Ενας από τους κορυφαίους χώρους τέχνης όχι μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο είναι η Barbican Art Gallery που βρίσκεται στο καταπληκτικό Κέντρο Μπάρμπικαν στο City του Λονδίνου, το σημαντικότατο επιχειρηματικό και οικονομικό κέντρο, στην καρδιά της βρετανικής πρωτεύουσας.
Το υπέροχο μπρουταλιστικής αρχιτεκτονικής κτίριο με το εξαιρετικό ξέφωτο στο κανάλι με τα σιντριβάνια, στέκει υπέροχα, καθώς αντιστέκεται αισθητικά απέναντι στους ουρανοξύστες του σύγχρονου κόσμου μας με τράπεζες και μεγάλες εταιρείες που υψώνονται και αιωρούνται δυναμικά ακροβατώντας ανάμεσα στο λοκντάουν λόγω της πανδημίας Covid-19 και στο αναμενόμενο Brexit με ή χωρίς συμφωνία που έρχεται σε δύο μήνες.
Το Κέντρο Τεχνών λοιπόν χτίστηκε ως δώρο του City και των οικονομικών κολοσσών προς τη χώρα και άνοιξε επίσημα τους χώρους του στο κοινό στις 3 Μαρτίου 1982. Από την πρώτη στιγμή μέχρι και σήμερα παρεμβαίνει πρωτοποριακά στο παγκόσμιο γίγνεσθαι των σύγχρονων τεχνών.
Είναι το μεγαλύτερο του είδους του στην Ευρώπη. Φιλοξενούνται αίθουσες συναυλιών κλασικής και σύγχρονης μουσικής, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, προβολές ταινιών, συνέδρια, αλλά διαθέτει και εμπορικούς εκθεσιακούς χώρους. Εκεί μάλιστα στεγάζονται μια σημαντική βιβλιοθήκη, τρία εστιατόρια και μια εξαιρετική σχολή μουσικής.
Στις αίθουσες της μεγάλης πινακοθήκης του παρουσιάζεται ό,τι καλύτερο και ρηξικέλευθο γεννιέται στη διεθνή εικαστική τέχνη με ένα δυναμικό μείγμα από ζωγραφική, αρχιτεκτονική, κατασκευές, σχεδιασμό, μόδα και φωτογραφία. Στους υπέροχους χώρους του που μοιάζουν με μια ανεξάρτητη ουτοπική πολιτεία τέχνης έχουμε απολαύσει καταξιωμένους αρχιτέκτονες μέχρι βραβευμένους με Turner καλλιτέχνες, κολεκτίβες δημιουργών και συνολικά η πινακοθήκη φέρνει κοντά στο πλατύ κοινό όλες τις καινοτόμες μεγαλοφυΐες του 20ού, του 21ου αιώνα, αριστουργηματικούς δημιουργούς του μέλλοντός μας που διαμορφώνουν τις εξελίξεις και διεγείρουν αλλαγές στη σύγχρονη τέχνη.
Το 2020 σηματοδοτεί ένα πραγματικά σημαντικό γεγονός στην ιστορία του πρωτοποριακού πολιτισμικού Κέντρου. Είναι το 15ο έτος της συνεργασίας της Michael Clark Company ως καλλιτεχνικού συνεργάτη με το Μπάρμπικαν και γιορτάζεται με μια σημαντικότατη έκθεση.
Είναι μια από τις μεγαλύτερες έρευνες που έχουν αφιερωθεί ποτέ σε έναν ζωντανό χορογράφο και παρουσιάζει με μοναδικό τρόπο την ολοκληρωμένη ιστορία της καριέρας του Μάικλ Κλαρκ (Michael Clark, 1962) μέχρι σήμερα και της εξέλιξης ως πρωτοπόρου του σύγχρονου χορού που αμφισβήτησε μέσα από απίθανες διασταυρώσεις του χορού, της ζωής και της τέχνης μέσω μιας ένωσης της τεχνικής του κλασικού μπαλέτου με την κουλτούρα πανκ.
Η έκθεση που φέρει το όνομά του «Michael Clark: Cosmic Dancer» παρουσιάζει ταινίες, γλυπτά, πίνακες ζωγραφικής και φωτογραφίες από τους συνεργάτες του στις εικαστικές τέχνες, τη μουσική και τη μόδα που εκτίθενται παράλληλα με σπάνιο αρχειακό υλικό, που τοποθετεί τον πρωτοπόρο Βρετανό χορευτή και χορογράφο στο ευρύτερο πολιτιστικό πλαίσιο της εποχής του. Εικόνες αποθέωσης και λατρείας στο πρόσωπό του στην καλλιτεχνική σκηνή του Λονδίνου αποδεικνύουν τη ριζοσπαστική παρουσία του στη γενικότερη πολιτιστική ιστορία της Βρετανίας.
Ο Μάικλ Κλαρκ γεννήθηκε στη Σκοτία πριν 58 χρόνια και ξεκίνησε παραδοσιακό σκοτσέζικο χορό σε ηλικία μόλις τεσσάρων ετών. Το 1975 έφυγε από το σπίτι του στο Αμπερντίν για να σπουδάσει στο Royal Ballet School του Λονδίνου προτού ενταχθεί στο Ballet Rambert το 1979. Μετά τη συμμετοχή του σε ένα θερινό σχολείο με δασκάλους μεγάλες μορφές του χορού και της τέχνης όπως οι Αμερικανοί Merce Cunningham (1919-2009) και John Cage (1912-1992), ο Κλαρκ δημιούργησε το πρώτο του ανεξάρτητο έργο το 1982 και έγινε χορογράφος στο πολυεπιστημονικό δημιουργικό κέντρο Riverside Studios του Λονδίνου το 1983. Δημιούργησε τη «Michael Clark & Company», τη δική του ομάδα χορού, το 1984, όταν ήταν μόλις 22 ετών.
Ως νεαρός χορογράφος, ο Κλαρκ «συνδύασε» την κλασική του παιδεία στον χορό και το μπαλέτο με την κουλτούρα πανκ, την πρωτοποριακή μόδα και τα κλαμπ του Λονδίνου, για να καθιερωθεί ως ένας από τους πιο καινοτόμους καλλιτέχνες που δημιουργούν στον σύγχρονο χορό.
Ολες οι ρηξικέλευθες τάσεις που έφερε στην τέχνη του χορού επισημαίνονται στη νέα φιλόδοξη παρουσίαση με τίτλο «A Prune Twin» (2020), από τον πρωτοπόρο σκηνοθέτη, καλλιτέχνη βίντεο και μακροχρόνιο συνεργάτη του Charles Atlas (1949). Αυτή η μεγάλης κλίμακας εγκατάσταση ταινιών θα βυθίσει το κοινό στην πρώιμη δουλειά του Κλαρκ και θα δώσει την ευκαιρία να ξαναδούμε με νέα οπτική ματιά τα βίντεο του Atlas «Hail the New Puritan» (1986) και «Because We Must» (1989).
Με εξωφρενικά κοστούμια και σετ, η εικονοκλαστική χορογραφία του Κλαρκ αμφισβήτησε τις έννοιες του φύλου, της συμμόρφωσης και των συντηρητικών αξιών στο πλαίσιο της Βρετανίας της Θάτσερ.
Ενα τμήμα της έκθεσης αφιερώνεται στο ορόσημο της καριέρας του «I Am Curious, Orange» (1988) που αμφισβήτησε τον σεχταρισμό και τον συντηρητισμό που χαρακτήριζε όχι μόνο τη δεκαετία του 1980 αλλά και τη γενικότερη κοινωνική και πολιτική ιστορία της Βρετανίας.
Τα μουσικά βίντεο του Cerith Wyn Evans (1958) για τους «The Fall», μια ποστ-πανκ μπάντα που γυρίστηκαν ζωντανά στη σκηνή παρουσιάζονται μαζί με αναδημιουργημένα στοιχεία του σκηνικού σχεδιασμού που δημιουργήθηκαν μάλιστα αρχικά από τον Κλαρκ.
Η αλματώδης άνοδός του έφερε τη διεθνή αναγνώριση, καθώς ο Κλαρκ έχει αναπτύξει μια πολυεπιστημονική αισθητική γλώσσα που αναγνωρίζεται άμεσα στη χορογραφική της μορφή. Το έργο του συνεχίζει να χαρακτηρίζεται από ένα μείγμα τεχνικής «κλασικής» αυστηρότητας και πρωτοπόρου πειραματισμού, ρηξικέλευθη χορογραφία και πολυπολιτισμικές επιρροές.
Ο Κλαρκ ήταν πάντα μια ελκυστική περσόνα για καλλιτέχνες που αμφισβήτησαν τα όρια του φύλου και τις αναπαραστάσεις μιας «κανονικής» σεξουαλικότητας. Η έκθεση παρουσιάζει μια σπάνια συλλογή από προκλητικές ενδυμασίες του Leigh Bowery (1961-1994) που έγιναν αναπόσπαστο μέρος στο όραμα του Κλαρκ και έφεραν ριζικές ανατροπές στις παραδόσεις του κόσμου του χορού. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα εμβληματικά κορμάκια στους «New Puritans» (1984) των οποίων η χορογραφία εμπνεύστηκε με τη σειρά της από τις μετα-πανκ συνθέσεις και τον γοητευτικό κόσμο των «The Fall».
Μετά τον τραγικό θάνατο του Bowery και μια περίοδο απουσίας μακριά από το Λονδίνο, η φιλία του Κλαρκ με τη Sarah Lucas (1962) είχε ως αποτέλεσμα μια κοινή εξερεύνηση του ανθρώπινου σώματος και της σεξουαλικότητας στη γλυπτική και το χορό. Η Lucas έχει δημιουργήσει δύο εγκαταστάσεις για την έκθεση εμπνευσμένη από τη φιλία και τη συνεργασία τους στο «Before and After: The Fall» (2001). Περιλαμβάνονται μια σειρά χειρονομιών, γλυπτών τσιγάρων και ένας βραχίονας ως γλυπτικές μεταφορές της χορογραφίας του Κλαρκ, καθώς και μια παράδοξη χύτευση του σώματος του που κάθεται σε μια τουαλέτα «Cnut» (2004).
Τα πορτρέτα του Κλαρκ από την Αμερικανίδα Elizabeth Peyton (1965) και τον Γερμανό φωτογράφο Wolfgang Tillmans (1968) καταγράφουν τη «γυμνή» προσωπικότητα του καλλιτέχνη ως ανθρώπου, χωρίς τεχνάσματα, φτιασίδια και διακοσμήσεις, ενώ ο πίνακας του Σκοτσέζου Peter Doig (1959), ο οποίος φαίνεται να συγχωνεύει το πρόσωπο του Κλαρκ με αυτόν του Le Corbusier, είναι μια παιχνιδιάρικη απόδοση του κοινού τους ενδιαφέροντος για τον διάσημο αρχιτέκτονα του Cité Radieuse στη Μασσαλία.
Το «Corbusier» (2009) εκτίθεται σε διάλογο με πλάνα από χορευτές του Κλαρκ όταν εκτελούσαν τη χορογραφία του με μια λεκάνη στην οροφή του εμβληματικού μοντερνιστικού κτιρίου το 2008, όταν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά.
Το 2005 η εταιρεία του Μάικλ Κλαρκ έγινε καλλιτεχνικός συνεργάτης του Μπάρμπικαν και ξεκίνησε το «The Stravinsky Project», μια τριετή συνεργασία για τη δημιουργία μιας τριλογίας έργων χορογραφημένα με έμπνευση από το μουσικό έργο του Ιγκόρ Στραβίνσκι (1882-1971). Η διαρκής αναζήτηση του Κλαρκ για το κλασικό «λεξιλόγιο» του μπαλέτου, την ακραία πειθαρχία και την αρετή της απόλυτης τεχνικής σε αυτήν την τριλογία ενέπνευσε τη νέα σειρά έργων ζωγραφικής του Silke Otto Knapp (1970) που διέθεσε για την έκθεση.
Την αδιάκοπη προσπάθεια του Κλαρκ να επαναπροσδιορίσει τον κλασικισμό στο χορό, την κίνηση και τη χορογραφία, την απολαμβάνει σαράντα και πλέον χρόνια το κοινό σε θέατρα και γκαλερί σε όλο τον κόσμο. Η έκθεση προσφέρει απλόχερα την ευκαιρία να αναγνωρίσουμε μια ζωντανή ταυτότητα της ευφυίας του υπέροχου ριζοσπάστη της κίνησης και του μπαλέτου που δημιούργησε, παρόμοια, με την οπτική γλώσσα της πανκ, της ροκ και της ποπ μουσικής που αντηχεί μέσα στην ψυχή μας καθώς αντιλαμβανόμαστε το όραμα του Κλαρκ για την «μπάντα» του που εκτοξεύει την κίνηση στο ουράνιο στερέωμα όταν συναντιέται με τους μουσικούς φθόγγους.
? «Michael Clark: Cosmic Dancer», στο Κέντρο Μπάρμπικαν, Λονδίνο. Μέχρι 3 Ιανουαρίου 2021 – (Λόγω του νέου λοκντάουν στην Μεγάλη Βρετανία το Κέντρο Μπάρμπικαν από την περασμένη Πέμπτη θα παραμείνει κλειστό τουλάχιστον για ένα μήνα, περιμένοντας τις νέες κυβερνητικές οδηγίες) https://www.barbican.org.uk/whats-on/2020/event/michael-clark-cosmic-dancer
? Μένουμε σπίτι, μένουμε ασφαλείς! Λόγω της πανδημίας ξεναγούμαστε και απολαμβάνουμε διαδικτυακά εκθέσεις και εκδηλώσεις εδώ.
