«Να θεωρηθεί καταχρηστική η αγωγή της Air Mediterranean»

Μετά την ΠΟΕΣΥ και την ΕΣΗΕΑ, το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου (IPI) μαζί με τους συνυπογράφοντες εταίρους της πρωτοβουλίας Media Freedom Rapid Response (MFRR) καταδίκασαν χθες από κοινού την άσκηση καταχρηστικής αγωγής από την ελληνική αεροπορική εταιρεία Air Mediterranean κατά της «Εφ.Συν.», της ερευνητικής δημοσιογραφικής ομάδας του Μεσογειακού Ινστιτούτου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR), των δημοσιογράφων Ιωάννας Λουλούδη και Νίκου Μορφονιού καθώς και των διευθυντών και εκδοτών της «Εφ.Συν.».

Οι οργανώσεις που συνυπογράφουν καλούν το Πρωτοδικείο Αθηνών να θεωρήσει την αγωγή καταχρηστική και να τηρήσει τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την ελευθερία του Τύπου κατά την εκδίκαση της υπόθεσης στην επικείμενη ακροαματική διαδικασία στις 21 Μαΐου. Υπενθυμίζεται ότι η έρευνα («Τα Μεσογειακά Φτερά του Υποκόσμου», 2/8/2025) τεκμηρίωνε τη σύνδεση της αεροπορικής εταιρείας με καταζητούμενους διακινητές όπλων, ναρκωτικών και μεταναστών στη Συρία και τη Λιβύη. Επίσης, έθετε σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τις εποπτικές ικανότητες των ελληνικών, ιταλικών και ευρωπαϊκών αρχών.

Λυπηρό γεγονός

Οι εταίροι του MFRR (το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου-IPI, το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ελευθερία του Τύπου και των Μέσων Ενημέρωσης-ECPMF, η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων-EFJ και το Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa-OBCT) «εκφράζουν τη λύπη τους για το γεγονός ότι, παρ’ όλο που η ελληνική κυβέρνηση έχει δείξει κάποιο βαθμό ετοιμότητας για την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της Κοινοτικής Οδηγίας κατά των SLAPP, δεν υιοθετήθηκαν συγκεκριμένες νομοθετικές τροποποιήσεις πριν από την προθεσμία της 7ης Μαΐου. Τώρα που η προθεσμία έχει παρέλθει, καλούμε τις ελληνικές αρχές να αναλάβουν αποφασιστική δράση για να διασφαλίσουν την ταχεία και αποτελεσματική ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Η μεταρρύθμιση του Αστικού Κώδικα θα πρέπει επίσης να ενισχύει τα μέτρα προστασίας έναντι των εγχώριων SLAPP, οι οποίες αποσκοπούν στην αποσιώπηση της ποιοτικής δημοσιογραφίας δημοσίου συμφέροντος».

Οπως επισημαίνουν οι οργανώσεις, «η αγωγή της Air Mediterranean φέρει πολλά χαρακτηριστικά των SLAPP: 1) το ζητούμενο ποσό αποζημίωσης είναι υπερβολικό (100.000 ευρώ συνολικά), 2) υπάρχει ανισορροπία ισχύος μεταξύ των εναγομένων και του ενάγοντος, δεδομένων των οικονομικών πόρων της εταιρείας, 3) και η αγωγή φαίνεται επίσης να αποσκοπεί στην αποσιώπηση πληροφοριών δημοσίου συμφέροντος. Οι οργανώσεις μας εκφράζουν την αλληλεγγύη τους προς τις ομάδες του MIIR και της “Εφ.Συν.” και παραμένουν προσηλωμένες στη στήριξή τους καθώς προχωρά η υπόθεση. Εκφράζουμε επίσης την αλληλεγγύη μας προς τους δημοσιογράφους στην Ελλάδα, οι οποίοι υφίστανται επανειλημμένα κακόβουλες αγωγές με σκοπό τον εκφοβισμό, τη δημιουργία κλίματος αποθάρρυνσης και την παρεμπόδιση της δημοσιογραφικής κάλυψης θεμάτων σαφούς δημόσιου ενδιαφέροντος. Εδώ και χρόνια, η Ελλάδα θεωρείται μια χώρα υψηλού κινδύνου στην Ευρώπη όσον αφορά τις SLAPP. Ενώ ορισμένες πολύκροτες αγωγές εναντίον δημοσιογράφων τα τελευταία χρόνια έχουν απορριφθεί, άλλες συνεχίζουν να εκκρεμούν, όπως στην περίπτωση του AlterThess.

Επείγουσα ανάγκη

»Εν κατακλείδι, η συγκεκριμένη αγωγή καταδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για ισχυρή νομοθέτηση κατά των SLAPP στην Ελλάδα, που θα καλύπτει τόσο τις διασυνοριακές υποθέσεις, όπως προβλέπεται στην ευρωπαϊκή Οδηγία κατά των SLAPP, όσο και ευρύτερες προστασίες έναντι εγχώριων υποθέσεων SLAPP, όπως περιγράφεται στη Σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης του 2024 σχετικά με τις SLAPP. Οι οργανώσεις μας ελπίζουν ότι η αγωγή εναντίον του MIIR, της “Εφ.Συν.” και των δημοσιογράφων τους θα απορριφθεί».

Η εκδίκαση θα πραγματοποιηθεί στις 21 Μαΐου στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών (Ευελπίδων, 9.00 π.μ., αίθουσα Προκάτ).