Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αστραφτεροί ήρωες

Τσόκος Διονύσιος (1820 - 1862) «Ο αποχαιρετισμός του καπετάνιου». Συλλογή Ιδρύματος Ε. Κουτλίδη, Εθνική Πινακοθήκη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αστραφτεροί ήρωες

  • A-
  • A+

Ετούτο το χωριό του Ασπροπόταμου, σβήστηκε εντελώς από τον χάρτη.

«Πού πήγαν οι άνθρωποι», ζήτησα να μάθω από τον πατέρα μου, όταν είχαμε βρεθεί για δικούς μου, θεραπευτικούς λόγους σ' εκείνα τα μέρη, στα περίφημα ιαματικά λουτρά του Αχελώου.

Μου 'καναν μεγάλη εντύπωση τα εγκαταλειμμένα σπίτια, που έχασκαν χωρίς πόρτες και παράθυρα, με τα στόματα ανοικτά, έτοιμα να με καταπιούν.

Κι ήμουν δέκα χρόνων παιδί, δεν δικαιολογούμουν να 'χω τέτοιους φόβους.

Τότε ο πατέρας μου, για να μου δείξει πως μ' έβλεπε πια σαν μεγάλο, για έναν άντρα, μου διηγήθηκε αυτή την ιστορία που συνέβηκε στις αρχές του 19ου αιώνα, μερικά χρόνια προτού ξεσπάσει η ένδοξη επανάσταση του 1821.

Εκτοτε έχω σχηματίσει μια καθαρή ιδέα για τους ήρωες, τους οποίους μάλιστα έμαθα ν' αγαπώ, ακόμα πιο πολύ.

«Οι ήρωες κατουράνε στη γωνία του δρόμου με το λίγο φεγγάρι»
Γ. Ρίτσος «ΜΟΝΟΧΟΡΔΑ»

Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, από το ίδιο, το δικό μου χωριό καταγωγής, το Χαλκιόπουλο, είχε ένα σπουδαίο προσόν, παράλληλα με το διαβόητο κουσούρι του, εκείνο της ακατάσχετης βωμολοχίας.

Πηδούσε πολύ μακριά.

Αν γινότανε τότε Ολυμπιακοί Αγώνες, σίγουρα θα 'παιρνε το χρυσό μετάλλιο στο άλμα εις μήκος.

Εκανε λοιπόν ξαφνικά γιουρούσια, άγρια χαράματα, στα στρατόπεδα των Τούρκων. Ολομόναχος. Σαν λύκος.

Τους λιάνιζε με τη σπάθα του, τους αποδεκάτιζε τους αλλόθρησκους, και το 'σκαγε μετά, αιματοβαμμένος, τρέχοντας με τεράστιες δρασκελιές.

Ξυπνούσαν εκείνοι μέσα σε αχολογητό από ουρλιαχτά πόνου, χλιμιντρίσματα αλόγων και σκόρπιους πυροβολισμούς, καβαλούσαν τα άλογα και τον έπαιρναν στο κυνήγι.

Δόλιος, ο θρυλικός Κλέφτης και μετέπειτα αρχιστράτηγος των Ελλήνων, διάλεγε πάντα το ίδιο, γνωστό του μονοπάτι, για να ξεφύγει. Και μόλις κόντευε να τον φτάσει το έφιππο ασκέρι και να τον πιάσουν ζωντανό, εκείνος βρισκόταν κιόλας μπροστά στο φοβερό πέρασμα, εκεί όπου το πλατύ ποτάμι στένευε. Πρόφτενε και πάταγε, και με τα δυο πόδια μαζί, στον λείο, άσπρο βράχο, τινάζονταν σαν πουλί στον αέρα και πέταγε πάνω από τα αφρισμένα νερά.

Σταμάταγαν οι εχθροί το κυνήγι του –άνθρωπος άλλος δεν θα μπορούσε να πηδήσει τέτοια μεγάλη απόσταση– ξεκαβαλίκευαν, ακουμπούσαν κάτω τα τουφέκια, στηρίζονταν στα μαλαματένια κοντάκια του όπλου τους και τον κοίταζαν από μακριά καταπτοημένοι.

Λίγο πριν πάρει την ανηφόρα προς το ορεινό χωριό του Βάλτου, ο Καραϊσκάκης, κι αμέσως μόλις προσγειωνόταν στην απέναντι όχθη του Αχελώου, έσκυβε, σήκωνε τη φουστανέλα, κατέβαζε τα βρακιά, τούρλωνε τον κώλο και τον χτυπούσε επανειλημμένα, και με τα δυο του χέρια, σαν ταμπούρλο, περιγελώντας έτσι τους διώκτες του.

Γυάλιζε ο άσπρος κώλος, άστραφτε στον πρωινό ήλιο, έλαμπε, και τους θάμπωνε τους εχθρούς του γένους.

Αλλά μια φορά, ένας Τουρκαλβανός, ένας Γκέκας, περίφημος σκοπευτής, καθώς το τέρας απέναντι του κουνούσε πέρα-δώθε τον κώλο εκδικητικά, έσφιξε το 'να μάτι, κράτησε την ανάσα του και σημάδεψε.

Τον πέτυχε στην κωλοτρυπίδα.

Σύρθηκε, σαν λαβωμένο αγρίμι, ο ήρωας ώς το πιο κοντινό σπίτι, όπου για μήνες υπέφερε εκεί μέσα από φρικτούς πόνους. Και βλαστημούσε και κατέβαζε καντήλια, Χριστούς και Παναγίες, όλα τα ιερά και τα όσια, «ο γυιός της καλογριάς».

Εκστόμιζε τέτοια βρόμικα λόγια που ντράπηκε ο πατέρας μου, κοκκίνισε μόνο που τα σκέφτηκε.

«Πρόστυχες κουβέντες, ο μούλος», ψιθύρισε σαν να ήταν εκεί και να τις είχε ακούσει ο ίδιος. Γύρισε μετά και με κοίταξε αυστηρά, λες κι εγώ του 'φταιγα για κείνες τις βρισιές.

«Βρισιές που 'χουν να κάνουν με άντρες και με γυναίκες», μου εξήγησε, σαν να το μετάνιωσε που με αποπήρε, ώστε να καταλάβω.

«Κι οι χωριάτες, τα σπίτια; Τι σχέση έχουν;» τον επανέφερα στο αρχικό μου ερώτημα. «Γιατί τα εγκατέλειψαν;» Αυτό ήταν που μ' ένοιαζε εμένα. Ηθελα να μάθω για ποιο λόγο ερήμωσε ο τόπος.

«Ε, να», δυσφόρησε με την επιμονή μου. «Ηταν τόσο αισχρές οι βλαστήμιες του, που μάζεψαν, άρον άρον, τα υπάρχοντά τους οι κάτοικοι του χωριού και τ' άφησαν τα σπίτια τους. Δεν άντεχαν να τον ακούνε να βλαστημάει από το πρωί ώς το βράδυ. Λερωνόταν η ψυχή τους. Αμάρταιναν.

Μόνο ο σατανάς μπορούσε να συνταιριάξει τέτοιας λογής βρισιές, έλεγαν.

Κι ο βοσκός, ακόμα, που του πήγαινε ψωμί όσο να γιάνει, λένε πως κλείστηκε για την υπόλοιπη ζωή του σε μοναστήρι.

Ωστε να εξιλεωθεί, να καθαρίσει από όσα ανομολόγητα είχε ακούσει».

ΝΗΣΙΔΕΣ
Νικολιό, Νικολή, Νικόλα!
Νικολιό, Νικολή, Νικόλα! Με όλα τα ονόματα τον φωνάζαμε στη γειτονιά, σε όλα άκουγε· κι απότομα γύριζε το κεφάλι, και το ξανθό, αχτένιστο τσουλούφι, στην ξαφνική αλλαγή κατεύθυνσης, ακολουθώντας τους νόμους...
Νικολιό, Νικολή, Νικόλα!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Δικαιοσύνη στο χθες για τη φιλία τού αύριο
​Με την ονομασία «Σεπτεμβριανά» έμεινε στην ιστορία το οργανωμένο πογκρόμ τη νύχτα της 6ης Σεπτεμβρίου του 1955 στην Κωνσταντινούπολη. Η «νύχτα των κρυστάλλων» για τους Ελληνες της Πόλης. Συναντηθήκαμε με...
Δικαιοσύνη στο χθες για τη φιλία τού αύριο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα ξύλινα τείχη έσωσαν τον αγώνα
Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία του πρώτου χρόνου της Επανάστασης του 1821 είχε η άμεση επέκτασή της στη θάλασσα. Βέβαια, και τα επόμενα χρόνια οι επαναστατημένοι Ελληνες πέτυχαν σημαντικές νίκες στη θάλασσα...
Τα ξύλινα τείχη έσωσαν τον αγώνα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ομως η τύχη δεν ευνόησε τα όπλα μας (¹)
Ενα βιβλίο για τον τελευταίο Πασά της Θεσσαλονίκης με τίτλο «Από το Σαραντάπορο στη Θεσσαλονίκη» (³) το οποίο βασίστηκε στα απομνημονεύματα του Αρχιστράτηγου Ταχσίν Πασά, ρίχνει φως στην πορεία του και προήλθε...
Ομως η τύχη δεν ευνόησε τα όπλα μας (¹)
ΝΗΣΙΔΕΣ
Κάθε πέτρα και καημός
Με σεμινάρια, στα οποία πήραν μέρος πάνω από 200 πολίτες, δημιούργησαν τη «μαγιά» ερευνητών που έχει ξεκινήσει τη συστηματική καταγραφή επίσημων στοιχείων, αλλά και προφορικών αναμνήσεων, με στόχο την άνοιξη...
Κάθε πέτρα και καημός
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι αποκαλύψεις οδήγησαν τους δημοσιογράφους στο κελί
Η «Μάχη» αποτέλεσε το επίσημο όργανο του Σοσιαλιστικού Κόμματος-ΕΛΔ και το πρώτο φύλλο της εκδόθηκε το '41. Μια εφημερίδα που αποτέλεσε την αιχμή του δόρατος για τον Τύπο των αρχών της δεκαετίας του 1950 στην...
Οι αποκαλύψεις οδήγησαν τους δημοσιογράφους στο κελί

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας