Εκτοπισμένος ο πολιτισμός από τις μικρές οθόνες…

Την περίοδο της οικονομικής κρίσης, που έχει ξεπεράσει την πενταετία, έχουν αλλάξει πολλά στον χώρο της τηλεόρασης. Ο «χάρτινος πύργος» των καναλιών αποκαλύφθηκε πλήρως καθώς αποδεικνύεται ότι είναι υπερδανεισμένα (σχεδόν ανήκουν, θα μπορούσε να πει κανείς, στις τράπεζες).

Οι διοικήσεις των καναλιών προχώρησαν σε περικοπές προσωπικού και αμοιβών, μείωσαν στο ελάχιστο τις ελληνικές σειρές, που ήταν και κοστοβόρες, αναζήτησαν φτηνές παραγωγές, γέμισαν ένα διάστημα με τουρκικές σαπουνόπερες που κόστιζαν ελάχιστα και πάει λέγοντας. Σε ένα όμως έμειναν απόλυτα σταθεροί. Εξακολούθησαν να αγνοούν σχεδόν πλήρως ό,τι έχει να κάνει με τις τέχνες και τον πολιτισμό.

Κάθε χρόνο η Nielsen παρουσιάζει τα αποτελέσματα της προηγούμενης τηλεοπτικής σεζόν. Μέσα λοιπόν στο φετινό «TV Yearbook 2014-2015», που διαθέτει και μια σειρά από πιο αναλυτικούς πίνακες, ουσιαστικά κατοπτρίζεται ολόκληρη η τηλεοπτική σεζόν 2014-2015.

Σε έναν από αυτούς, καταγράφεται η λεγόμενη κατανομή προγράμματος ανά τυπολογία. Δηλαδή το «μείγμα» που χρησιμοποιεί κάθε τηλεοπτικός σταθμός για να δημιουργήσει το συνολικό του πρόγραμμα.

Στον συγκεκριμένο πίνακα λοιπόν είναι εμφανές ότι οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί εθνικής εμβέλειας (MEGA, ANT1, ALPHA, STAR, ΣΚΑΪ, Ε TV) είτε διατήρησαν σταθερό το ποσοστό από το πρόγραμμά τους που διέθεσαν για εκπομπές και παραγωγές σχετικές με τις τέχνες και τον πολιτισμό είτε το μείωσαν! Κι αυτό μάλιστα δεν ξεπερνά τη μία ποσοστιαία μονάδα! Στο Ε TV μάλιστα έχει μηδενιστεί…

Η κατάσταση βελτιώνεται μόνο από τη δημόσια τηλεόραση, με το ένα κανάλι της να παρουσιάζει παραγωγές πολιτισμού που φτάνουν στο 5,7%, μειωμένες σε σύγκριση με τη σεζόν 2013-2014 (7,5%), ενώ το άλλο κανάλι παρουσιάζει σημαντική αύξηση, καθώς από το 0,1% έφτασε τη σεζόν 2014-2015 στο 12,8%.

Δηλαδή συνολικά και τα δύο κανάλια διέθεσαν την περασμένη τηλεοπτική περίοδο το 18,5% του προγράμματός τους σε τέτοιες παραγωγές, ενώ τη σεζόν 2013-2014 αυτό δεν ξεπερνούσε το 7,6%. Να σημειωθεί ότι η περίοδος 2013-2014 είναι η χρονιά που έκλεισε η ΕΡΤ, δημιουργήθηκε η Δημόσια Τηλεόραση (ΔΤ) και μετά η ΝΕΡΙΤ, ενώ τη σεζόν 2014-2015 από τη ΝΕΡΙΤ ξαναπεράσαμε στο άνοιγμα της ΕΡΤ.

Ρίχνοντας μια προσεκτική ματιά στις άλλες τυπολογίες προγράμματος είναι εμφανές ότι υπάρχει μια επιχείρηση επιστροφής στις σειρές μυθοπλασίας αλλά αυτό γίνεται κυρίως με παραγωγές από το εξωτερικό, καθώς τα ελληνικά σίριαλ είναι πλέον ελάχιστα.

Ενα άλλο χαρακτηριστικό πάντως της τηλεοπτικής σεζόν 2014-2015 είναι ότι στα περισσότερα κανάλια εθνικής εμβέλειας εντοπίζεται αύξηση σε παραγωγές ειδήσεων και ενημέρωσης.

Η μεγαλύτερη αύξηση βέβαια εντοπίζεται στη δημόσια τηλεόραση, με το ένα κανάλι της να φτάνει στο 67,8% του προγράμματός του (από 59,3% το 2013-2014), ενώ το δεύτερο φτάνει στο 24,8% (από 0,2%!). Συνολικά και στα δύο κανάλια οι ειδησεογραφικές-ενημερωτικές παραγωγές εμφανίζουν αύξηση που ξεπερνά τις 33 ποσοστιαίες μονάδες!

Να σημειώσουμε βέβαια ότι με την επαναλειτουργία της ΕΡΤ η διοίκησή της, χωρίς να έχει και πολλές άλλες δυνατότητες και επιλογές και έχοντας να αντιμετωπίσει γεγονότα όπως το δημοψήφισμα, οι εκλογές κ.ά., οδηγήθηκε -υποχρεωτικά στην ουσία- στο να δημιουργήσει σειρά ενημερωτικών εκπομπών (εσωτερικών παραγωγών) για να συμπληρώσει κάποιο (υποτίθεται) νέο πρόγραμμα. Κάτι που συνεχίζεται και σήμερα καθώς μόλις πριν από λίγες μέρες άρχισε να αναζητά και άλλου τύπου παραγωγές εκτός ΕΡΤ.

Αυξημένα ή ελαφρώς μειωμένα ποσοστά στον τομέα ειδήσεις/ενημέρωση εμφανίζουν και τα περισσότερα ιδιωτικά κανάλια, προφανώς και λόγω των διαρκών πολιτικών εξελίξεων την περίοδο 2014-2015.

Τη μεγαλύτερη αύξηση πάντως εμφανίζει ο ALPHA, με την άνοδο να φτάνει σχεδόν τις επτά ποσοστιαίες μονάδες, καθώς από το 33,7% που διέθετε το 2013-2014 έφτασε στο 40,3% την τηλεοπτική σεζόν 2014-2015.

Κατά τα λοιπά, εντυπωσιακή είναι η μείωση στις αθλητικές παραγωγές που εμφανίζει η δημόσια τηλεόραση, καθώς και η σχεδόν πλήρης έλλειψη παιδικών προγραμμάτων που εντοπίζεται στους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Εξαίρεση αποτελεί το STAR, που διέθετε το 2014-2015 το 17,2% του προγράμματός του σε παιδικές παραγωγές, ενώ έπεται ο ALPHA, αλλά με μόλις 3,6%. Τα υπόλοιπα δεν πλησιάζουν καν τη μία ποσοστιαία μονάδα…