Λένε ότι στη δημοκρατία το σημαντικότερο είναι ο έλεγχος των ελίτ. Στην ελληνική δημοκρατία όμως ο έλεγχος αυτός έχει παραδοθεί.
Οι σύγχρονες ελίτ, οι επενδυτές, ελέγχουν μόνοι τους τον εαυτό τους. Ξεκίνησε από τις εταιρείες των ανεμογεννητριών, συνεχίστηκε με τις ιχθυοκαλλιέργειες και τώρα με την κύρωση της συμφωνίας της Ελληνικός Χρυσός, αίρουμε όλα τα εμπόδια, που η δημοκρατία έβαλε, και παραδίδουμε «το πετράδι του στέμματος».
Τις Σκουριές Χαλκιδικής. Ματαιώνουμε αγώνες χρόνων και ακυρώνουμε αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Μια πονεμένη ιστορία
Πριν από 18 χρόνια το Συμβούλιο της Επικρατείας είχε απορρίψει τη σύμβαση με την εταιρεία TVX, που εκμεταλλευόταν τότε τα μεταλλεία Χαλκιδικής. Το ΣτΕ είχε κρίνει ότι η μέθοδος της κυάνωσης που θα χρησιμοποιούσε η εταιρεία για τη μεταλλουργία είναι επιβλαβής για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Η τότε κυβέρνηση κατήγγειλε τη σύμβαση με την TVX και πούλησε τα μεταλλεία της Χαλκιδικής στην Ελληνικός Χρυσός. Παραχωρήθηκαν στην εταιρεία 317.000 στρέμματα για μόλις 11 εκατομμύρια ευρώ. Πώληση που χαρακτηρίστηκε σκανδαλώδης.
Η εταιρεία επικαλέστηκε ότι θα επεξεργαστεί το μετάλλευμα, χρησιμοποιώντας μια πρωτοποριακή και ασφαλή μέθοδο, τη λεγόμενη «ακαριαία τήξη».
Η τεχνολογία αυτή δεν χρησιμοποιεί κυάνιο για την απομόνωση του χρυσού από τα πετρώματα, και η εταιρεία τη χαρακτήριζε ασφαλή για το περιβάλλον. Ωστόσο, η Επιτροπή Αγώνα των Κατοίκων μιλούσε για μη εφαρμόσιμη τεχνολογία.
Ισχυρίζονταν ότι για να εφαρμοστεί η διαδικασία της ακαριαίας τήξης η περιεκτικότητα σε αρσενικό δεν πρέπει να υπερβαίνει το 2,5%, ενώ στα μεταλλεία Χαλκιδικής η περιεκτικότητα είναι πάνω από 12%. Κάτι που στη συνέχεια αποδείχτηκε σωστό, αφού η εταιρεία δεν πραγματοποίησε ποτέ μεταλλουργία στην περιοχή.
Η μεταλλουργία όμως ήταν βασικός όρος της σύμβασης, αφού το καθαρό παραγόμενο προϊόν, ο χρυσός, θα έφερνε τα εκατομμύρια των εσόδων στα δημόσια ταμεία και όχι η εξαγωγή συμπυκνωμάτων.
Η εταιρεία όμως δεν κατάφερε ποτέ να προσκομίσει τα στοιχεία ότι η μέθοδος της ακαριαίας τήξης είναι εφικτή παραβιάζοντας τον βασικό όρο της σύμβασης. Μέχρι σήμερα η Ελληνικός Χρυσός το μόνο που παράγει είναι συμπυκνώματα μετάλλων που εξάγονται σε τρίτες χώρες ως ακαθάριστη πρώτη ύλη με μηδενικά έσοδα για το κράτος.
Τον Φεβρουάριο του 2020, λοιπόν, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι η εταιρεία ήταν αυτή που ευθυνόταν για τη μη τήρηση των όρων της σύμβασης, δίνοντας το πράσινο φως στο ελληνικό Δημόσιο να διεκδικήσει αποζημιώσεις από την εταιρεία για την παραβίαση των όρων.
Η σημερινή κυβέρνηση όμως όχι μόνο δεν διεκδίκησε αποζημιώσεις, αλλά, αντίθετα, υπέγραψε και νέα σύμβαση, διαγράφοντας κάθε αξίωση του Δημοσίου που προερχόταν από την προηγούμενη.
Η νέα σύμβαση: ένα καφκικό δημιούργημα
«Στη νέα σύμβαση δεν γίνεται καμία απολύτως αναφορά στην προηγούμενη αλλά σαν να είναι κάτι καινούργιο γίνεται αόριστη αναφορά σε έργο εθνικής σπουδαιότητας» λέει ο νομικός Σέργιος Σερμπέτης, σε εκδήλωση που οργάνωσε το Παρατηρητήριο Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων.
«Το πρώτο άρθρο που καταργεί είναι το άρθρο 3 που προβλέπει πλήρες σχέδιο μεταλλουργίας» λέει ο κ. Σερμπέτης, αφού η νέα σύμβαση δίνει νέα διορία στην εταιρεία για να επανεξετάσει το σχέδιο και να υποβάλει νέα μελέτη μεταλλουργίας έπειτα από τρία χρόνια.
Εκείνο που είναι εντυπωσιακό όμως και που έχει κάνει τη σύμβαση να έχει χαρακτηριστεί αποικιοκρατική, είναι η πρόβλεψη που έχει για την Επιτροπή που θα ελέγξει την εγκυρότητα της νέας μελέτης.
Σε αυτή την επιτροπή θα συμμετέχει κατά το ήμισυ η εταιρεία. «Δηλαδή αυτός που αδειοδοτεί είναι και αυτός που παίρνει την άδεια», επισημαίνει ο κ. Σερμπέτης και συμπληρώνει: «αν κατά τη συνεδρίαση απουσιάζουν μέλη της Επιτροπής ελέγχου από την πλευρά του κράτους, η αδειοδότηση μπορεί να γίνει από τα μέλη της εταιρείας.
Με απλά λόγια, η μεταλλουργία θα γίνει μόνο αν συμφέρει εμπορικά την εταιρεία και η μεταλλουργία παραπέμπεται στις καλένδες που σημαίνει ότι θα γίνεται εξαγωγή συμπυκνωμάτων με ευνοϊκό καθεστώς για την εταιρεία και με ζημιά για το κράτος».
Το δεύτερο τραγικό σημείο της σύμβασης είναι η διευθέτηση των διαφορών μεταξύ των μερών (δημοσίου και εταιρείας) και τα μέρη παραιτούνται από τις αξιώσεις τους.
Το ελληνικό Δημόσιο παραιτείται από τις αποζημιώσεις που μπορεί να διεκδικήσει από την αθέτηση των όρων της προηγούμενης σύμβασης, ενώ η Ελληνικός Χρυσός υποτίθεται ότι παραιτείται από ένα εξώδικο που είχε στείλει το 2018 και διεκδικούσε 800 εκατομμύρια ευρώ για τις καθυστερήσεις στην αδειοδότηση. Ωστόσο, το εξώδικο αυτό ήταν προσχηματικό και ουδέποτε μετατράπηκε σε αγωγή.
«Τεράστια οπισθοδρόμηση» χαρακτήρισε τη σύμβαση ο Γιώργος Χασιώτης, νομικός συντονιστής του WWF Ελλάς. «Υπάρχει ρήτρα μη άσκησης αγωγής από το δημόσιο, ενώ δίνεται δικαίωμα προτεραιότητας στην εταιρεία έναντι οποιουδήποτε τρίτου, είτε είναι το δημόσιο είτε ιδιώτες» εξηγεί ο Γιώργος Χασιώτης.
«Σαν ένα ιδιαίτερο κρατίδιο μέσα στο κράτος» χαρακτήρισε τις μεταλλευτικές περιοχές ο κ. Χασιώτης, αφού η σύμβαση δεσμεύει το ελληνικό Δημόσιο να μη νομοθετεί σε ό,τι είναι επιβλαβές για την Ελληνικός Χρυσός.
Σε περίπτωση διαφορών μεταξύ Δημοσίου και εταιρείας, η διαιτησία θα πάει στο Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο, το οποίο είναι το μοναδικό στον κόσμο που δεν ανακοινώνει τις αποφάσεις του. «Αυτό μας πάει πολύ πίσω, αφού δεν θα μπορούμε να γνωρίζουμε αποφάσεις που αφορούν τη ζωή μας. Την υγεία μας και την ασφάλεια μας» τονίζει ο κ. Χασιώτης.
Τέλος, η νέα σύμβαση καταργεί και τους περιβαλλοντικούς ελέγχους, αφού ανεξάρτητος περιβαλλοντικός επιθεωρητής που θα πληρώνεται από την εταιρεία θα ελέγχει τους περιβαλλοντικούς όρους και όχι οι αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους.
«Ανατρέπεται το τεκμήριο νομιμότητας διοικητικών πράξεων παραβιάζοντας τόσο το άρθρο 24 του Συντάγματος όσο και το Ενωσιακό δίκαιο, ενώ ανοίγει την κερκόπορτα για το περιβαλλοντικό δίκαιο» λέει ο κ. Χασιώτης.
Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει ότι κάθε Αρχή χάνει το δικαίωμα να διενεργήσει αιφνιδιαστικούς ελέγχους παρά μόνο εάν έχουν ειδοποιήσει προηγουμένως την εταιρεία.
Επιπλέον, κάθε έλεγχος που θα διενεργηθεί από τους επιθεωρητές περιβάλλοντος, αν αμφισβητηθεί από τον ανεξάρτητο ελεγκτή της Ελληνικός Χρυσός, θα θεωρείται άκυρος.
-320x213.jpg)
