Αντιμετωπίζοντας τη λειψυδρία στην Αφρική

Είναι ευρέως γνωστό ότι η Αφρική βασανίζεται από έντονο πρόβλημα λειψυδρίας, ειδικά δε σε ό,τι αφορά το πόσιμο νερό, με αποτέλεσμα εκατομμύρια παιδιά να χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο από την πόση ακάθαρτων υδάτων. Ειδικά δε στην παρούσα περίοδο με την πανδημία του κορονοϊού να απειλεί τα εύθραυστα, έως ανύπαρκτα συστήματα Υγείας της Μαύρης Ηπείρου, η έλλειψη αυτή καθίσταται ακόμη πιο επικίνδυνη.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η λειψυδρία επηρεάζει ένα στα τρία άτομα στην Αφρική. Αυτή η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από την ραγδαία αύξηση του πληθυσμού, τις προκλήσεις για την οικονομική ανάπτυξη, την αστικοποίηση, τις δημογραφικές μεταβολές και την κλιματική αλλαγή. Επιπλέον, το μολυσμένο νερό και οι κακές υγειονομικές συνθήκες οδηγούν σε ασθένειες που μεταδίδονται μέσω αυτού, όπως διάρροια, χολέρα και τύφο. Αυτό μπορεί να επιφέρει σοβαρές ανθρώπινες και οικονομικές απώλειες και ενδεχομένως να επηρεάσει την ειρήνη και την ασφάλεια στην αφρικανική ήπειρο.

Για τον λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκπονήσει μια σειρά δράσεων για την αντιμετώπιση του κολοσσιαίου αυτού προβλήματος. Ετσι, τον Μάρτιο του 2020, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφαλείας πρότεινε τις βάσεις πάνω στις οποίες μπορεί να στηριχθεί μια νέα στρατηγική για τη Μαύρη Ηπειρο, η οποία θα μπορούσε να αρχίσει να εφαρμόζεται από τον Οκτώβριο.

Η κοινή ανακοίνωση των δύο θεσμών παρουσιάζει προτάσεις για την εντατικοποίηση της συνεργασίας μέσω εταιρικών σχέσεων σε πέντε βασικούς τομείς, ένας από τους οποίους είναι η γνωστή «πράσινη μετάβαση». Ειδικότερα η Ευρώπη θα συμμετάσχει σε συζητήσεις με Αφρικανούς εταίρους για την ανάπτυξη μιας νέας κοινής στρατηγικής που θα εγκριθεί στη Σύνοδο Κορυφής Ευρωπαϊκής Ενωσης – Αφρικανικής Ενωσης τον Οκτώβριο του 2020. Το πακέτο αποτελεσμάτων του περιοδικού τεχνολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «CORDIS» παρουσιάζει ορισμένα από τα πρωτοποριακά αυτά έργα έρευνας και καινοτομίας που αφορούν στο νερό και τις σχετικές με αυτό προκλήσεις στην Αφρική, καθώς και άλλες συναφείς κοινές ευρωπαϊκές και αφρικανικές πρωτοβουλίες.

Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με τη λειψυδρία στην Αφρική, η Ευρωπαϊκή Ενωση ξεκίνησε δύο προσπάθειες στο πλαίσιο του Προγράμματος «Ορίζοντας 2020». Αυτές συνιστούν «μια πλατφόρμα συντονισμού» με στόχο την αύξηση της ετοιμότητας της Αφρικής να αντιμετωπίσει τα προβλήματα με τα ύδατα και την κλιματική αλλαγή, με μικρότερο κατακερματισμό των προσπαθειών, τη βελτίωση κατά την παρακολούθηση του προβλήματος, την πρόβλεψη εργαλείων και την ενίσχυση της ανταλλαγής γνώσεων και της μεταφοράς τεχνολογίας. Ετσι, στο πλαίσιο αυτό, έχουν αναληφθεί σημαντικές δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας που αφορούν στη διαχείριση των υδάτων στην Αφρική, ενισχύοντας παράλληλα την επιστημονική συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της αφρικανικής ηπείρου.

Το «Cordis» παρουσιάζει επτά έργα που χρηματοδοτούνται στα πλαίσια του «Ορίζοντα 2020». Πρόκειται για την «AfriAlliance» που φέρνει πιο κοντά τους Αφρικανούς και τους Ευρωπαίους, οι οποίοι ενδιαφέρονται για την καλύτερη προετοιμασία της Αφρικής απέναντι στις ελλείψεις καθαρού νερού αλλά και της κλιματικής αλλαγής. Μέσω του έργου «DAFNE», 14 εταίροι από την Ευρώπη και την Αφρική έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους για να διευκολύνουν τη συνεργασία για βιώσιμες και αποτελεσματικές λύσεις για τη διαχείριση του πλέγματος νερού – ενέργειας – τροφίμων. Ενα ακόμη έργο, το «FLOWERED», ακολούθησε μια μεθοδολογική προσέγγιση για τον προσδιορισμό του μολυσμένου νερού και εφάρμοσε μέτρα μετριασμού και αποφθορίωσης για την επεξεργασία του. Η «MADFORWATER» εργάστηκε για την ανάπτυξη ενός συνόλου ολοκληρωμένων τεχνολογικών και διαχειριστικών λύσεων για τη βελτίωση της επεξεργασίας λυμάτων και της άρδευσης, ενώ το έργο «Safe Water Africa» ανέπτυξε ένα νέο σύστημα καθαρισμού νερού που απομακρύνει τις χημικές προσμείξεις και το απολυμαίνει από παθογόνα. Από την πλευρά του το έργο «VicInAqua» ενσωμάτωσε ένα καινοτόμο σύστημα επεξεργασίας λυμάτων, υδατοκαλλιεργειών και άρδευσης στη λεκάνη της λίμνης Βικτόρια. Τέλος, το έργο «WATERSPOUTT» έχει επικεντρωθεί στη βελτίωση των βιώσιμων τεχνολογιών ηλιακής απολύμανσης και τον συνδυασμό τους με άλλες μεθόδους επεξεργασίας νερού.

Τα κοινά επιστημονικά και καινοτόμα επιτεύγματα αυτών των έργων συμβάλλουν στην ενίσχυση του «Ορίζοντα 2020» και στην ισχυροποίηση του ρόλου της Αφρικής, ως βασικού εταίρου έρευνας και καινοτομίας στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη».