• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    30°C 28.2°C / 31.2°C
    5 BF
    29%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    30°C 26.9°C / 32.7°C
    3 BF
    52%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    31°C 31.0°C / 34.4°C
    2 BF
    36%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 30.9°C
    1 BF
    45%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 30.7°C
    4 BF
    34%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.7°C / 34.4°C
    2 BF
    55%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.1°C / 26.5°C
    2 BF
    36%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    32°C 32.4°C / 32.4°C
    2 BF
    20%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 28.2°C
    5 BF
    52%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 26.8°C
    3 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.4°C / 25.8°C
    5 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 26.2°C
    3 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    0 BF
    74%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.5°C / 30.9°C
    0 BF
    35%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.5°C / 30.1°C
    2 BF
    27%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.6°C / 27.8°C
    4 BF
    59%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.3°C / 31.0°C
    3 BF
    23%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.3°C / 28.8°C
    1 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.7°C / 29.4°C
    2 BF
    30%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    0 BF
    61%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο πανδημικός Μετα-Ανθρωπος

  • A-
  • A+
Το πυκνό, στοχαστικό βιβλίο του Θ. Δρίτσα για την πανδημία είναι γεμάτο φιλοσοφικά εναύσματα, ποίηση, μουσική και ζωγραφική.

Η πανδημία άλλαξε τον τρόπο που ζούμε και τον τρόπο που σκεφτόμαστε, επιταχύνοντας και επεκτείνοντας σε όλο τον κόσμο κατακλυσμιαίες μεταβολές οι οποίες εκκολάπτονταν τις προηγούμενες δεκαετίες. Περιορισμοί ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, βιομετρική επιτήρηση, τηλεργασία και τηλεκπαίδευση, κοινωνική πειθάρχηση και εργασιακή απορρύθμιση, βιοπολιτικές ρυθμίσεις και αποικιοποίηση του φαντασιακού συνθέτουν τον νέο μεταπανδημικό κόσμο, όπου η ψηφιακή συνδεσιμότητα υποκαθιστά τη σωματοποιημένη επικοινωνία.

Μέσα από τα συντρίμμια του παλιού κόσμου ξεπροβάλλει ένας νέος ανθρωπολογικός τύπος, ένας «Μετα-Ανθρωπος» όπως τον αποκαλεί ο γιατρός και ζωγράφος Θανάσης Δρίτσας στο πρόσφατο βιβλίο του με τον τίτλο «Πανδημιολόγιον».

www.facebook.com/athandritsas

Συνομιλώντας ιδίως με κλασικά φιλοσοφικά, επιστημονικά, λογοτεχνικά και μουσικά έργα, από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη μέχρι τον Καμί και τον Μπιουνγκ-Τσουλ Χαν, τον Ντοστογιέφσκι και τον Μαρκές, τον Σαχτούρη και τον Εγγονόπουλο, τον Μπετόβεν και τον Γκέρσουιν, ο συγγραφέας σχολιάζει διαφορετικές όψεις του βίου υπό συνθήκες πανδημίας: αλιεύοντας από τους τίτλους των κεφαλαίων του βιβλίου, τον απασχολούν η εργασία την εποχή των έξυπνων μηχανών, η κοινωνική κουλτούρα ως κλειδί για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, το πέταγμα του χαρταετού σε καιρούς κορονοϊού, οι δολοφονίες ποιητών στα χρόνια του φόβου, ο έρωτας στα χρόνια του κορονοϊού, η διαφανής κοινωνία του ελέγχου και η εξορία της τέχνης από τον κόσμο της χρησιμότητας.

Ο λόγος του Θ. Δρίτσα είναι γλαφυρός, οξύς, ευθύβολος και δηκτικός. Με αφορμή την απόφαση να χαλαρώσουν τα περιοριστικά μέτρα αρχίζοντας από το άνοιγμα κομμωτηρίων και κέντρων αισθητικής-νυχάδικων, σχολιάζει τον «πολιτισμό των ελεύθερων ονύχων», όπου ο νέος, ευτελής και ακίνδυνος Μετα-Ανθρωπος, τον οποίο αποκαλεί «Homo Novus Epidemicus», θα αναβαθμιστεί πλέον οριστικά με σούπερ-μάρκετ, κομμωτήριο, νυχάδικο, ακριβό κινητό, αλλά «χωρίς τέχνη, χωρίς σχολεία, χωρίς αθλητισμό, χωρίς πολιτισμό, χωρίς εσωτερική ζωή, με προτεραιότητες τις στοιχειώδεις για μια μελλοντική ζωή ανάλογη με εκείνη της αμοιβάδας».

Ενα μέρος του βιβλίου είναι αφιερωμένο στις ανορθολογικές όψεις αντιμετώπισης της πανδημίας από μεγάλο τμήμα του πληθυσμού: Γιατί πολλοί δεν αποδέχονται την πραγματικότητα και αρνούνται τη βοήθεια της επιστήμης σε μια στιγμή κρίσιμη για την επιβίωσή τους;

Η απάντηση που προτείνει ο συγγραφέας είναι ότι η ιατρική επιστήμη έκανε τεράστια βήματα σε διαγνωστικό και θεραπευτικό επίπεδο, όμως έμεινε πίσω στο επίπεδο της επικοινωνίας και της ενσυναίσθησης. Με βάση πρόσφατη μελέτη της γιατρού Lisa Rosenbaum, επισημαίνεται ότι οι αρνητές δεν απορρίπτουν πρωτίστως την ορθολογική σκέψη, αλλά εκφράζουν τη δυσπιστία τους απέναντι στις αξίες των ανθρώπων της επιστήμης.

Ετσι, η κρίση αξιοπιστίας της πολιτικής συμπληρώνεται από την κρίση αξιοπιστίας της επιστήμης, μπλοκάροντας τους διαύλους επικοινωνίας με τους ανθρώπους. Ο ασθενής, γράφει ο Θ. Δρίτσας, για να ακούσει προσεκτικά τον γιατρό του πρέπει προηγουμένως να τον εμπιστευθεί, πρέπει να αισθανθεί ότι ο γιατρός τον νοιάζεται και σέβεται τις αξίες του. Το ίδιο, συμπληρώνουμε, μπορεί να ισχυριστεί κανείς και για τη σχέση της κοινωνίας με την πολιτική τάξη.

Το βιβλίο ξεκινάει με μια εξομολόγηση του συγγραφέα: Από νέος παθιάζεται με τη ζωγραφική, την οποία αποκαλεί «αυτοθεραπεία μέσω της τέχνης», ένα «ψυχοθεραπευτικό δημιουργικό εργαλείο σε περιόδους με άγχος και ένταση». Μπροστά στην ψυχολογική πίεση που άσκησε στη ζωή όλων μας η πανδημία, ο «ζωγραφικός του εαυτός» επανέρχεται ως ανάγκη αποσυμπίεσης. Τα πρωτότυπα σχέδιά του με χρωματιστούς μαρκαδόρους, που απεικονίζουν την αλλοίωση, την παραμόρφωση, την παράνοια που υπέστη η ζωή μας, περιλαμβάνονται στο τέλος του βιβλίου, χιουμοριστικά, θλιμμένα, συγκλονιστικά.

Το πυκνό, στοχαστικό βιβλίο του Θ. Δρίτσα για την πανδημία είναι γεμάτο φιλοσοφικά εναύσματα, ποίηση, μουσική και ζωγραφική. Αυτό που κινητοποιεί τη σκέψη του, παραφράζοντας τον Μαρκούζε, είναι ο ορθολογιστικός χαρακτήρας της ανορθολογικότητας των μεταπανδημικών κοινωνιών. Το διακύβευμα για τον συγγραφέα δεν είναι να διασώσουμε μόνο τον εαυτό μας, «αλλά τις αξίες, το κλίμα και τον πλανήτη». Ενα βιβλίο γραμμένο από έναν γιατρό-καλλιτέχνη, που με τη σύνθεση της αισθητικής και της στοχαστικής διάστασης επιτελεί για τον αναγνώστη μια ιαματική λειτουργία.

*Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, πρόεδρος του Ιδρύματος Τσάτσου

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μπορούμε να σώσουμε τον πλανήτη;
Το βιβλίο της Alice Bell με απλό και κατανοητό τρόπο παρουσιάζει το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής αλλά και τις ριζικές αλλαγές που πρέπει να κάνουμε για να οικοδομήσουμε έναν εντελώς νέο κόσμο.
Μπορούμε να σώσουμε τον πλανήτη;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Φως στην Ιστορία από έναν αυτόπτη μάρτυρα
Ο Δημήτρης Φωτιάδης στο νέο του βιβλίο για την Μικρασιατική Καταστροφή αξιολογεί σωστά, συμπεραίνει δίχως να αυθαιρετεί, βεβαιώνει παραθέτοντας χρήσιμα τεκμήρια και εξηγεί με σημειώσεις, αναφορές, παροράματα,...
Φως στην Ιστορία από έναν αυτόπτη μάρτυρα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο του…
Το νέο βιβλίο του Μαραγκόπουλου «Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο, τόποι και γλώσσες στο Ulysses του Τζέιμς Τζόις» είναι άλλη μια βαθιά βουτιά, από αυτές που συνηθίζει ο Μαραγκόπουλος, στα έγκατα της τζοϊσικής γραφής.
Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο του…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας