Η Καλιφόρνια, η αμερικανική Πολιτεία που ηγείται σε παναμερικανικό επίπεδο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, έκανε προσφάτως άλλο ένα μεγάλο βήμα για τη δραστικότερη αντιμετώπισή της.
Οι νομοθέτες της υπερψήφισαν πριν από λίγες ημέρες την παράταση του προγράμματος cap and trade για δέκα ακόμη χρόνια, με το επίμαχο νομοσχέδιο να προβλέπει σταδιακή μείωση των εκπομπών χλωροφθορανθράκων στις επιχειρήσεις, μείωση που πρέπει να φτάσει το 40% μέχρι το 2030.
Το cap and trade είναι μια κυβερνητική προσέγγιση για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και αποτελεί ένα σύστημα ανώτατου ορίου και εμπορίου δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα.
Το εμπόριο αυτό περιορίζει τη μέγιστη ποσότητα των αποδεκτών εκπομπών CO2, επιτρέποντας στις εταιρείες που είναι ενταγμένες στο σύστημα ETS την αγορά και πώληση δικαιωμάτων εκπομπών CO2 στις ποσότητες που κρίνονται απαραίτητες από αυτούς.
Τα συγκεκριμένα δικαιώματα εκπομπής CO2 αποτελούν το κοινό νόμισμα του εμπορίου αυτού και τον πυρήνα του όλου συστήματος.
Απώτερος στόχος είναι ο έλεγχος της ρύπανσης, καθώς παρέχει οικονομικά κίνητρα στις εταιρείες που επιτυγχάνουν μείωση των ρύπων τους.
Αποτελεί μια από τις πλέον επιτυχημένες και ευέλικτες νομοθεσίες, καθώς επιτρέπει στις επιχειρήσεις να αποφασίζουν οι ίδιες τον καλύτερο δυνατό τρόπο για το πώς θα πετύχουν τη μείωση των ρύπων τους.
Πρόκειται για μια πολιτική που έχουν υιοθετήσει αρκετές χώρες, Πολιτείες και επιχειρηματικοί όμιλοι.
Ειδικότερα στην Καλιφόρνια, το cap and trade θέτει ανώτατο όριο στην ποσότητα των χλωροφθορανθράκων που επιτρέπεται να εκπέμπουν οι βιομηχανίες και επιτρέπει σε αυτές να αγοράζουν και να πωλούν «μονάδες» αερίων του θερμοκηπίου.
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι μια εταιρεία της οποίας οι ανάγκες προκαλούν πρόσθετες και πάνω από το όριο εκπομπές ρύπων θα πρέπει να αγοράσει τις «μονάδες» αυτές σε δημοπρασία.
Ετσι, όσο περισσότερο ρυπογόνες είναι συνολικά οι βιομηχανίες τόσο περισσότερες μονάδες πρέπει να αγοράσουν.
Τι σημαίνει αυτό; Οτι όταν μία και μόνο εταιρεία ρυπαίνει υπερβολικά, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το τίμημα που θα καταβάλλει για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, κάτι εντελώς ασύμφορο.
Οι πρώτοι νόμοι αυτής της ιδιότυπης συναλλαγής υπερψηφίστηκαν το 2012 και τέθηκαν σε ισχύ το 2013.
Η Καλιφόρνια συνέδεσε την αγορά της με αυτήν του Κεμπέκ στον Καναδά, με μέτρια επιτυχία. Τον φετινό Φεβρουάριο που έγινε η τελευταία δημοπρασία, υπήρξε μικρή ζήτηση μονάδων, μόλις 18%, σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2016, όταν το ποσοστό είχε εκτοξευτεί στο 88%.
Να επισημάνουμε εδώ ότι τα κέρδη από την αγορά των μονάδων στις δημοπρασίες πηγαίνουν σε ένα κρατικό ταμείο που έχει στόχο τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου.
Η πλειονότητα πάντως των ειδικών αναλυτών που μίλησαν στο αμερικανικό περιοδικό τεχνολογίας Ars Technica εκτιμούν ότι οι χαμηλές πωλήσεις των «μονάδων ρύπανσης» αντικατοπτρίζουν την αβεβαιότητα που επικρατεί στη συγκεκριμένη αγορά για το κατά πόσον μπορεί να συνεχιστεί με επιτυχία το πρόγραμμα αγοραπωλησίας των μονάδων ρύπων.
Κι αυτό επειδή έχουν υπάρξει αρκετές νομικές ενστάσεις σε δικαστήρια της Καλιφόρνιας. Πάντως, μετά από σκληρή κοινοβουλευτική μάχη, το πρόγραμμα τελικώς διατηρήθηκε.
Επιπροσθέτως, σύμφωνα με δημοσίευμα των Los Angeles Times, η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Τσαντ Μάγιερς δήλωσε εμφατικά στους δημοσιογράφους ότι σε αντίθεση με τους Ρεπουμπλικανούς συναδέλφους της άλλων Πολιτειών, αλλά και την αντι-οικολογική γραμμή Τραμπ, οι βουλευτές της Καλιφόρνιας πιστεύουν ότι η κλιματική αλλαγή είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός και πως αποτελεί ευθύνη τους να την αντιμετωπίσουν δραστικά.
Η διατήρηση του προγράμματος δημοπρασίας ρύπων πάντως βρήκε αντίθετους και αρκετούς Δημοκρατικούς βουλευτές της «πράσινης» Πολιτείας, οι οποίοι το έκριναν ως ασύμφορο για τις βιομηχανίες.
Η καλιφορνέζικη εφημερίδα έγραψε προσφάτως ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες σχολίασαν ελάχιστα το πρόγραμμα και ότι σε συνεδριάσεις τους κεκλεισμένων των θυρών τάχθηκαν υπέρ μιας λιγότερο δαπανηρής λύσης απ’ αυτήν που επιβάλλουν οι νόμοι της Καλιφόρνιας.
Αντιθέτως, πολλές βιομηχανίες με χαμηλές εκπομπές ρύπων τάχθηκαν αναφανδόν υπέρ του συστήματος αγοραπωλησιών ρύπων.
Οπως μάλιστα είπε πρόεδρος μεγάλου ενεργειακού ομίλου, «σήμερα η Καλιφόρνια ηγείται μιας προηγμένης αγοράς 200 δισ. δολαρίων, παρέχοντας εργασία σε περίπου μισό εκατομμύριο κατοίκους της Πολιτείας, και η παράταση του προγράμματος cap and trade θα συμβάλει σημαντικά τόσο στη διατήρηση των θέσεων εργασίας όσο και στην οικονομία».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι δηλώσεις της Νίνα Καπούρ, διευθύντριας της Νομοθετικής και Ρυθμιστικής Αρχής για τη Συμμαχία του Ανανεώσιμου Φυσικού Αερίου (το αερίου που παράγεται από βιοκαύσιμο), η οποία μίλησε για οικολογική νίκη που θα οδηγήσει σταδιακά την Καλιφόρνια στη γενικευμένη χρήση βιοκαυσίμων.
Γεγονός παραμένει πάντως ότι με την κυβέρνηση Τραμπ στην εξουσία, ένα είναι βέβαιο: οι Καλιφορνέζοι θα πρέπει να συνεχίσουν να αγωνίζονται σκληρά και να επαγρυπνούν, προκειμένου η Πολιτεία τους να διατηρήσει τα σκήπτρα τής πλέον «πράσινης» σε ολόκληρη την αμερικανική επικράτεια.
