Ο Ελύτης, το Νόμπελ κι ένα ντοκουμέντο

Αυτή ήταν η πρώτη δήλωση του Οδυσσέα Ελύτη, όταν του ανακοινώθηκε από τη Σουηδική Ακαδημία (18/10/1979) η απονομή του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας. Μεθαύριο συμπληρώνονται 36 χρόνια από εκείνη τη μέρα και η δημόσια τηλεόραση θα μεταδώσει ένα ξεχωριστό ντοκιμαντέρ με τίτλο «Της πατρίδας μου πάλι ομοιώθηκα».

Και όπως επισημαίνουν οι συντελεστές της ταινίας, αυτή η σεμνή του δήλωση τους έκανε να καλύψουν «το αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του με έναν στίχο δικό του, παρμένο από το “Αξιον Εστί”, που δείχνει το συναισθηματικό δέσιμο του ποιητή με τον τόπο του σε όλη την πορεία του έργου του».

Η βράβευσή μου δεν είναι

προσωπική υπόθεση,

αλλά αφορά κυρίως τη χώρα μου…

Το ντοκιμαντέρ θα προβληθεί από την ΕΡΤ 2 στις 12 το μεσημέρι. Θα μπορούσε σαφέστατα να έχει τοποθετηθεί σε καλύτερη ζώνη. Κυριακή μεσημεράκι μπορεί να μην είναι άσχημα, καθώς υπάρχουν και χειρότερα, όμως θα μπορούσε να έχει τοποθετηθεί σε καλύτερη ώρα. Μοιάζει σαν κάποιοι να το έβαλαν… όπου να ’ναι.

Πρόκειται για ένα ξεχωριστό κινηματογραφικό ντοκουμέντο, μια ρεπορταζιακή-δημοσιογραφική εκπομπή που γυρίστηκε στις 17 Νοεμβρίου του 1979 στο σπίτι του Οδυσσέα Ελύτη (Σκουφά 23). Τη συνέντευξη πήρε η αείμνηστη δημοσιογράφος Βεατρίκη Σπηλιάδη, με παραγωγό τον Γιώργο Σγουράκη και σκηνοθέτη τον Γιώργο Καριπίδη (διεύθυνση φωτογραφίας: Νίκος Πετανίδης, ηχοληψία: Μαρίνος Αθανασόπουλος και μοντάζ: Γιάννης Τσιτσόπουλος).

Η ταινία έγινε προκειμένου να υπάρχει ένα ντοκουμέντο με την παρουσία του ποιητή και να προβληθεί την ημέρα της απονομής του Νόμπελ, στην Ελλάδα και στη σουηδική τηλεόραση. Οι ημερομηνίες ήταν πιεστικές και ο χρόνος του ποιητή ελάχιστος.

Περιλαμβάνει πάντως μοναδικά στοιχεία, μεταξύ των οποίων και το ότι για πρώτη φορά ο ποιητής αποκαλύπτει πώς δημιουργήθηκε το Ελύτης καθώς το πραγματικό του επίθετο ήταν Αλεπουδέλλης. Ενα χρόνο μετά, το 1980, ο Γιώργος Σγουράκης θα κινηματογραφήσει στην Πάτμο και την επίσημη αυτοβιογραφία του ποιητή με τίτλο «Οδυσσέας Ελύτης – Αυτοβιογραφία».

Στο φιλμ ο Οδυσσέας Ελύτης μιλάει για πρώτη φορά στην τηλεόραση για τη ζωή και το έργο του. Εξηγεί την οικειότητά του με τη θάλασσα. Μιλάει για τα καλοκαίρια των παιδικών του χρόνων, τις εκδρομές της φοιτητικής περιόδου, το ελληνικό τοπίο. Το αποκορύφωμα των εξομολογήσεων έρχεται με την ανέκδοτη διήγηση του πώς γεννήθηκε το «Αξιον Εστί».