Η πολιτική ορθότητα, συνεπικουρούμενη και από την κοινή λογική, λένε πως τα πασχαλινά βαρελότα, βεγγαλικά, κροτίδες και λοιπά αυτοσχέδια είδη πυροτεχνίας είναι επικίνδυνα.

Το 2019 ένας άντρας έχασε τη ζωή του στον σαϊτοπόλεμο της Καλαμάτας, μια οχτάχρονη τραυματίστηκε σοβαρά στη Βοιωτία, το 2018 δυο άτομα υπέστησαν σοβαρούς τραυματισμούς, το 2014 οι εγκαυματίες από τα βαρελότα ήταν 11, ενώ τα τελευταία είκοσι χρόνια 14 άνθρωποι συνολικά έχουν σκοτωθεί από αυτοσχέδια βεγγαλικά.

Κάποιο Πάσχα της μαθητικής μου ηλικίας, παίζοντας με μια φωτοβολίδα κι έναν αναπτήρα, έκαψα τα δάχτυλά μου. Πολλοί άλλοι όμως, το ίδιο ανόητοι αλλά λιγότερο τυχεροί, έχασαν τα μάτια ή τα χέρια τους. Οπότε γιατί; Γιατί τρελαινόμαστε να ανάβουμε βεγγαλικά, να σκάμε βαρελότα και στρακαστρούκες, να εκτοξεύουμε ρουκέτες από τη μια ενορία στην άλλη, όπως γινόταν στο Βροντάδο της Χίου, ή να κραδαίνουμε σαΐτες, όπως έκαναν στην Καλαμάτα πριν απαγορευτεί το έθιμο;

Γιατί τις γουστάρουμε τόσο πολύ αυτές τις παραμυθένιες λάμψεις και τους δυνατούς κρότους μέσα στη νύχτα, γιατί προετοιμάζουμε όλο τον χρόνο τα χειροποίητα βεγγαλικά μας και γιατί τα σκάμε πανευτυχείς, εν γνώσει μας πως κινδυνεύουμε να ακρωτηριαστούμε, να τυφλωθούμε ή ακόμα και να πεθάνουμε;

Αυτά περί Τούρκων που τους απωθούσαν το ‘21 οι πρόγονοί μας με τα πυροτεχνήματα ή ότι δήθεν ο ορυμαγδός που προκαλούν οι κροτίδες διώχνει τα κακά πνεύματα ή εμποδίζει τα δαιμόνια από το να ακούσουν, άρα και να εμποδίσουν, την Ανάσταση του Κυρίου, είναι ανόητες προφάσεις.

Η αλήθεια είναι πως τα βεγγαλικά είναι φαντασμαγορικά, είναι χάρμα οφθαλμών να τα βλέπεις να ανθούν μέσα στη νύχτα, είναι κάπως σαν το προσωπικό σου Μπινγκ Μπανγκ, είναι η δική σου προσομοίωση της δημιουργίας των αστεριών, είναι όμορφα και διασκεδαστικά.

Κι ένα μεγάλο μέρος της γοητείας τους έγκειται στο ότι ακριβώς είναι εφήμερα, προσωρινά, ανάβουν και σβήνουν σαν τη νιότη μας, σαν τη ζωή μας. Δεν είναι τυχαίο πως στην κορύφωση του ερωτικού πάθους «βλέπουμε πυροτεχνήματα», ούτε είναι τυχαίο το εκστατικό βλέμμα όλων των ανθρώπων όταν παρακολουθούν ένα επαγγελματικό πυροτεχνικό σόου.

Η ετυμολογία είναι ενδιαφέρουσα: το βεγγαλικό, δηλαδή το πυροτέχνημα που όταν αναφλέγεται παράγει πολύχρωμες, λαμπρές φλόγες σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, παράγεται από τη Βεγγάλη και ιδιαίτερα από τη γαλλική φράση «feux de Bengal», δηλαδή «φωτιά της Βεγγάλης». Σε αυτή την πόλη των Ινδιών τον 18ο αιώνα οι κάτοικοί της είχαν φτιάξει καπνογόνα με σκοπό να εκφοβίσουν τους εχθρούς τους (...).

Το «βεγγαλικό» όμως τυπικά δεν θεωρείται πυροτέχνημα, αλλά είδος φωτοβολίδας, το λεγόμενο πυροφλάς, το καπνογόνο των γηπέδων. Παρεμπιπτόντως, σε όλη την Ινδία γιορτάζεται στις αρχές Οκτωβρίου το Diwali ή Deepawali, που στα σανσκριτικά σημαίνει «πύρινη δέσμη». Είναι το Φεστιβάλ των Φώτων και διαρκεί ένα πενθήμερο, κατά τη διάρκεια του οποίου πανέμορφα, πολύχρωμα πυροτεχνήματα καταυγάζουν τον ουρανό, συμβολίζοντας τη νίκη του φωτός επί του σκότους, του καλού εναντίον του κακού.

Το βαρελότο, τέλος, η μικρή ποσότητα εκρηκτικής ύλης που τυλίγεται σε χαρτί και εκρήγνυται προκαλώντας ισχυρό κρότο, προέρχεται από το ιταλικό «barilotto», δηλαδή «βαρελάκι», υποκοριστικό του «barile» (βαρέλι) λόγω του κυλινδρικού σχήματος που έχουν ορισμένα πυροτεχνήματα ή λόγω της επίδρασης του συνώνυμου «μπουρλότο». Ηθικόν δίδαγμα: μαγευτικά μεν τα βεγγαλικά, τα βαρελότα ή οι στρακαστρούκες, επικίνδυνα δε. Απολαύστε υπεύθυνα.


📌 Από τη Βεγγάλη, με τη λόγια εξελλη­νισμένη ονομασία, έχουμε και τα βεγγαλικά, που είναι δάνειο, λένε τα λεξικά, από το αγγλικό Bengal lights, «επειδή οι Αγγλοι χρησιμο­ποιούσαν πυροτε­χνήματα διαφόρων χρωμάτων, όταν κυνηγούσαν τίγρεις στην περιοχή της Βεγγάλης» (η εξήγηση από το ετυμολογικό του Μπαμπι­νιώτη)

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ελεύθερο Πάσχα και 25η Μαρτίου
Το 1920 οι Ελληνες της Μικράς Ασίας γιόρτασαν το Πάσχα ως ελεύθερη περιοχή της Ελλάδας μετά την εγκατάσταση των ελληνικών δυνάμεων και Αρχών στην περιοχή.
Ελεύθερο Πάσχα και 25η Μαρτίου
ΓΕΥΣΗ
Η ευωχία του Πάσχα
Τα παραδοσιακά εδέσματα κυριαρχούν ανέκαθεν στο τραπέζι του Πάσχα και προτείνουμε μερικές συνταγές για τη μέρα της Λαμπρής.
Η ευωχία του Πάσχα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα κόκκινα αυγά
Η κάθε γιορτή έχει και τα εθιμικά σύμβολά της, όχι μονάχα τα εκκλησιαστικά και θρησκευτικά, αλλά και τα κοσμικά, που ξέρει καλά να εκμεταλλεύεται το εμπόριο.
Τα κόκκινα αυγά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ανάσταση
Ανάσταση της φύσης, ανάσταση της διάθεσης, ανάσταση σωμάτων.
Ανάσταση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Αγιος Βασίλης υπάρχει
Υπάρχει αυτός ο παχουλός, ροδομάγουλος, κοκκινοντυμένος γεράκος με την πλούσια γενειάδα, καθώς η Κόκα Κόλα Κόμπανι δημιούργησε τη φιγούρα του Αη Βασίλη όπως τον γνωρίζουμε σήμερα.
Ο Αγιος Βασίλης υπάρχει
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το Πάσχα αλλιώς
Παράξενο Πάσχα το φετινό. Χωρίς ανοιχτούς, δημόσιους εορτασμούς, χωρίς γλέντια υπαίθρια και οβελίες, χωρίς οικογενειακά τραπεζώματα με τσουγκρίσματα αυγών, κλαρίνα και κοκορέτσια για μεζέ στη σκιά της...
Το Πάσχα αλλιώς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας