Αυτοματοποιημένοι συνοριακοί έλεγχοι

Οι συνοριακοί έλεγχοι στην Ευρώπη αποτελούν ένα μείζον πρόβλημα, ειδικά τα τελευταία χρόνια που ο πόλεμος στη Συρία και αλλού, αλλά και η ανέχεια που ταλανίζει τις περισσότερες αφρικανικές χώρες, έχουν καταστήσει περισσότερο επίκαιρο από ποτέ το ακανθώδες ζήτημα του ελέγχου των συνόρων της γηραιάς ηπείρου.

Ωστόσο, πολλοί είναι οι ειδικοί που διαφωνούν με τους ολοένα και αυστηρότερους συνοριακούς ελέγχους καθώς, όπως υποστηρίζουν, κάτι τέτοιο θα έχει επιπτώσεις στην ταχύτητα με την οποία ταξιδεύουν οι επιβάτες.

Με στόχο λοιπόν να επιτευχθεί η σωστή αναλογία ασφαλούς ελέγχου-χρονικής καθυστέρησης, το χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχέδιο FAST-PASS φιλοδοξεί να προσφέρει αυτοματοποιημένους ταχείς και συνάμα ασφαλείς ελέγχους.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή: όπως είναι γνωστό σε όλους, ο αριθμός των ατόμων που περνούν τα διεθνή σύνορα της Ευρώπης αυξάνεται διαρκώς με ταχύτατους ρυθμούς και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, έως το 2025 τα άτομα που θα διέλθουν τα ευρωπαϊκά σύνορα (περιλαμβανομένων όσων διέρχονται από τη ζώνη Σένγκεν χωρίς διαβατήριο) θα φτάσουν τα 887 εκατομμύρια, θέτοντας σε δοκιμασία τις εθνικές συνοριακές δυνάμεις.

Και ενώ οι επιβάτες θα περιμένουν να περάσουν εύκολα και χωρίς καθυστερήσεις τους συνοριακούς ελέγχους, οι δυνάμεις των συνοροφυλάκων θα πρέπει να το πετύχουν διασφαλίζοντας ταυτοχρόνως τα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. απέναντι στους μετανάστες χωρίς έγγραφα, τη διεθνή τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα.

Με στόχο να διευθετήσει το κολοσσιαίο αυτό θέμα, το οποίο αποτελεί πρόκληση για τη γηραιά ήπειρο, το σχέδιο FAST-PASS (ένα εναρμονισμένο ευέλικτο σύστημα αναφοράς για όλα τα αυτοματοποιημένα σημεία ελέγχου) προτείνει μια προσέγγιση δύο σταδίων, η οποία συνίσταται σε αυτοματοποιημένους μεθοριακούς ελέγχους, κατά τη διάρκεια των οποίων ένα υπερσύγχρονο σύστημα θα λαμβάνει αυτομάτως όλες τις πληροφορίες των ταξιδιωτών και σε δεύτερο στάδιο θα επιβεβαιώνει εκ νέου ηλεκτρονικά τα στοιχεία μέσω μιας ειδικής «ηλεκτρονικής πύλης» από την οποία θα διέρχονται στη συνέχεια οι ταξιδιώτες.

Πλεονεκτήματα

Οπως τόνισε μιλώντας για το θέμα στην τεχνολογική επιθεώρηση της Κομισιόν «EU Research Magazine» ο επικεφαλής του σχεδίου FAST-PASS, Αυστριακός επιστήμονας Μάρκους Κλάμπιαν, ο οποίος εργάζεται στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Αυστρίας, «ο διαχωρισμός της διαδικασίας περάσματος των συνόρων σε δύο φάσεις, δηλαδή την καταγραφή των πληροφοριών των επιβατών και κατόπιν τον επανέλεγχό τους στην “ηλεκτρονική πύλη”, παρέχει το πλεονέκτημα να εντοπίζει και να “κόβει” όλους όσοι επιχειρούν παρανόμως να εισέλθουν σε μια ευρωπαϊκή χώρα, χωρίς να γίνονται λάθη στην όλη διαδικασία.

Μάλιστα επισήμανε ότι “τα φυλάκια που θα χρησιμοποιούνται γι’ αυτήν τη διαδικασία των δύο σταδίων, μπορούν να αναπτυχθούν σε αρκετή απόσταση από το μεθοριακό πέρασμα, είτε να δημιουργηθούν στη ζώνη tranzit».

Επιπροσθέτως, επισημαίνει ο Αυστριακός ειδικός, εάν η βιομετρική αναγνώριση του προσώπου χρησιμοποιείται ως ένδειξη για αναγνώριση εκ νέου του επιβάτη, αυτό επιταχύνει τη διέλευση των επιβατών και βελτιώνει θεαματικά τον ρυθμό ασφαλούς αναγνώρισης και διέλευσης.

Ωστόσο, ακόμη κι αν δεν υπάρχει βιομετρική αναγνώριση του προσώπου των επιβατών, το σχέδιο FAST-PASS έχει προφανή οφέλη συγκριτικά με αυτό που ισχύει σήμερα, τόσο σε χρόνο όσο και σε κόστος, χωρίς να κάνει συμβιβασμούς σε θέματα ασφάλειας. Κι αυτό, επειδή η λύση που προτείνεται από την Κομισιόν βασίζεται σε μια μοναδική «αρχιτεκτονική» διάδρασης που επιτρέπει τη χρήση του από κάθε μορφή φύλαξης και ελέγχου των συνόρων.

Αυτό που επισημαίνει το άρθρο του «EU Research» είναι ότι το προτεινόμενο σύστημα ελέγχου μπορεί να εφαρμοστεί με εντυπωσιακά αποτελέσματα σε αεροδρόμια, λιμάνια και μεθοριακούς σταθμούς ελέγχου.

Μάλιστα για τον λόγο αυτό το σύστημα δοκιμάστηκε πιλοτικά σε τρεις τοποθεσίες, στο αεροδρόμιο της Βιέννης, το λιμάνι του Πειραιά και το χερσαίο συνοριακό πέρασμα Μοραβίτα στη Ρουμανία, και κατά τη διάρκεια της δοκιμής του το χρησιμοποίησαν 200 συνοροφύλακες και 10.000 ταξιδιώτες με μεγάλη επιτυχία.

Το σχέδιο FAST-PASS ολοκληρώθηκε πριν από λίγους μήνες, ωστόσο ο Κλάμπιαν υπογραμμίζει ότι οι λύσεις τις οποίες δοκίμασε με επιτυχία πιλοτικά θα βοηθήσουν σημαντικά την Ευρωπαϊκή Ενωση να διεξάγει στο μέλλον καλύτερους, ταχύτερους και ασφαλέστερους ελέγχους στα σύνορά της.