Η ζωγραφική από μόνη της είναι μια γλώσσα, ένα ισχυρό μέσο επικοινωνίας, τις περισσότερες φορές πέρα από τα λόγια. Οι πίνακες αφηγούνται ιστορίες, ψυχογραφούν ανθρώπους, αποτυπώνουν παραστατικά γεγονότα και ζωές και κρατούν μέσα τους τις λέξεις να αιωρούνται στον χρόνο.
Χρώμα, σύνθεση, πόζες, χειρονομίες, φως, σκιές, τεχνοτροπίες. Κάθε εικαστική δημιουργία βάζει το λιθαράκι της στον μακρύ δρόμο της ιστορίας της ζωγραφικής και κατά προέκταση της τέχνης.
Το κάθε έργο ουσιαστικά μεταφράζει την ίδια τη ζωή και επιτρέπει στην «πραγματικότητα» του δημιουργού να αποτυπωθεί στους καμβάδες του. Ο θεατής έρχεται αντιμέτωπος με τις εικόνες και ο νους μέσα από το βλέμμα προσπαθεί να βγάλει νόημα, να συνθέσει το σενάριο του ζωγράφου, να επικοινωνήσει μαζί του πέρα και έξω από την προφορική γλώσσα.
Υπάρχουν δημιουργοί που πρωτοπορούν και βρίσκουν τους τρόπους να δημιουργούν εικόνες που φαντάζουν απτές αλλά συγχρόνως ταξιδεύουν πέρα από τη φαντασία. Βυθίζεται ο θεατής μέσα σε έργα όπου ο χρόνος σταματά και ο τόπος είναι το παντού γύρω μας και μακριά μας.
Ετσι ακριβώς είναι οι φιγούρες στους πίνακες της Lynette Yiadom-Boakye (1977), χαρακτήρες που φαντάζουν τόσο οικείοι και συνάμα μυστηριώδεις και αινιγματικοί και ακροβατούν αρμονικά και διαχρονικά ανάμεσα στο τώρα και το πουθενά.
Κάθε ένα από τα έργα της δημιουργείται από ένα σύνθετο αρχείο πραγματικών εικόνων και βέβαια χρησιμοποιεί τη δική της αδάμαστη φαντασία, θέτοντας καίρια ερωτήματα ταυτότητας. Οι πίνακές της δημιουργούνται αυθόρμητα και με οδηγό το ένστικτό της, αποκαλύπτοντας τις φιγούρες της με εκφραστικές, κοντές πινελιές και μια ξεχωριστή παλέτα σκούρων, δραματικών τόνων, σε αντίθεση με τις λάμψεις της φωτεινότητας.
Ζωγραφίζει μόνο πορτρέτα, καθημερινούς ανθρώπους της διπλανής πόρτας, αφαιρώντας από πάνω τους τα σημάδια που θα αποκαλύψουν μια εποχή. Θέλει οι φιγούρες της να φαίνονται πως υπάρχουν εκτός συγκεκριμένου χρόνου ή τόπου, καλώντας τους θεατές να προβάλουν σ’ αυτές τις δικές τους αφηγήσεις, αναμνήσεις και ερμηνείες.
Η Lynette γεννήθηκε στο Λονδίνο, την πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου εξακολουθεί ώς σήμερα να ζει και να εργάζεται. Οι γονείς της, μετανάστες από την Γκάνα, εργάστηκαν ως νοσοκόμοι στο Εθνικό Σύστημα Υγείας μετά τον ερχομό τους στη Μεγάλη Βρετανία.
Η Yiadom-Boakye παρακολούθησε μαθήματα τέχνης στο Central Saint Martins College of Art and Design και στο Falmouth College of Art, από το οποίο αποφοίτησε το 2000, και ολοκλήρωσε τις σπουδές της με το πτυχίο της από τα Royal Academy Schools το 2003.
Το 2010 το έργο της αναγνωρίστηκε από τον Okwui Enwezor (1963-2019), τον διάσημο νιγηριανής καταγωγής επιμελητή εκθέσεων, κριτικό τέχνης, συγγραφέα, ποιητή και εκπαιδευτικό με ειδικότητα στην Ιστορία της Τέχνης, που έζησε στη Νέα Υόρκη και στο Μόναχο και μάλιστα το 2014 κατατάχτηκε 24ος στη λίστα ArtReview των 100 πιο ισχυρών ανθρώπων του κόσμου της τέχνης. Εκείνος διέκρινε την ανεπανάληπτη αίσθηση που αποπνέουν οι αινιγματικές φιγούρες που ταξιδεύουν στους διαχρονικούς κόσμους μέσα στους πίνακές της και της οργανώνει μια πρώτη έκθεση στο Studio Museum του Χάρλεμ, στη μητρόπολη των ΗΠΑ.
Αμέσως γίνεται γνωστή για τα πορτρέτα της, τις καταπληκτικές ελαιογραφίες με τα φανταστικά θέματα, τα ζωγραφισμένα ωμά, εικονιστικά, σε απαλά «σιωπηλά» χρώματα. Η δουλειά της συμβάλλει θετικά στην αναγέννηση της ζωγραφικής της μαύρης φιγούρας.
Με τη δυναμική της ως ζωγράφος, η Yiadom-Boakye έχει διδάξει στο Ruskin School of Art και στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου είναι καθηγήτρια στο πρόγραμμα Master in Fine Arts. Η επιρροή της ως καλλιτέχνιδος αναγνωρίστηκε στο Powerlist του 2019 και στη συνέχεια μάλιστα κατατάχτηκε στους 10 κορυφαίους ανθρώπους της αφρικανικής ή της αφρικανικής-καραϊβικής κληρονομιάς στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2020.
Εκτός από εικαστική δημιουργός η Yiadom-Boakye είναι και ταλαντούχα συγγραφέας, που με τρόπο ασυνήθιστο περιγράφει τον εαυτό της και ψυχογραφείται στα διηγήματα και ποιήματά της, τα οποία συχνά συνοδεύουν τις δημιουργίες της στους καταλόγους των εκθέσεών της. Η συνομιλία των έργων με τη γραφή της εξηγείται από την ίδια, καθώς επισημαίνει πως γράφει για τα πράγματα που δεν ζωγραφίζει και ζωγραφίζει όλα τα πράγματα για τα οποία δεν γράφει. Και, βέβαια, όλοι οι πίνακές της έχουν ποιητικά καλλιτεχνικά ονόματα.
Στις 2 Δεκεμβρίου οι πόρτες και οι αίθουσες στη μεγάλη πινακοθήκη Tate Britain στο Μίλμπανκ του Λονδίνου, ένα από τα μεγαλύτερα μουσεία της Βρετανίας που θεωρείται η επιτομή της βρετανικής τέχνης και ναυαρχίδα του δικτύου πινακοθηκών Tate στην Αγγλία, άνοιξαν ξανά για το κοινό μετά το δεύτερο κλείσιμο λόγω της πανδημίας Covid-19.
Με μια μεγάλη αναδρομική έκθεση που διοργανώνει η πινακοθήκη με τίτλο «Lynette Yiadom-Boakye: Fly In League With The Night» -διάρκεια μέχρι τις 9 Μαΐου 2021- τιμάται η εκπληκτική καριέρα της χαρισματικής Βρετανίδας εικονογράφου. Συγκεντρώθηκαν και παρουσιάζονται περίπου 80 έργα ερευνώντας εκτενώς την καριέρα της καλλιτέχνιδος μέχρι σήμερα.
Μελετώντας την εξέλιξη της μοναδικής επίσημης γλώσσας της Yiadom-Boakye από το 2003 έως και σήμερα, η έκθεση περιλαμβάνει πρώιμους πίνακες όπως το «First», που δημιουργήθηκε ως τελική πτυχιακή εργασία στη Royal Academy το 2003, καθώς και τα πρόσφατα περισσότερο γνωστά έργα της, αλλά και νέες δημιουργίες που εκτίθενται για πρώτη φορά.
Η χαρακτηριστική σκοτεινή παλέτα της δουλειάς της είναι γνωστή για τη δημιουργία ενός αισθήματος ακινησίας που συμβάλλει στη διαχρονική φύση των θεμάτων της. Τα πορτρέτα της με τα φανταστικά άτομα απεικονίζουν τους ανθρώπους να διαβάζουν, να χαλαρώνουν και να ξεκουράζονται σε παραδοσιακές πόζες.
Φέρνει στην απεικόνισή τους στοχαστικές εκφράσεις του προσώπου και χαλαρές χειρονομίες, καθιστώντας τη στάση και τη διάθεση των «μοντέλων» της σχετική με τη διάθεση των θεατών.
Οι κριτικοί απέδωσαν την αναγνώριση και την επιτυχία του έργου της Yiadom-Boakye στην αξιοπιστία της. Η καλλιτέχνις προσπαθεί να αποτρέψει τη συσχέτιση των θεμάτων της με μια συγκεκριμένη δεκαετία ή γενικότερα χρόνο. Αυτό την οδηγεί σε επιλογές όπως να μη ζωγραφίζει παπούτσια στα θέματά της, καθώς τα υποδήματα χρησιμεύουν συχνά ως χρονική σφραγίδα.
Αυτές οι μορφές, που είναι σε μαθήματα μπαλέτου, πίνουν σαμπάνια ή ένα φλιτζάνι τσάι, συνήθως βρίσκονται μπροστά σε αμφίσημα υπόβαθρα, που δημιουργούνται μέσα σε μονοχρωματικές σκοτεινές αποχρώσεις. Αυτά τα κρυπτικά αλλά συναισθηματικά σκηνικά θυμίζουν το έργο παλιών δασκάλων όπως ο Ντιέγο Βελάθκεθ (1599-1660) και ο Εντγκάρ Ντεγκά (1834-1917).
Η ιστορία της ζωγραφικής είναι σημαντική για τη Yiadom-Boakye και η δουλειά της επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη εξέλιξή της. Δουλεύει και παίρνει ιδέες από παλιά λευκώματα, από εικόνες και φωτογραφίες που συλλέγει, από την ίδια τη ζωή και την πραγματικότητα που μας περιβάλλει, αναζητώντας τις φιγούρες που χρειάζεται τραβώντας φωτογραφίες.
Ολα αυτά στη συνέχεια συντίθενται στον καμβά. Αυτό της δίνει τη δυνατότητα να χτίσει μια γλώσσα και μια πραγματικότητα με φυσικό τρόπο που επιτρέπει στο χρώμα και στις αινιγματικές φιγούρες της να ξεκινήσουν τις «συζητήσεις» με το κοινό.
Οταν στεκόμαστε αντιμέτωποι με τέτοιες εικόνες, ο νους μας προσπαθεί να βγάλει νόημα από κάθε λεπτή χειρονομία, από κάθε συναίσθημα στο βλέμμα, από κάθε κύρτωμα του κορμιού.
Αρχίζεις να αναρωτιέσαι, ποιο να είναι αυτό το άτομο και τι του συνέβη μόλις. Ομως ανεξάρτητα από το σενάριο και την ιστορία που εκφράζει ο ζωγράφος στο έργο του, είναι τα σώματά μας που επικοινωνούν εκφραστικά και αισθαντικά πέρα και πίσω από κάθε προφορική γλώσσα αλλά και χρόνο.
? «Lynette Yiadom-Boakye: Fly In League With The Night», Tate Britain, Λονδίνο, μέχρι 9 Μαΐου 2021.
? Μένουμε ασφαλείς, μένουμε σπίτι! Λόγω της πανδημίας ξεναγούμαστε και απολαμβάνουμε διαδικτυακά εκθέσεις και συλλογές.
-320x213.jpg)
