Η κρυφή αμαρτία ενός πάρκου

Σημαντικές πληροφορίες για το πολύπλοκο ιδιοκτησιακό παρελθόν μιας μεγάλης έκτασης στο Κολωνάκι δίνει η επιστολή της Αρχιεπισκοπής Αθηνών προς τη διεύθυνση της «Εφημερίδας των Συντακτών», με αφορμή δύο σύντομες αναφορές σε δωρεές της Μονής Πετράκη που εξασφάλισαν την έκταση για το Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός».

Δημοσιεύουμε ολόκληρη την απάντηση για ενημέρωση των αναγνωστών και όχι γιατί εμπίπτει στις διατάξεις του Συντάγματος και του νόμου που επικαλούνται οι συγγραφείς της.

Εν Αθήναις τη 24η/1/2019

κ. Διευθυντά,

Προς αποκατάστασιν της αληθείας και ανασκευήν ανακριβών ισχυρισμών, που εμπεριέχονται στο δημοσίευμά σας με τίτλο «Η… προσθετική μέθοδος» και συντάκτρια την κ. Χαράν Τζαναβάρα, της 19ης Ιανουαρίου 2019, παρακαλούμεν, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους Νόμους, στην δημοσίευσιν του παρόντος, κατ’ ίσην έκτασιν και εις την αυτήν θέσιν, επιφυλασσόμενοι ρητώς παντός άλλου νομίμου δικαιώματoς.

1. Ουδεμία «επενδυτική σκοπιμότης» της Ιεράς Μονής Ασωμάτων-Πετράκη υπεκρύπτετο διά την δωρεάν των εκτάσεων προς ανέγερσιν του θεραπευτηρίου «Ευαγγελισμός».

Το πλείστον μέρος της ανηκούσης εις την Ιεράν Μονήν εκτάσεως από την νυν πλατείαν Φιλικής Εταιρείας («Κολωνακίου») έως της οδ. Μαρασλή είχεν ήδη παραχωρηθή υπό της Ιεράς Μονής εις την Ελεήμονα Εταιρείαν Αθηνών διά την ανέγερσιν του Πτωχοκομείου Αθηνών. Μετά την απόφασιν της τελευταίας ν’ αναζητήση νέαν έκτασιν παρά το σημερινόν υπ’ αυτής ανεγερθέν Γηροκομείον Αθηνών εις Αμπελοκήπους, η Ελεήμων Εταιρεία προέβη εις την κατάτμησιν και πώλησιν της δωρηθείσης υπό της Μονής εκτάσεως. Μάλιστα, κατόπιν εντόνων διαμαρτυριών και ανακοίνωσιν προθέσεως ανακλήσεως της δωρεάς υπό της Μονής, μεσολαβήσει του Δημοσίου υπέρ της Ελεήμονος Εταιρείας, η Ιερά Μονή απεζημιώθη εν τέλει και μετά πολύν χρόνον, και ουχί εις το ακέραιον της αξίας της δωρηθείσης εκτάσεως, εις ομολογίας Δημοσίου και υποτετιμημένας μετοχάς Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος.

Συν τοις άλλοις, καθοριστικός παράγων διά την ένταξιν της ευρυτέρας περιοχής εις το Σχέδιον Πόλεως ήτο η απόφασις του Δημοσίου διά την αποδέσμευσιν εκτάσεων, αρχικώς προοριζομένων διά δημόσια κτήρια, έναντι των Παλαιών Ανακτόρων (νυν Μεγάρου Βουλής) και του τότε Βασιλικού Κήπου παρά την λεωφόρον Κηφισίας (νυν Βασιλίσσης Σοφίας).

Εις την Ιεράν Μονήν υπελείφθησαν σχετικώς μικραί εκτάσεις προς τον Λόφον του Λυκαβηττού, αι οποίαι εξεποιήθησαν νομίμως, κατόπιν αυστηρών προδιαγραφών πλειοδοτικών διαγωνισμών, εγκρίσεως της Ιεράς Συνόδου και εγκριτικών Βασιλικών Διαταγμάτων, διά την κάλυψιν σοβαρών ταμειακών αναγκών της Ιεράς Μονής, όπως λ.χ. ο βαρύνων τότε μόνον τας Ιεράς Μονάς φόρος υπέρ της Δημοτικής Εκπαιδεύσεως (δύνασθε ν’ ανατρέξετε εις τα σχετικά ΦΕΚ).

Αρα ουδεμία σκοπιμότης της Ιεράς Μονής τεκμαίρεται, ιδίως δε εάν αναλογισθή τις ότι το αυτό διάστημα το Δημόσιον είχεν ήδη δεσμεύση διά μισθώσεως με ευτελέστατον τίμημα της προς Ανατολάς τη Μονή εκτάσεως των λεγομένων Παραπηγμάτων, όπου σήμερον το ΝΙΜΤΣ, το παλαιόν 401 Στρατιωτικόν Νοσοκομείον, το Πάρκον Ελευθερίας, το Ναυτικόν Νοσοκομείον, το Μέγαρον Μουσικής και η Πρεσβεία των ΗΠΑ. Μάλιστα, η έκτασις αυτή παραμένει εισέτι χωρίς την καταβολήν νομίμου αποζημιώσεως υπό του Ελληνικού Δημοσίου.

2. Παραθεωρούνται επίσης αι δωρεαί ικανών ομόρων εκτάσεων διά τας Αγγλικήν και Αμερικανικήν Αρχαιολογικάς Σχολάς, τη μεσολαβήσει της κυβερνήσεως Χαρ. Τρικούπη.

3. Οσον αφορά την έμπροσθεν του θεραπευτηρίου έκτασιν, ουχί ανήκε αλλ’ εισέτι ανήκει εις την Ιεράν Μονήν. Μικρόν τμήμα αυτής προς δυσμάς εδωρήθη υπό της Ιεράς Μονής εις τον Δήμον Αθηναίων (ύπερθεν του Σταθμού του ΜΕΤΡΟ). Το δε υπόλοιπον αυτής κατά την δεκαετίαν του 1930 εμισθώθη εις το θεραπευτήριον «Ευαγγελισμός» επί πεντηκονταετίαν.

Το θεραπευτήριον, μετά την άδειαν και συγκατάθεσιν της ιδιοκτητρίας Μονής και την συμβολήν της Φιλοδασικής Εταιρείας, προέβη εις την δεντροφύτευσιν του χώρου και την ανέγερσιν αναψυκτηρίου προς εξυπηρέτησιν και αναψυχήν των ασθενών, των συνοδών και επισκεπτών των. Ουδέποτε προσέλαβε νομίμως την ιδιότητα του Αλσους διότι ουδέποτε κατεβλήθη η προσήκουσα ρυμοτομική αποζημίωσις. Την δεκαετίαν του 1970, η Ιερά Μονή δικαιωθείσα υπό των Πολιτικών Δικαστηρίων, απέβαλεν το θεραπευτήριον από την έκτασιν και προέβαινεν εφεξής εις την μίσθωσιν του αναψυκτηρίου, του οποίου η χρήσις την δεκαετίαν του 1980 μετεβλήθη εις εστιατόριον.

Δυστυχώς, ατυχείς ενέργειες της μισθωτρίας εταιρείας, άνευ γνώσεως και αδείας της Μονής, προς ανακατασκευήν του οικοδομήματος, και επέκτασιν πέραν των προβλεπομένων, είχον ως αποτέλεσμα την παρέμβασιν «ανησυχούντων» περιοίκων και μακροχρονίους δικαστικάς εμπλοκάς, με κατάληξι να περιπέση το οικοδόμημα εις αχρηστίαν και να μεταβληθή εις πόλον έλξεως περιθωριακών και παραβατικών στοιχείων.

Η Ιερά Μονή προσδοκά την οσονούπω δικαστικήν δικαίωσίν της αλλά ας αναλογισθή ο καθείς τας επιπτώσεις και συνεπείας των ακαίρων, αποσπασματικών, ψευδών ή ιδεοληπτικών παρεμβάσεών των.

Μετά τιμής

Διά το Ηγουμενοσυμβούλιον

Ο Καθηγούμενος

+ Ο Θαυμακού Ιάκωβος

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Από τη μακροσκελή επιστολή, που έχει πολλαπλό ενδιαφέρον, προκύπτει το ερώτημα: Γιατί ύστερα από τόσες σημαντικές δωρεές, η Μονή Πετράκη διεκδικεί μέσω δικαστηρίων το παρκάκι μπροστά στον «Ευαγγελισμό» και δεν το παραχωρεί στον Δήμο Αθηναίων;