Με τη βοήθεια κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ενωσης ειδικοί επιστήμονες εξελίσσουν κυκλικά επιχειρηματικά μοντέλα για τα φωτοβολταϊκά με στόχο τη δημιουργία μιας περισσότερο αποδοτικής βιομηχανίας ηλιακής ενέργειας, γράφει το περιοδικό τεχνολογίας «Cordis» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή: τα φωτοβολταϊκά συστήματα συνεχίζουν να επεκτείνονται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη ανανεώσιμη πηγή ενέργειας χάρη στην ικανότητά τους να συλλέγουν βιώσιμη, καθαρή και χαμηλού κόστους ενέργεια από τον ήλιο.
Οι νεοσυσταθείσες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 31% σε ετήσια βάση φτάνοντας τα 9,2 GW το 2017, σύμφωνα με τα στοιχεία για τις προοπτικές της παγκόσμιας αγοράς που ανακοίνωσε η SolarPower Europe για την τετραετία 2018-2022.
Επισημαίνει ότι «εάν η Ευρώπη αγκαλιάσει πλήρως τη δελεαστική επιχειρηματική περίπτωση του ηλιακού χαμηλού κόστους, το 2022 η αγορά θα μπορούσε να φτάσει τα 39,1 GW». Επιπλέον οι πρόσφατες εξελίξεις στις λύσεις αποθήκευσης ενέργειας έχουν ενισχύσει την ανάπτυξη των εγκαταστάσεων του συστήματος μπαταριών που συνδέονται με τα φωτοβολταϊκά.
Ωστόσο τονίζει ότι, με τόσο ταχεία άνοδο στην ανάπτυξη της τεχνολογίας ηλιακής ενέργειας, η παραγωγή αποβλήτων, όπως τα παλιά παροπλισμένα φωτοβολταϊκά πάνελ, θα αυξηθούν.
Ειδικότερα και σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας εκτιμάται ότι τα απόβλητα των φωτοβολταϊκών πάνελ θα ανέλθουν μεταξύ 1,7 και 8 εκατομμυρίων τόνων μέχρι το 2030 και θα αγγίξουν σωρευτικά τα 60-78 εκατομμύρια τόνους μέχρι το 2050. Κάτι που συνιστά ένα μείζον πρόβλημα.
Για τον λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Ενωση προχωρά με ταχείς ρυθμούς το έργο CIRCUSOL, που χρηματοδοτείται από αυτήν και έχει στόχο να αντιμετωπίσει την πρόκληση αυτή αναπτύσσοντας και επιδεικνύοντας επιχειρηματικά μοντέλα συστήματος υπηρεσιών προϊόντος (PSS) για τον τομέα της ηλιακής ενέργειας.
Η PSS επικεντρώνεται στην πώληση υπηρεσιών και επιδόσεων αντί προϊόντων και θεωρείται συνήθως ως ένα καλό μέσο για την υλοποίηση μιας κυκλικής οικονομίας, στην οποία η οικονομική δραστηριότητα αποσυνδέεται από την κατανάλωση πόρων ελαχιστοποιώντας παράλληλα τη σπατάλη. Οπως μάλιστα διαβάζουμε στον ιστότοπο του σχετικού έργου:
«Σήμερα ένας προμηθευτής πωλεί νέους φωτοβολταϊκούς συλλέκτες και μπαταρίες σε έναν χρήστη. Στη συνέχεια ο χρήστης διαχειρίζεται την παραγωγή και την αποθήκευση ηλιακής ενέργειας. Οταν η ζωή τους φτάσει στο τέλος, οι μπαταρίες των φωτοβολταϊκών απορρίπτονται στα απόβλητα και στη συνέχεια ανακυκλώνονται».
Διευκρινίζει ωστόσο ότι: «Σε ένα μοντέλο PSS που οραματίστηκε το CIRCUSOL, ένας προμηθευτής παρέχει ηλιακή παραγωγή ενέργειας και αποθήκευση σε έναν χρήστη ή μια υπηρεσία. Τα φωτοβολταϊκά και οι μπαταρίες εγκαθίστανται στον χώρο του χρήστη, αλλά ο προμηθευτής παραμένει ιδιοκτήτης και είναι υπεύθυνος για τη βέλτιστη λειτουργία τους. Οταν η ζωή χρήσης τους στον τόπο φτάσει στο τέλος, ο προμηθευτής τα παίρνει πίσω και αποφασίζει αν μπορούν να αποκτήσουν μια “δεύτερη ζωή” και να εγκατασταθούν κάπου αλλού ή αν θα πρέπει να σταλούν για ανακύκλωση».
Ωστόσο τίθεται το ερώτημα πώς θα αντιμετωπιστούν μια σειρά προκλήσεων που αφορούν την ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών.
Για τον λόγο αυτό μια ομάδα ερευνητών που υποστηρίχτηκε από τα προγράμματα CIRCUSOL και PVMINDS -ακόμα ένα χρηματοδοτούμενο από την Ε.Ε. σχέδιο- εξέτασε τα ζητήματα που σχετίζονται με την ανακύκλωση, την επισκευή ή την ανακαίνιση παροπλισμένων ή υποβαθμισμένων φωτοβολταϊκών μονάδων.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Progress in Photovoltaics» και μεταξύ άλλων υπογραμμίζει τη «σημαντική τεχνολογική και επιχειρησιακή τεχνογνωσία στη διαχείριση των φωτοβολταϊκών συστημάτων που ήδη υπάρχει και συνεχώς εξελίσσεται στις αποκαλούμενες “ώριμες” φωτοβολταϊκές αγορές».
Το υπάρχον πρόβλημα, τονίζει η μελέτη, έγκειται στο γεγονός ότι η επισκευή ή ανακαίνιση των βέλτιστων πρακτικών και εμπορικών υπηρεσιών για δοκιμές αξιοπιστίας και επαναπιστοποίησης και εμπορίας φωτοβολταϊκών μονάδων που θα μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν δεν είναι ούτε τυποποιημένες, ούτε ενοποιημένες σε κάποιο από τα επιχειρηματικά μοντέλα συστήματος υπηρεσιών προϊόντος (PSS) ή σε άλλα επιχειρηματικά μοντέλα.
«Η τρέχουσα CIRCUSOL, δηλαδή η εγκύκλιος που αφορά τα επιχειρηματικά μοντέλα για τη βιομηχανία ηλιακής ενέργειας, θα επικυρώσει σύντομα μοντέλα κυκλικής ηλιακής εξυπηρέτησης στο Βέλγιο, τη Γαλλία και την Ελβετία. Από την πλευρά του το έργο PVMINDS, που έχει στόχο την ενεργειακή απόδοση φωτοβολταϊκών και τη δημιουργία μοντέλων ολοκληρωμένης αξιοπιστίας για σχεδιασμό βάσει βελτιστοποιημένου σχεδίου, λήγει το 2020. Το έργο φιλοδοξεί να αναπτύξει μοντέλα αξιοπιστίας για επιλεγμένους τρόπους χρήσης απέναντι στη φθορά των φωτοβολταϊκών, καθώς η αξιοπιστία της φωτοβολταϊκής μονάδας είναι ζωτικής σημασίας για την προβλεψιμότητα της απόδοσης και την επακόλουθη μείωση του κόστους ηλεκτρισμού».
