«Ενα τίποτε χρώμα
Η ζωή στη φυλακή.
Αλλα ονειρευόσουν…» (¹)
Το να υπερβαίνεις τα όριά σου έχει κάποιες φορές λυτρωτικό και κάποιες άλλες δραματικό χαρακτήρα, λέει ο Σώτος Ζαχαριάδης, ο εικαστικός που μπαινοβγαίνει στις φυλακές από τη δεκαετία του ’80.
Η συζήτηση γίνεται στο ατελιέ του, ένα μπουκέτο χρώματα πάνω από την πολύβουη ακόμη αγορά Καπάνι.
«Πρωτομπήκα στις δικαστικές φυλακές του Επταπυργίου μέσω μιας συνεργασίας που είχα τότε με τη Νομαρχία Θεσσαλονίκης και τον Νίκο Γαβαλά από την “Αρσις”. Τρεις φορές την εβδομάδα δουλεύαμε με μια ομάδα 5-7 ανδρών. Κάποιοι είχαν συλληφθεί για μικροκλοπές, άλλοι ήταν βαρυποινίτες, άλλοι πάλι για ναρκωτικά. Ενας στους δέκα είχε μια μικρή σχέση με τη ζωγραφική. Οι περισσότεροι ούτε είχαν δει, ούτε ήξεραν τι είναι πίνακας. Ζητούσαν σχέδια για τατουάζ, τα περισσότερα αισθηματικού περιεχομένου. Ηθελαν απεγνωσμένα μια επικοινωνία με τον έξω κόσμο. Και γι’ αυτούς ήμουν μια τέτοια γέφυρα. Χρωματιστή»
Εκθεση στο επισκεπτήριο των φυλακών
«Ζωγραφίζω την αγάπη
Βάφω με άσπρο
Πιτσιλιές από χρώματα του
ουράνιου τόξου ρίχνω,
το διάφανο ορίζω.
Εχω την ελευθερία
διακρίνω την απεραντοσύνη της». (²)
Η απόφαση γι’ αυτή την πρωτότυπη έκθεση, που γίνεται στον χώρο του επισκεπτηρίου του Καταστήματος Διαβατών Θεσσαλονίκης, πάρθηκε μετά από συζήτηση με τα μέλη της ΜΚΟ ομάδας «Ελλήνιον», στην οποία συμμετέχουν κυρίως εκπαιδευτικοί από τη Θεσσαλονίκη.
Ανθρωποι που… μπαινοβγαίνουν στο γυναικείο τμήμα του Καταστήματος των Διαβατών για να σηκώσουν γέφυρες με τον έξω από τους τοίχους κόσμο…
Η έκθεση έχει τίτλο «Αστικά τοπία και άνθρωποι της πόλης» και διοργανώνεται σε συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το Γενικό Κατάστημα Κράτησης της Θεσσαλονίκης και την Εθελοντική Ομάδα «Ελλήνιον».
«Πρόκειται για μια σειρά από 30 έργα που απεικονίζουν τοπία, ανθρώπους, οικογένειες, χαρακτηριστικά στιγμιότυπα καθημερινότητας, οικογένειες, φιγούρες του ρεμπέτικου που είναι συνδεδεμένο με τον χώρο των φυλακών. Μια τέτοια έκθεση που στήθηκε στον χώρο του επισκεπτηρίου για να δώσει χρώμα στον τόπο που συναντώνται οι οικογένειες μεταξύ τους αλλά και με τους δικηγόρους τους, συμβαίνει για πρώτη φορά» λέει ο καλλιτέχνης.
Η έκθεση θα παραμείνει μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου και οι πίνακες θα πωλούνται. Μεγάλο μέρος των εσόδων από τις πωλήσεις τους θα διατεθεί στο Ταμείο των Κρατουμένων.
«Δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκομαι στις Φυλακές Διαβατών», εξηγεί ο Σώτος Ζαχαριάδης. «Πριν από περίπου ένα χρόνο ανταποκρίθηκα στην ιδέα των εθελοντών του “Ελλήνιον” και ζωγράφισα έναν τοίχο από το προαύλιο των Φυλακών στα Διαβατά. Στην αρχή σκέφτηκα να ζωγραφίσω μόνο ένα μικρό κομμάτι της πλευράς του προαυλίου, αλλά όταν κοίταξα το γκρίζο και συνειδητοποίησα πόσο μεγάλο είναι άρχισα να ζωγραφίζω κάτι μεγαλύτερο κάνοντας έκπτωση στη λεπτομέρεια για να γεμίσω το προαύλιο με περισσότερο χρώμα».
Αυτός ο πολύχρωμος τοίχος, που έβαλε τον Ιούνιο του 2017 λίγο περισσότερο χρώμα στον καθημερινό προαυλισμό, έγινε η αφορμή για να ζητήσουν πολλές γυναίκες μπογιές και να βάφουν τα κελιά τους.
(¹) Από το βιβλίο «Εγκλειστες Συναντήσεις» με ποιήματα και πεζά γυναικών που συμμετείχαν στα εργαστήρια λόγου της ομάδας «Ελλήνιον» Δεκέμβριος 2008
(²) Από τη συλλογή ποιημάτων «Εγκλειστες Συναντήσεις ΙΙ» Δεκέμβριος 2013. Ποιήματα και πεζά φυλακισμένων γυναικών που συμμετείχαν σε εργαστήρια λόγου της ομάδας «Ελλήνιον»
Ο ζωγράφος Σώτος Ζαχαριάδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1960. Τις πρώτες του ατομικές εκθέσεις τις έκανε στη Θεσσαλονίκη το 1984 και στην Αθήνα το 1985. Από τότε παρουσιάζει έργα του στην Ελλάδα, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ. Από το 1989 μέχρι το 1994 έκανε εκθέσεις Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών στην Art Gallery Sotos και από το 1992 έως και το 1997 διοργάνωσε το Διεθνές Καλλιτεχνικό Φεστιβάλ Art Village σε συνεργασία με ξένα ινστιτούτα της Θεσσαλονίκης. Από το 1983 μέχρι σήμερα διδάσκει ζωγραφική στον Δήμο Νεάπολης, στις φυλακές Επταπυργίου και Διαβατών και στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Διακρίθηκε σε διαγωνισμούς ζωγραφικής και πήρε υποτροφίες, όπως η υποτροφία Φουλμπράιτ στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Σικάγο, ΗΠΑ. Ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη
