Το Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών αποτελεί ένα σημαντικό λογοτεχνικό γεγονός, που δημιουργήθηκε από τον Κύκλο Ποιητών μέσα στα χρόνια της κρίσης. Φιλοδοξία του είναι να αλλάξει την εικόνα της Ελλάδας στον κόσμο, καθιστώντας την Αθήνα σημαντικό ευρωπαϊκό κέντρο λογοτεχνίας και προορισμό για το κοινό της ποίησης.
Στο 5ο Φεστιβάλ (23 έως 26 Σεπτεμβρίου), που τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και διοργανώνεται με την υποστήριξη του Δήμου Αθηναίων, συμμετέχουν περί τους 70 ποιητές από 16 διαφορετικές χώρες.
Ποιητικά αναλόγια θα στηθούν σε διάφορα σημεία της πόλης (Παρνασσός, Μέγαρο Μουσικής, Μουσείο Ακρόπολης, Ιδρυμα Σινόπουλου, Δήμος Αιγάλεω, Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς κ.α.), θα οργανωθεί ημερίδα για την ποίηση και τη μετάφραση, η ποίηση θα συνδυαστεί με τη μουσική, τα εικαστικά και το θέατρο, όλα αυτά με σκοπό τον δημιουργικό διάλογο της ελληνικής με την ξένη λογοτεχνία.
Ο Σλοβένος ποιητής και πεζογράφος Αλές Στέγκερ (1973) φιλοξενείται στο φεστιβάλ μαζί με άλλους ποιητές της γενιάς του, που αποτελούν όλοι μέλη μιας αφανούς ποιητικής Διεθνούς που αξίζει να γνωρίσουμε.
Πολυμεταφρασμένος και πολυβραβευμένος, συνεργάτης μεγάλων εφημερίδων και περιοδικών (The New Yorker, Boston Review, TLS κ.ά.), τιμημένος με τον τίτλο του ιππότη από τη γαλλική κυβέρνηση και μέλος της Ακαδημίας Τεχνών του Βερολίνου, διευθυντής του φεστιβάλ «Μέρες Ποίησης και Κρασιού» και ιδρυτής της ψηφιακής πολιτείας των ποιητών Versopolis, ο Στέγκερ έχει πάρει μέρος ως εικαστικός σε Μπιενάλε, έχει συνεργαστεί με μουσικούς και με σκηνοθέτες.
Τι είναι αυτή η πολιτεία των στίχων που λέγεται Versopolis;
Η Versopolis είναι μια μοναδική πανευρωπαϊκή συνεργασία ανάμεσα σε περισσότερα από 20 διεθνή φεστιβάλ ποίησης απ’ όλη την Ευρώπη. Στόχος μας είναι να προωθήσουμε την ποίηση και να δημιουργήσουμε ευκαιρίες για αναδυόμενους ποιητές που δεν έχουν γίνει ακόμα γνωστοί σε διεθνή κλίμακα, αλλά θα έπρεπε να είναι γιατί το αξίζουν. Υπάρχουν ήδη πάνω από 300 ποιητές από όλη την Ευρώπη που περιλαμβάνονται στην πλατφόρμα. Μεταφράζονται και προσκαλούνται να πάρουν μέρος σε διεθνή φεστιβάλ. Μέρος της Versopolis είναι επίσης ένα αγγλόφωνο ηλεκτρονικό περιοδικό. Μπορείτε να διατρέξετε την ύλη του στη διεύθυνση www.versopolis.com
Πράγματι, τα φεστιβάλ παίζουν σημαντικό ρόλο στη γνωριμία με την ποίηση άλλων γλωσσών. Εμείς γνωρίσαμε τη σλοβενική ποίηση μέσα από το φεστιβάλ μας, καθώς τα τελευταία χρόνια έχουμε προσκαλέσει τους Βένο Τάουφερ, Μπορίς Νόβακ, Πέτρα Κόλμανσιτς, Μάγια Βίντμαρ, Ιβο Σβετίνα και ασφαλώς εσένα. Ποιες είναι σήμερα οι τάσεις στη σλοβενική ποίηση;
Εχουμε μια πολύ ζωντανή και δραστήρια ποιητική σκηνή στη Σλοβενία, είναι εκπληκτικό το πόσοι άνθρωποι γράφουν και δημοσιεύουν. Υπάρχουν επίσης πολλές δημόσιες αναγνώσεις και φεστιβάλ. Τα τελευταία 20 χρόνια παρατηρείται ένας κατακερματισμός σε σχέση με αυτό που άλλοτε αποτελούσε μια ενιαία και μονολιθική σκηνή. Σήμερα τα περισσότερα συμβαίνουν μέσα σε μικρότερους κύκλους. Τάσεις; Οπως συμβαίνει πιθανότατα παντού, κι εδώ μπορεί να βρει κανείς ένα βλέμμα στραμμένο προς τα δυτικά και μια ποίηση που πεδίο της αποτελούν ερωτήματα σχετικά με ζητήματα φύλου και ταυτότητας. Υπάρχουν πολλοί ακόμα θεματικοί άξονες, αρκετοί ποιητές στρέφονται προς την πνευματικότητα ή, πιο πρόσφατα, προς την κατεύθυνση της κοινωνικής διαμαρτυρίας και της πολιτικής δράσης.
Ποιοι ήταν οι δάσκαλοί σου στο ποιητικό σου ξεκίνημα;
Αγαπούσα ιδιαίτερα τη μεταφρασμένη ποίηση, διάβασα αρκετά τον César Vallejo και τον Octavio Paz, τον Lorca και τον Καβάφη, τον Ted Hughes και τον Gottfried Benn και, φυσικά, τους σπουδαίους Σλοβένους Dane Zajc, Tomaž Šalamun, Edvard Kocbek και πολλούς άλλους.
Πώς εξελίχθηκε η ποίησή σου από τότε έως σήμερα;
Στην αρχή ήμουν πολύ πιο καθαρολόγος και ντροπαλός, αργότερα άνοιξαν οι ορίζοντές μου. Ηταν η ποίηση που με δίδαξε να εμπιστεύομαι τον κόσμο και αυτό που φαίνεται να είναι τα μυστήριά του, να εμπιστεύομαι τους φόβους μου και να πηγαίνω εκεί όπου κανείς δεν πήγε ποτέ, τουλάχιστον έτσι ένιωθα καθώς έγραφα κάποια από τα βιβλία μου. Σταδιακά άρχισα να προβληματίζομαι με διαφορετικές φόρμες, να γράφω μυθιστορήματα και να συμμετέχω σε ειδικά πρότζεκτ όπως το Written on Site. Τα όρια ανάμεσα στην ποίηση, το δοκίμιο και την πεζογραφία, όπως τα είχα μάθει στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο, έπαψαν να είναι τόσο σαφή κι έγιναν κάτι με το οποίο μου αρέσει πολύ να παίζω.
Στο πρόσφατο φεστιβάλ «Μέρες Ποίησης και Κρασιού» που διοργανώνεις στη Σλοβενία, ο Ιλία Τρογιάνοφ έγραψε και διάβασε ένα Ανοιχτό Γράμμα στην Ευρώπη. Εχει η ποίηση ένα πολιτικό ή κοινωνικό καθήκον, ποια είναι η γνώμη σου;
Η ποίηση είναι καθαρή ελευθερία και ως εκ τούτου έχει το δικαίωμα να παίρνει οποιαδήποτε μορφή επιθυμεί και να μεταφέρει κάθε είδους μήνυμα που θέλει. Η ποίηση μπορεί να είναι ένας χρυσελεφάντινος πύργος, η κραυγή ενός τελευταίου κογιότ ή μια πολιτική μπροσούρα. Είμαστε εμείς και η ιδιαίτερη ιστορική μας στιγμή που δημιουργούν την ανάγκη σε ορισμένους ποιητές να χρησιμοποιούν τους στίχους ως πολιτικό εργαλείο. Σχεδόν παντού στην Ευρώπη αυξάνεται το κίνητρο για μεγαλύτερη πολιτική, κοινωνική και οικολογική δέσμευση μέσα στην ποίηση. Αυτό δεν είναι κακό για την ποίηση και συγχρόνως λέει πολλά για τις εποχές που ζούμε. Ετσι θα έλεγα πως καθετί μπορεί να γίνει μια μοναδική δυνατότητα μέσα στην ποίηση. Είναι άλλο ζήτημα, βέβαια, το κατά πόσο αυτά που γράφονται με ξεκάθαρα πολιτική στόχευση θα ζήσουν περισσότερο από τα προβλήματα στα οποία αναφέρονται τα ποιήματα.
Ποια είναι τα επόμενα εκδοτικά σας σχέδια;
Εχω ένα νέο ποιητικό βιβλίο που διαμορφώνεται με αργούς ρυθμούς τα τελευταία τέσσερα χρόνια και μια ιδέα για ένα μυθιστόρημα. Στην πραγματικότητα, η ιδέα για το νέο μου μυθιστόρημα προέκυψε ύστερα από μια επίσκεψη στον Πύργο των Αέρηδων, στην Αθήνα. Λοιπόν, ίσως η ιδέα είναι πολύ μακριά. Είναι περισσότερο ακόμα κάτι σαν σπαζοκεφαλιά που οδηγεί στο άγνωστο. Και αυτό είναι το κομμάτι της συγγραφής που μου αρέσει περισσότερο.
