Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα ξύλινα τείχη έσωσαν τον αγώνα

Ο «Αρης» ήταν ένα ισχυρό σκάφος του ελληνικού στόλου στην Επανάσταση του 1821

Τα ξύλινα τείχη έσωσαν τον αγώνα

  • A-
  • A+

Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία του πρώτου χρόνου της Επανάστασης του 1821 είχε η άμεση επέκτασή της στη θάλασσα.

Βέβαια, και τα επόμενα χρόνια οι επαναστατημένοι Ελληνες πέτυχαν σημαντικές νίκες στη θάλασσα απέναντι στον οθωμανικό στόλο.

Ομως, ειδικά τον πρώτο χρόνο τα αποτελέσματα της δράσης της ναυτικής δύναμης των Ελλήνων, ήταν άμεσα και καθοριστικά για τη συνέχεια, αφού:

 Συνέβαλε αποφασιστικά στην επιτυχία της πολιορκίας της Μονεμβασίας, που απελευθερώθηκε, τελικά, στις 23 Ιουλίου 1821, αναπτερώνοντας το ηθικό των επαναστατών.

 Ματαίωσε την πρώτη προσπάθεια των Οθωμανών να στείλουν ενισχύσεις, περίπου 3.000 άνδρες, από τα παράλια της Μικράς Ασίας στην Πελοπόννησο για την καταστολή της Επανάστασης.

 Απέτρεψε την αποστολή πολεμοφοδίων στις οθωμανικές δυνάμεις στην Ηπειρο, που προσπαθούσαν να καταπνίξουν την «ανταρσία» του Αλή Πασά, κρατώντας εκεί απασχολημένες για περισσότερο διάστημα πολυάριθμες στρατιωτικές δυνάμεις του σουλτάνου.

Εκτός από τα στρατηγικής σημασίας αποτελέσματα, οι Ελληνες, επιτιθέμενοι με επιτυχία εναντίον οθωμανικών πλοίων, εξασφάλιζαν πολύτιμο οπλισμό και πυρομαχικά.

Σύμφωνα με την «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως» του Σπυρίδωνος Τρικούπη, τον καιρό, που άρχισε η Επανάσταση η Υδρα, οι Σπέτσες και τα Ψαρά είχαν συνολικά 176 καράβια, ενώ λιγότερα διέθεταν και προσέφεραν στον Αγώνα το Γαλαξείδι, η Κάσος, η Μύκονος κ.ά.

Τα περισσότερα (92) και τα τρία μεγαλύτερα ήταν της Υδρας, τα τρικάταρτα του Τομπάζη με 20 κανόνια, και του Λελεχού με 18 κανόνια, αλλά μεγαλύτερης ισχύος και το δικάταρτο του Μιαούλη με 18 κανόνια.

Τα άλλα πλοία είχαν από 10 έως 14 κανόνια. Οι Σπέτσες είχαν συνολικά 44 πλοία και τα Ψαρά 40.

Αντίθετα, ο οθωμανικός στόλος διέθετε τέσσερα (4) τρικάταρτα, 13 δικάταρτα, 20 φρεγάτες, 22 κορβέτες και ορισμένα άλλα μικρότερα πλοία.

Ομως ο οθωμανικός στόλος ενισχυόταν από πλοία, άγνωστου αριθμού και μεγέθους, διαφόρων κρατών, όπως π.χ. της Αιγύπτου, των οποίων τα πληρώματα θεωρούνταν πιο εξασκημένα από τα τούρκικα.

Η Μπουμπουλίνα

Το πρώτο νησί που προσχώρησε στην Επανάσταση ήταν οι Σπέτσες «μηδόλως αναμείνασα την απόφασιν της γείτονος και συναδέλφου της Υδρας». Μάλιστα, στις 26 Μαρτίου όλα τα σπετσιώτικα πλοία είχαν υψώσει την τοπική επαναστατική σημαία.

Τα πρώτα δύο σπετσιώτικα πλοία με τη σημαία της Επανάστασης, με επικεφαλής τη Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα και τον Μανώλη Δ. Λαζάρου, αντίστοιχα, κατευθύνθηκαν στο Αργολικό κόλπο και εφοδίασαν με πυρίτιδα τους Ελληνες, που από τις 4 Απριλίου, είχαν αρχίσει την πρώτη πολιορκία του Ναυπλίου.

Στη συνέχεια παρέμειναν εκεί, αποτρέποντας κάθε προσπάθεια ανεφοδιασμού με σκάφη των πολιορκούμενων. Ωστόσο, αυτή η πρώτη πολιορκία του Ναυπλίου απέτυχε καθώς στις 10 Απριλίου οι Τούρκοι εκμεταλλευόμενοι την ελληνική ραστώνη του Πάσχα έκαναν επίθεση και απομάκρυναν τους πολιορκητές.

Ομως, αμέσως μετά το Πάσχα, με την παρότρυνση και την υλική στήριξη της Μπουμπουλίνας ξεκίνησε νέα, πιο καλά οργανωμένη πολιορκία του Ναυπλίου με αρχηγό τον Στάικο Σταϊκόπουλο.

Τις ίδιες ημέρες, άλλα 10 σπετσιώτικα πλοία υπό την ηγεσία του Γεωργίου Πάνου κατέπλευσαν στον κόλπο της Μονεμβασίας, επεκτείνοντας στη θάλασσα την πολιορκία που γινόταν από τη στεριά.

Στις αρχές Μαΐου το θαλάσσιο πολιορκητικό μέτωπο ενισχύθηκε με δύο υδραίικα πλοία και με μανιάτικα ένοπλα σώματα.

Τα ξημερώματα της 1ης Ιουνίου, 168 Τούρκοι επιβιβάσθηκαν σε μια γολέτα και σε ένα τρεχαντήρι με σκοπό να αιφνιδιάσουν το στρατόπεδο των Ελλήνων από τα νώτα.

Οι κινήσεις τους, όμως, έγιναν αντιληπτές από τα σπετσιώτικα πλοία, τα οποία άρχισαν να κανονιοβολούν τα εχθρικά κοντά στον κάβο Γέρακα και αργότερα οι Τούρκοι εγκλωβίστηκαν στη στεριά από άλλες δυνάμεις.

Η τελική νίκη στη Μονεμβασία ήρθε στις 23 Ιουλίου με την παράδοση του Κάστρου, που γέμισε αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση τους Ελληνες και ταυτόχρονα τους εξασφάλισε πολλά πυρομαχικά, τα οποία χρησίμευσαν στην Κρητική Επανάσταση, καθώς επίσης στην πολιορκία της Τριπολιτσάς, του Ναυπλίου και της Κορίνθου.

Ακολούθως, τα περισσότερα από τα σπετσιώτικα πλοία κατευθύνθηκαν προς τη Μήλο και τη Κίμωλο, όπου είχαν ελλιμενιστεί δύο τούρκικα πολεμικά, μια κορβέτα και ένα δικάταρτο, τα οποία συνόδευαν ένα φορτηγό πλοίο γεμάτο πολεμοφόδια για τον στρατό του Σουλτάνου, στην Ηπειρο, όπου έδινε μάχη εναντίον του Αλή Πασά.

Τα τρία τουρκικά πλοία καταλήφθηκαν αιφνιδιαστικά και οδηγήθηκαν στις Σπέτσες, όπου αφού ξεφορτώθηκαν τα χρήσιμα πράγματα πυρπολήθηκαν.

Ο ρόλος των Ψαριανών

Τους Σπετσιώτες ακολούθησαν οι Ψαριανοί, που ύψωσαν την επαναστατική σημαία. Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφερθεί ότι μόλις έγινε γνωστή η επανάσταση η Πύλη εξέδωσε διαταγή να μετακινηθούν από την ενδοχώρα στρατεύματα και να συγκεντρωθούν, το γρηγορότερο, στα παράλια της Ασίας, ώστε να αναχωρήσουν για την Πελοπόννησο.

Μαζεύτηκαν περίπου 3.000 άτομα στα παράλια της Σμύρνης και ετοιμάζονταν να αποπλεύσουν υπό την προστασία του οθωμανικού στόλου, που αναμενόταν να φτάσει.

Ομως, μόλις το έμαθαν οι Ψαριανοί, έστειλαν 7 πλοία υπό τον Νικολή Αποστόλη, τα οποία έκαναν αιφνιδιαστική επίθεση στα τουρκικά πλοία, με αποτέλεσμα να βυθίσουν ένα και να συλλάβουν τέσσερα, τα οποία είχαν πολεμικό υλικό και 450 στρατιώτες.

Τα τέσσερα πλοία οδηγήθηκαν στα Ψαρά, τους αιχμαλώτους δεν τους πείραξαν και οι περισσότεροι παρέμειναν εκεί ενώ μερικοί άλλοι διασκορπίστηκαν σε άλλα νησιά.

Οι άλλοι που βρίσκονταν ακόμα στην ξηρά, μόλις έμαθαν τα παθήματα των συναδέλφων τους, διασκορπίσθηκαν και έτσι ματαιώθηκε η πρώτη εκστρατεία κατά της Πελοποννήσου.

Ακολούθως, οι Ψαριανοί, θέλοντας να αποσπάσουν πολύτιμο οπλισμό, οργάνωσαν μια επιχείρηση με στόχο τα κανονιοστάσια, που υπήρχαν για την προστασία των φρουρίων του Ελλησπόντου.

Σε αυτήν πήραν μέρος τέσσερα πλοία υπό τον Ανδρέα Γιαννίτση, από τα οποία αποβιβάστηκαν, στις 2 Μαΐου, στη στεριά, μερικοί οπλοφόροι.

Οι Τούρκοι που φύλαγαν τα κανονιοστάσια ήταν περίπου 70, που έπειτα από μικρή μάχη έφυγαν. Ετσι, οι Ψαριανοί μετέφεραν στις πατρίδα τους 23 κανόνια, τα μεν των 15, τα δε των 30 λίτρων, δύο βομβοβόλους και πολλά πολεμοφόδια.

Εκείνες τις ημέρες δύο άλλα πλοία Ψαριανών καταδίωξαν ισάριθμα εχθρικά πλοία ανοιχτά της Χαλκιδικής, των οποίων τα πληρώματα τα έριξαν στις βραχώδεις ακτές του Αγίου Ορους και τα έκαψαν.

Οι Τούρκοι διέφυγαν διά ξηράς, ενώ οι Ψαριανοί μετέφεραν τα κανόνια και των πλοίων τούτων στο νησί τους.

Οι Υδραίοι

Τελευταία και με καθυστέρηση ύψωσε την επαναστατική σημαία η Υδρα. Ανασταλτικός παράγοντας υπήρξαν ορισμένοι από τους πρόκριτους, που ήταν αντίθετοι με την Επανάσταση, ενώ ταυτόχρονα οι Φιλικοί ήταν λίγοι, κι αυτοί ανάμεσα στους πλοιάρχους.

Ενας από τους δευτερεύοντες Υδραίους πλοιάρχους, ο Αντώνης Οικονόμος, ήταν ο πρώτος που είχε μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία στη διάρκεια ενός ταξιδιού του στην Κωνσταντινούπολη.

Το «θετικό» ήταν, όμως, ότι εκείνο τον καιρό το εμπόριο της Υδρας και των άλλων ναυτικών νησιών είχε νεκρώσει και τα πλοία έμεναν «δεμένα» στο λιμάνι.

Ετσι, πλοίαρχοι και ναύτες συγκεντρώθηκαν στα νησιά τους στενοχωρημένοι και άκουσαν ευμενώς τα λόγια του Οικονόμου. Στο μεταξύ, έφθαναν νέα από την Πελοπόννησο για τις επιτυχίες των επαναστατημένων Ελλήνων, που ενθουσίασαν τον λαό, ο οποίος βγήκε στους δρόμους, όρμησε στα πλοία και πήρε τα όπλα τους.

Στις 28 Μαρτίου ο ικανότατος Οικονόμος ήταν αρχηγός πάρα πολλών οπλοφόρων και, πηγαίνοντας στο Διοικητήριο, κατήργησε τον διοικητή του τόπου Νικόλαο Κοκοβίλα.

Ορισμένοι από τους πρόκριτους (Λάζαρος Κουντουριώτης, Δημήτρης Τσαμαδός, Βασίλης Μπουντούρης και Γκίκας Γκιώνης) συγκεντρώθηκαν, όπως περιγράφει στην «Ιστορία» του ο Σπ. Τρικούπης, σε ένα μοναστήρι για να συσκεφθούν, αλλά, ακούγοντας απ’ έξω τον κόσμο και μαθαίνοντας την απομάκρυνση του διοικητή, διασκορπίστηκαν έντρομοι.

Ετσι, η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του νησιού πέρασε στον Οικονόμο.

Τις επόμενες μέρες ζητήθηκαν χρήματα από τους πρόκριτους, οι οποίοι, έξυπνα φερόμενοι, έστειλαν αμέσως, προσφέροντας περισσότερα απ’ όσα τους είχαν ζητηθεί.

Ετσι, συγκεντρώθηκαν 130.000, γεγονός που αντέστρεψε το σε βάρος τους κλίμα, με αποτέλεσμα ο λαός ν’ αρχίσει να επευφημεί τους πρόκριτους. Στις 15 Απριλίου έγινε δοξολογία στην Υδρα για τον Αγώνα, που άρχιζε.

Πραγματικά, από την επόμενη μέρα, ένα μέρος του υδραίικου στόλου άρχισε να ετοιμάζεται για αναχώρηση, ώστε να ενωθεί με τους στολίσκους των Σπετσών και των Ψαρών, που είχαν αγκυροβολήσει απέναντι από την Υδρα, περιμένοντας τα υδραίικα πλοία.

Η κοινότητα της Υδρας δεν διόρισε αρχηγό του τμήματος αυτού του στόλου της, αφήνοντας την επιλογή στους πλοιάρχους των πλοίων, οι οποίοι επέλεξαν τον πλοίαρχο Γιακουμάκη Τομπάζη.

Ο Τομπάζης ήταν ένας από τους πρόκριτους του νησιού, που έχαιρε ευρύτατης εκτίμησης και καθώς τα πρωτεία της Υδρας ως ναυτικής δύναμης ήταν αδιαφιλονίκητα, αναγνωρίστηκε απ’ όλους, αμέσως, ως γενικός αρχηγός της ελληνικής ναυτικής δύναμης.

Ο πρώτος εορτασμός

Τα βαλς των Βαυαρών χάλασαν το κλίμα

Με ήχους βαυαρικών βαλς και γρήγορων χορευτικών γκαλόπ (galop), του πρόδρομου της πόλκας, υποχρεώθηκαν οι Αθηναίοι να γιορτάσουν πρώτη φορά το 1838 την 25η Μαρτίου, ως επέτειο της Επανάστασης του 1821 για την εθνική ανεξαρτησία.

Το ρεπερτόριο της στρατιωτικής μπάντας προκάλεσε μεγάλη δυσαρέσκεια στους κατοίκους της πρωτεύουσας, διότι όχι μόνο αγνοήθηκαν τα εθνικά, παραδοσιακά τραγούδια, αλλά κυριάρχησαν «τα Μπαβαρέζικα βάλσια και γαλώπια», παρότι «οι Ελληνες αηδιάζουν εν γένει εις τοιούτους αναρμονίους (= χωρίς αρμονία) προς τας ακοάς αυτών ήχους», όπως σχολίασαν καυστικά εφημερίδες της εποχής (εφημ. «Η Φήμη», φ. 26.3.1838).

Η συμμετοχή των Αθηναίων σε αυτό τον πρώτο εορτασμό ήταν πολύ μεγάλη, αν και ο καθορισμός της 25ης Μαρτίου ως ημέρα εορτασμού της επετείου επανάστασης έγινε, βιαστικά, με Διάταγμα του Οθωνα, που εκδόθηκε, στις 15 Μαρτίου 1838, μόλις 10 ημέρες πριν από τον πρώτο εορτασμό.

Τα επόμενα χρόνια πολλοί αμφισβήτησαν την ορθότητα της επιλογής αυτής της ημερομηνίας, δεδομένου ότι επαναστατικές ενέργειες είχαν γίνει και νωρίτερα, με κορυφαίες την απελευθέρωση της Καλαμάτας από τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη (23.3.1821) και την έναρξη της επανάστασης στην Πάτρα (22.3).

Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Επαμεινώνδας Κ. Κυριακίδης («Ιστορία του Σύγχρονου Ελληνισμού», Αθήνα, 1892, σελ. 336), την εποχή, που βγήκε το Διάταγμα, ζούσαν πολλοί αγωνιστές και κανένας δεν αμφισβήτησε ότι ο ξεσηκωμός γενικεύτηκε στις 25 Μαρτίου, όπως προέκυπτε και από διάφορα στοιχεία (φυλλάδια, ποιήματα κ.ά.).

Πάντως, όπως έγραψαν εφημερίδες της εποχής (εφημ. «Αθηνά», φ. 1.4.1839) παρότι «η εορτή αύτη εθεσπίσθη αυτοσχεδίως και απροσδοκήτως», η απόφαση του Οθωνα ικανοποίησε το λαϊκό αίσθημα, ιδιαίτερα επειδή επί 17 χρόνια δεν είχε υπάρξει μέριμνα για να εορταστεί η επέτειος της έναρξης του Αγώνα της Ανεξαρτησίας (εφημ. «Η Φήμη», 26.3.1838).

Ο πρώτος επίσημος εορτασμός ξεκίνησε το απόγευμα της 24ης Μαρτίου, με 25 κανονιοβολισμούς ενώ το σιωπητήριο και το εγερτήριο συνοδεύονταν από ήχους της στρατιωτικής μουσικής.

Ανήμερα, στις 8 το πρωί τα στρατεύματα της φρουράς της Αθήνας παρατάχθηκαν στις δύο πλευρές της οδού Αιόλου, ενώ όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι ανώτατοι αξιωματικοί του στρατού βρίσκονταν στον τότε καθεδρικό ναό της Αγίας Ειρήνης (στην οδό Αιόλου 36).

Από νωρίς το πρωί, οι κάτοικοι των γύρω περιοχών (Μενίδι, Μαρούσι, Μεσόγεια κ.ά.) φορώντας «τας λευκάς των ενδυμασίας, με σημαίας ανυψωμένας, με μουσικάς και με κραυγάς ευθυμίας» έφθαναν στην πρωτεύουσα.

Η λειτουργία άρχισε όταν έφτασε η μεγαλοπρεπέστατη βασιλική άμαξα, με έξι άλογα, από την οποία βγήκαν ο Οθωνας και η Αμαλία με παραδοσιακές ελληνικές ενδυμασίες.

Στη διάρκεια της λειτουργίας ακούγονταν διαρκώς κανονιοβολισμοί, ενώ η στρατιωτική μπάντα έπαιζε τους δικούς τους ξενόφερτους ρυθμούς, αγανακτώντας τους Αθηναίους.

Αίσθηση προκάλεσε η απουσία από την επίσημη δοξολογία των περισσότερων πρέσβεων, ιδιαίτερα του πρέσβη της Βαυαρίας. Παρέστησαν μόνο οι πρέσβεις της Αγγλίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Σουηδίας, όπως αναφερόταν η Σουηδία.

Μετά τη λειτουργία, στις 11 το πρωί, τα στρατεύματα της φρουράς παρήλασαν μπροστά από το βασιλικό ζεύγος στο τότε παλάτι (σ.σ. το πρώτο παλάτι, πριν κατασκευαστεί το σημερινό κτίριο της Βουλής, ήταν η οικία Σταμ. Δεκόζη-Βούρου, το σημερινό κτίριο του Μουσείου των Αθηνών, στην πλατεία Κλαυθμώνος).

Εκείνη την ώρα ο ήλιος κρύφτηκε στα σύννεφα και για περίπου 5 ώρες έριχνε ψιλόβροχο. Αυτό θεωρήθηκε «καλό σημάδι», επειδή, όπως θυμούνταν οι παλαιότεροι, τέτοιες καιρικές συνθήκες επικρατούσαν και στις 25 Μαρτίου 1821.

Στη σημερινή πλατεία Κλαυθμώνος, που τότε διαρρυθμιζόταν ο κήπος της, είχε τοποθετηθεί ένας οβελίσκος, σαν μνημείο. Εκεί το απόγευμα, καθώς είχε σταματήσει και η βροχή ξεκίνησε χορός «με τους ήχους των τυμπάνων και των συνήθων οργάνων».

Πρώτη ξεκίνησε τον χορό μια ηλικιωμένη γυναίκα, από το Μενίδι, η Λέκκα, που έχασε τρία από τα τέσσερα παιδιά της στη διάρκεια της Επανάστασης.

Οπως διαβάζουμε στις εφημερίδες της εποχής «την μεσημβρινήν [= νότια] θέαν του πελωρίου Αγχέσμου [= Τουρκοβούνια] εφώτιζεν εις μέγας σταυρός σχηματισμένος από πυράς δαδίων κατά μεγάλην έκτασιν και έχων ως βάσιν τα φωτεινά γράμματα “Εν τούτω νίκα”».

ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια θυσία που άνοιξε τον δρόμο για να λυτρωθεί η Κρήτη
Μία από τις κορυφαίες πράξεις του πολυετούς αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία, ήταν το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, μια πολυάνθρωπη θυσία που έστρεψε την προσοχή στο λεγόμενο «Κρητικό ζήτημα». Μπορεί η...
Μια θυσία που άνοιξε τον δρόμο για να λυτρωθεί η Κρήτη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πόλεμος της Ανεξαρτησίας ή Πόλεμος των Θρησκειών;
Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 ήταν ένα κορυφαίο γεγονός για την εποχή της, που αποτέλεσε την αφετηρία ιστορικών ανατροπών στην Ευρώπη και οδήγησε στη διαμόρφωση νέων γεωπολιτικών δεδομένων. Η τεράστια σημασία...
Πόλεμος της Ανεξαρτησίας ή Πόλεμος των Θρησκειών;
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Xάνι της Γραβιάς: To «κάστρο» που πέρασε σε ιδιώτες
Μια μάντρα αποδείχτηκε ο κυματοθραύστης στην επέλαση της περίφημης στρατιάς του Ομέρ Βρυώνη, χαρίζοντας τη μεγάλη νίκη σε μια καθοριστική στιγμή για την Επανάσταση των Ελλήνων κατά του τουρκικού ζυγού. Η...
Xάνι της Γραβιάς: To «κάστρο» που πέρασε σε ιδιώτες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Δικαιοσύνη στο χθες για τη φιλία τού αύριο
​Με την ονομασία «Σεπτεμβριανά» έμεινε στην ιστορία το οργανωμένο πογκρόμ τη νύχτα της 6ης Σεπτεμβρίου του 1955 στην Κωνσταντινούπολη. Η «νύχτα των κρυστάλλων» για τους Ελληνες της Πόλης. Συναντηθήκαμε με...
Δικαιοσύνη στο χθες για τη φιλία τού αύριο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στην Καταστροφή του '22
Σμύρνη, το κοσμοπολίτικο λιμάνι, 19ος αιώνας. Μια πόλη σε πλήρη ευημερία. Μια πόλη που μεταμορφώνεται συνεχώς. Το σκηνικό ανατρέπεται με τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και των αυτοκρατοριών στην Ευρώπη. Τον...
Από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στην Καταστροφή του '22
ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Η Μαύρη Βίβλος του «Γιουνάν ασκέρ»
Τα ιστορικά ντοκουμέντα κρύβουν πολύ συχνά εκπλήξεις. Ο καλοπροαίρετος συμπολίτης μας που θα ξεφυλλίσει την συνθήκη της Λωζάννης, θα μείνει μάλλον άναυδος διαβάζοντας το άρθρο 59: η Ελλάδα παραδέχεται με κάθε...
Η Μαύρη Βίβλος του «Γιουνάν ασκέρ»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας