• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 17.3°C
    1 BF
    84%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.4°C / 15.5°C
    1 BF
    67%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.0°C / 17.0°C
    1 BF
    56%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 10.3°C
    2 BF
    76%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 10.8°C / 14.8°C
    1 BF
    74%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.4°C / 10.7°C
    0 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.8°C / 14.6°C
    1 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 19.3°C
    6 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 14.9°C
    4 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.4°C / 16.6°C
    3 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 14.6°C
    2 BF
    81%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    2 BF
    94%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    9°C 7.5°C / 8.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.5°C / 11.7°C
    1 BF
    63%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 15.8°C / 18.8°C
    2 BF
    84%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.2°C / 17.5°C
    2 BF
    72%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.8°C / 14.9°C
    1 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 11.5°C / 15.6°C
    3 BF
    73%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    1 BF
    75%
ΦΩΤ: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΡΑΤΙΚΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εμφύλιος

  • A-
  • A+
Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του ’21 έγιναν δύο εμφύλιοι πόλεμοι, ενώ ακόμα ένας έλαβε χώρα, λίγο πριν δολοφονηθεί ο πρώτος κυβερνήτης της ελεύθερης Ελλάδας, ο Ιωάννης Καποδίστριας...

«Στάσις γαρ έμφυλος πολέμου ομοφρονέοντος τοσούτω κάκιόν έστι όσω πόλεμος ειρήνης».

Η έμφυλος στάσις, δηλαδή ο εμφύλιος πόλεμος, είναι τόσο χειρότερη καταστροφή από τον καθεαυτό πόλεμο, όσο κι ο ίδιος ο πόλεμος από την ειρήνη, λέει στο όγδοο βιβλίο των Ιστοριών του ο Ηρόδοτος, και μάλλον έχει δίκιο, αν αναλογιστεί κανείς τη μακρά Ιστορία όχι των πολεμικών συγκρούσεων που συνέβησαν στην Ελλάδα εναντίον αλλότριων εχθρών, αλλά μεταξύ των ίδιων των κατοίκων αυτού του τόπου.

Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι ασφαλώς μεγαλούργησαν σε όλα τα πεδία, ωστόσο, αυτή η κεφάτη, θα έλεγε κανείς, η πρόθυμη, εντελώς αποενοχοποιημένη εμφύλια ανθρωποσφαγή μεταξύ των αυτοχθόνων είναι μία ακόμα μακραίωνη ελληνική παράδοση.

Η εκεχειρία που ίσχυε κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων, για την οποία τόσο επαίρονταν οι αρχαίοι, αλλά και οι νεότεροι Ελληνες, ουσιαστικά αποδεικνύει πως ο διαρκής εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των Ελλήνων, η στάσις, σταματούσε μόνο κάθε τέσσερα χρόνια, ώστε να αναδειχθούν ως ολυμπιονίκες οι νέοι, εύρωστοι πρόμαχοι των πόλεων, που θα πατούσαν κάτω, μετά τη λήξη της ανακωχής, τους ομολόγους τους της απέναντι πόλης... Κι ας μην ξεχνάμε πως το κλέος των Περσικών Πολέμων έδωσε τη θέση του στο άγος του Πελοποννησιακού Πολέμου, ο οποίος διεξήχθη (και όχι μόνο από τη νικήτρια Σπάρτη) και με περσικό χρυσάφι - άραγε, πόσο θα γέλαγαν οι Μήδοι πληρώνοντας τους πρώην νικητές τους για να ξεκοιλιάσει ο ένας τον άλλο...

Ο όρος εμφύλιος (πόλεμος) παράγεται από το «εν+φύλον», όπου το φύλον, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, είναι, πρώτον, το σύνολο των βιολογικών χαρακτηριστικών που καθορίζουν εάν ένας άνθρωπος ή ζώο είναι θηλυκό ή αρσενικό, και δεύτερον, η φυλή, το γένος. Και οι δύο λέξεις, και το φύλο και η φυλή, έχουν κοινή ινδοευρωπαϊκή ρίζα: το θέμα – φυ (του *bhu= αυξάνω, αναπτύσσομαι), από το ρήμα φύω/-ομαι. Ο εμφύλιος είναι αυτός που εντοπίζεται ή διεξάγεται μεταξύ ομοφύλων ή ομοεθνών, που αναφέρεται σε (ή αφορά) μέλη κοινής φυλής.

Βέβαια για να μην αδικούμε τους Ελληνες, και οι γείτονές τους, οι Ρωμαίοι, είχαν κι αυτοί επιδοθεί με ζέση στο αιματηρό... σπορ του εμφυλίου πολέμου. Ο Κικέρωνας τον ονόμασε bellum civile, δηλαδή πόλεμο μεταξύ συμπολιτών. Τον όρο έκανε γκραν σουξέ ο Ιούλιος Καίσαρας, χρησιμοποιώντας τον ως τίτλο στο πόνημά του, που περιέγραφε τις πολεμικές του δραστηριότητες εναντίον του Πομπήιου: «De bello civili» - οι παλιότεροι θα τον θυμούνται από το μάθημα των Λατινικών στο Λύκειο.

Και μια που μιλάμε για Λύκειο, και για Εμφύλιο, και με τον λαμπρό εορτασμό των δύο αιώνων από την εθνική παλιγγενεσία εν όψει, να σημειώσω πως πολλοί συμπολίτες μας σήμερα δεν γνωρίζουν ότι κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του ’21 έγιναν δύο εμφύλιοι πόλεμοι, ενώ ακόμα ένας έλαβε χώρα, λίγο πριν δολοφονηθεί ο πρώτος κυβερνήτης της ελεύθερης Ελλάδας, ο Ιωάννης Καποδίστριας...

Και δεν το γνωρίζουν, είτε διότι δεν το διδάχτηκαν στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο, (ειδικά οι παλιότεροι που έλαβαν μια πιο, πώς να το πω, πιο εθνικόφρονα εκπαίδευση επί χούντας και στην αρχή της Μεταπολίτευσης), είτε γιατί δεν θέλουν να το γνωρίζουν, διότι η εικόνα των ηρώων της ελληνικής Επανάστασης να σκοτώνει ο ένας τον άλλον μάλλον απάδει προς την ιδανική απεικόνισή των εθνικών ειδώλων.

Ειδικά επί δικτατορίας, μόνο καντήλι δεν έκαιγε κάτω από τις έγχρωμες λιθογραφίες των αγριωπών μυστακοφόρων ηρώων, και των στιβαρών ηρωίδων του 1821... Οι εμφύλιοι πόλεμοι κατά τη διάρκεια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα παρέμειναν ταμπού για τη δικτατορία, παρόλο που το ίδιο το καθεστώς ήταν η φυσική ιδεολογική συνέχεια των νικητών εμφυλίου πολέμου - του «Συμμοριτοπολέμου», σύμφωνα με την ορολογία της Δεξιάς.

Είναι γεγονός ότι κάποιοι, ίσως πολλοί, πενηντάρηδες και εξηντάρηδες σήμερα, πληροφορήθηκαν για τους εμφυλίους πολέμους του 1821 σε μεγαλύτερη από τη μαθητική ηλικία, στα τριάντα τους ας πούμε, και από δική τους πρωτοβουλία να μάθουν τι στ’ αλήθεια συνέβη πίσω από τη γαλαζόλευκη βιτρίνα του εθνικού αφηγήματος.

Ετσι, λοιπόν, αυτοί διαπίστωσαν με έκπληξη πως ο πρώτος εμφύλιος πόλεμος, μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών, ξέσπασε το φθινόπωρο του 1823, και διήρκεσε μέχρι τον Ιούλιο του 1824, ενώ ο δεύτερος, αυτή τη φορά με τοπικό χαρακτήρα, συνεχίζοντας την τιμημένη παράδοση των αρχαιοελληνικών εμφυλιοπολεμικών εχθροπραξιών, έγινε μεταξύ των Πελοποννησίων, από τη μια πλευρά, με τους Στερεοελλαδίτες και τους Νησιώτες να στέκονται βλοσυροί στην άλλη, από τον Ιούλιο του 1824 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1825. Προφανώς οι ένδοξοι ημών πρόγονοι της εθνικής παλιγγενεσίας δεν άφησαν ούτε μέρα να περάσει μεταξύ των δύο εμφυλίων...

Τώρα θα μου πείτε, προς τι όλα αυτά; Γιατί έγιναν οι εμφύλιοι πόλεμοι; Μήπως ο εμφύλιος σπαραγμός είναι εγγεγραμμένος σ’ αυτό το περίφημο DNA των Ελλήνων, μήπως μας έχει ρίξει το ανάθεμα της μόνιμης διχόνοιας κάποιος μοχθηρός θεός;

Μάλλον τίποτα απ’ όλα αυτά. Γιατί πολεμούν οι άνθρωποι γενικώς, κι όχι μόνο τα μέλη της ιδίας φυλής, μεταξύ τους; Μα, για πέντε προαιώνια πράγματα, κι ούτε καν τόσα, παντού και πάντοτε τα ίδια: για την κυριαρχία, για τη γη, για τους φυσικούς πόρους, για τα λεφτά.... Κι αυτά τα λεφτά και η εξουσία μάς πηγαίνουν στην τρίτη εμφύλια σύρραξη, η οποία ξέσπασε δέκα χρόνια μετά την κήρυξη της Επανάστασης, το 1831. Μάλλον αυτόν τον εμφύλιο δεν θα τον γιορτάσουμε, μιας και ήταν στ’ αλήθεια ένας εντελώς βλακώδης και ντροπιαστικός για τους συμμετέχοντες, πόλεμος.

Οι Μανιάτες και οι Υδραίοι, αλλά και άλλοι νησιώτες, πνέοντας μένεα εναντίον της σταθερής απόφασης του Καποδίστρια να μην τους παραχωρήσει ούτε ένα ψήγμα από τη θεσμική του εξουσία, και μη όντες διατεθειμένοι να υποχωρήσουν ούτε ένα πόντο από την κοτσαμπάσικη δική τους, στασίασαν, με αποκορύφωμα την πυρπόληση της φρεγάτας «Ελλάς», που ήταν το καμάρι του ελληνικού στόλου, από τον μέγα και τρανό Ανδρέα Μιαούλη, τον ένδοξο πυρπολητή... (φωτ.)

Είναι τυχαίο πως η «Ελλάς» πληρώθηκε με τα περίφημα δάνεια της Αγγλίας, από τα οποία έφαγαν με δέκα μασέλες τα λαμόγια της εποχής, μήπως είναι τυχαίο που έγινε στάχτη κατά τη διάρκεια ενός ακόμη εμφυλίου πολέμου; Μήπως η φρεγάτα συμβολίζει την πατρίδα, που είναι καταδικασμένη να σπαράσσεται στους διάφορους κατά καιρούς ελληνοελληνικούς πολέμους;

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Για τον τραγικό άνθρωπο
Ο «ήρωας» αυτού του δοκιμίου είναι ο ίδιος ο συγγραφέας. Ο Γιώργος Σταματόπουλος είναι ένας πρίγκιπας του τραγικού, είναι αυτοπροσώπως η ανθρώπινη κατάσταση.
Για τον τραγικό άνθρωπο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Βίβα Ζαπάτα!
Μια σύγχρονη ματιά μέσα από 100 έργα πρωτοποριακής τέχνης νέων καλλιτεχνών προσπαθεί να ερμηνεύσει την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα του κορυφαίου αγωνιστή στο Μουσείο Estampa (Μουσείο της μεξικανικής...
Βίβα Ζαπάτα!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας