Η καρδιά χωρίζεται σε 4 κοιλότητες: τον δεξιό και αριστερό κόλπο, που αποτελούν τη βάση της, και την αριστερή και δεξιά κοιλία που απαρτίζουν το μεγαλύτερο τμήμα του οργάνου καθώς επίσης και την κορυφή του. Οι κόλποι χωρίζονται με τη σειρά τους από τις κοιλίες με την παρεμβολή των κολποκοιλιακών βαλβίδων. Ανάμεσα στον αριστερό κόλπο και την αριστερή κοιλία παρεμβάλλεται η μιτροειδής βαλβίδα. Το όνομά της προέρχεται από την Bishop’s Mitre που φέρουν στην κόμη οι καθολικοί ιερείς. Είναι η βαλβίδα της οποίας η λειτουργία επηρεάζεται περισσότερο από κάθε άλλη (αορτική, τριγλώχινα, πνευμονική). Πιθανολογείται ως αιτία τούτου το γεγονός ότι η σύγκλεισή της γίνεται ενάντια στην υψηλότερη ενδοκαρδιακή πίεση, τη συστολική πίεση της αριστερής κοιλίας.
Οι συχνότερες παθήσεις της μιτροειδούς βαλβίδας είναι η ανεπάρκεια και η στένωση. Η αιτιολογία ποικίλλει. Λειτουργικά στην ανεπάρκεια η βαλβίδα δεν παρουσιάζει τη φυσιολογική σύγκλειση ως όφειλε με αποτέλεσμα ποσότητα αίματος να παλινδρομεί στον αριστερό κόλπο κατά τη φάση της συστολής επιβαρύνοντας τόσο το έργο της αριστερής κοιλίας, όσο και τη λειτουργία των πνευμόνων. Η κατάσταση αυτή δύναται να οδηγήσει στην εμφάνιση καρδιακών αρρυθμιών και εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα θα προκαλέσει την έκπτωση της συσταλτικότητας της καρδιάς, γνωστή ως καρδιακή ανεπάρκεια. Στη στένωση η βαλβίδα δεν παρουσιάζει την αναμενόμενη διάνοιξη λόγω πάχυνσης ή έντονης επασβέστωσης των γλωχίνων της, ποσότητα αίματος λιμνάζει στον αριστερό κόλπο προκαλώντας συμπτώματα δύσπνοιας ή δυσφορίας από την επιβάρυνση των πνευμόνων. Κύρια συμπτώματα και στις δύο περιπτώσεις, η εύκολη κόπωση και τα οιδήματα των κάτω άκρων.
Η χειρουργική θεραπεία έγκειται στην αντικατάσταση ή την επιδιόρθωση της μιτροειδούς βαλβίδας, ώστε η τελευταία να επιτελεί σωστά τη λειτουργία της. Ολες οι μελέτες συμφωνούν πως η ορθή επιδιόρθωση της μιτροειδούς, όταν και εφόσον αυτή είναι εφικτή, παρέχει θεαματική βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς ενώ ταυτόχρονα αποφεύγεται η χρήση προσθετικών υλικών και αντιπηκτικών φαρμάκων μειώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το ποσοστό επιπλοκών και αυξάνοντας το προσδόκιμο επιβίωσης.
Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική της μιτροειδούς βαλβίδας (MIMVS) δεν είναι διόλου καινούργια τεχνική. Εχει τουλάχιστον 15 χρόνια εξέλιξης σε χώρες όπως η Γερμανία. Η υλικοτεχνική υποδομή έχει βελτιωθεί με την πάροδο των ετών παρέχοντας στην τεχνική αυτή μια θέση στη φαρέτρα του σύγχρονου καρδιοχειρουργού. Σκοπός είναι να επιτευχθούν τα ίδια αποτελέσματα, με την ίδια ασφάλεια για τον ασθενή όπως και με την κλασική μέση στερνοτομή.
Η μήκους 10 εκ. προσθιοπλάγια θωρακοτομή που εφαρμόζουμε προσφέρει άριστη οπτική της μιτροειδούς βαλβίδας καθώς η τελευταία βρίσκεται βαθιά στο μεσοθωράκιο. Η είσοδος του ασθενούς στην εξωσωματική κυκλοφορία γίνεται άλλοτε διά της τομής και άλλοτε από τα περιφερικά αγγεία. Στην τεχνική αυτή δύναται να εντάξουμε όλους τους ασθενείς με παθήσεις της μιτροειδούς ή τριγλώχινας βαλβίδας καθώς επίσης εκείνους με μεσοκολπικό έλλειμμα ή χρόνια κολπική μαρμαρυγή που θα ωφεληθούν από τη διαδικασία MAZE. Επίσης είναι μια ιδιαίτερα χρήσιμη προσπέλαση για ασθενείς που έχουν υποβληθεί στο παρελθόν σε χειρουργείο καρδιάς (αορτοστεφανιαία παράκαμψη ή αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας). Σχετικές αντενδείξεις αποτελούν: προηγούμενο χειρουργείο στο δεξιό ημιθωράκιο ή έντονες δυσμορφίες του θώρακα.
Τόσο η αντικατάσταση της μιτροειδούς βαλβίδας όσο και η επιδιόρθωση αυτής με επανατοποθέτηση τενοντίων χορδών ή τροποποίηση των Gerbode ή Hetzer Paneth τεχνικών, γίνονται μέσω της μικρής θωρακοτομής με ασφάλεια για τον ασθενή και αποτελέσματα εφάμιλλα της ανοιχτής τεχνικής.
Τα πιθανά οφέλη από την τεχνική αυτή είναι: η καλύτερη οπτική της μιτροειδούς βαλβίδας, η αποφυγή μέσης στερνοτομής ιδιαίτερα σε διαβητικούς αλλά και νέους ασθενείς που δεν επιθυμούν τη μέση στερνοτομή, μικρότερο ποσοστό μεταγγίσεων αίματος και παραγώγων αυτού, μικρότερη παραμονή στην εντατική και ταχύτερη κινητοποίηση (ιδιαίτερα σε υπέρβαρους ασθενείς).
*Dr. med. Ph.D καρδιοχειρουργός
