Καθεστώς τα εγκλήματα κατά δημοσιογράφων

Μπορεί να εμφανίζεται μειωμένος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, ωστόσο, ο αριθμός των δημοσιογράφων που έχουν δολοφονηθεί από την αρχή του 2020 παραμένει εξαιρετικά ανησυχητικός, καθώς δύο μήνες πριν τη λήξη του έτους, έχουν καταγραφεί 32 βίαιοι θάνατοι δημοσιογράφων και συνεργατών μέσων ενημέρωσης, σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (Reporters sans frontières, RSF).

Με την ευκαιρία της «Διεθνούς Ημέρας για τον τερματισμό της ατιμωρησίας εγκλημάτων τα οποία διαπράττονται σε βάρος δημοσιογράφων», η ΜΚΟ επανέρχεται στο αίτημα που έχει υποβάλει στον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες να δημιουργήσει θέση «ειδικού επιτετραμμένου για την ασφάλεια των δημοσιογράφων».

«Απομένει ένας χρόνος και κάτι στον Γ.Γ. για να ενεργήσει, να αφήσει πίσω του σημαντική κληρονομιά ως προς τον αγώνα εναντίον της ατιμωρησίας και υπέρ της προστασίας των δημοσιογράφων. Ο διορισμός μέλους της ομάδας του ως προνομιακής επαφής, η μόνη χειροπιαστή ενέργεια στην οποία έχει προβεί μέχρι τώρα, δεν αρκεί», εκτιμά ο επικεφαλής της οργάνωσης, Κριστόφ Ντελουάρ, σε άρθρο του που δημοσιεύεται σήμερα σε πολλά ΜΜΕ.

Το 2019, 49 δημοσιογράφοι δολοφονήθηκαν σε διεθνές επίπεδο, αριθμός αισθητά μειωμένος, σε σύγκριση με το 2018. Αυτό οφειλόταν κυρίως στο ότι λιγότεροι δημοσιογράφοι πήγαν σε εμπόλεμες ζώνες, σύμφωνα με τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα.

Αν και η μείωση είναι ακόμη πιο αισθητή το 2020, καθώς μέχρι τώρα 29 δημοσιογράφοι και τρεις συνεργάτες ΜΜΕ έχουν δολοφονηθεί, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι εξαιτίας της πανδημίας πολλοί δημοσιογράφοι δεν πάνε πια στο πεδίο, υπογραμμίζει η ΜΚΟ, η οποία θα δώσει στη δημοσιότητα τον οριστικό απολογισμό της στα τέλη Δεκεμβρίου, όπως κάθε χρόνο.

«Η περίοδος της πανδημίας του κορονοϊού άλλαξε πραγματικά τα δεδομένα στο πεδίο. Λιγότεροι δημοσιογράφοι δολοφονούνται, όμως ασκούνται μεγαλύτερες πιέσεις και γίνονται περισσότεροι εκβιασμοί σε βάρος δημοσιογράφων», σημειώνει η RSF. Καθώς οι απειλές σε βάρος των εργαζόμενων στον Τύπο είναι ολοένα συχνότερα πιο συγκαλυμμένες, το φαινόμενο «είναι πολύ πιο δύσκολο να καταπολεμηθεί», διαπιστώνει ο Κριστόφ Ντελουάρ.

«Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, σχεδόν 1.000 δημοσιογράφοι δολοφονήθηκαν εξαιτίας της δουλειάς τους» και τα εγκλήματα αυτά «παραμένουν σχεδόν πάντα ατιμώρητα. Σε πολλές από τις περιπτώσεις αυτές, δεν γίνονται πραγματικά έρευνες και οι ένοχοι δεν υποχρεώνονται ποτέ να δώσουν λόγο για τις πράξεις τους», στηλιτεύει ο Ντελουάρ, υποδεικνύοντας την «έλλειψη αποτελεσματικών διεθνών μηχανισμών».

Από την πλευρά της, η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (ΔΟΔ) ξεκινά παγκόσμια εκστρατεία «για να καταγγείλει τους ηθικούς αυτουργούς εγκλημάτων εναντίον δημοσιογράφων που παραμένουν ατιμώρητοι» και «να καλέσει τις κυβερνήσεις να λάβουν επειγόντως μέτρα για να λάβει τέλος η ατιμωρησία και να προστατευτεί η ελευθερία του Τύπου», αναφέρει ανακοίνωσή της.

Εκκλήσεις Γκουτέρες για ελευθερία στον Τύπο

Την έκκλησή του για ελεύθερο Τύπο που μπορεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο στην ειρήνη, τη δικαιοσύνη, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, επαναλαμβάνει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, με αφορμή τη σημερινή Διεθνή Ημέρα.

Στο φετινό του μήνυμα, ο Αντόνιο Γκουτέρες στέκεται ιδιαίτερα στις επιπτώσεις της πανδημίας του κορονοϊού στους εργαζόμενους στα ΜΜΕ και κατ’ επέκταση στην ενημέρωση των πολιτών. «Η πανδημία έχει αναδείξει νέες απειλές για τους δημοσιογράφους και τους εργαζόμενους στα ΜΜΕ, καθώς ο αριθμός των σωματικών επιθέσεων έχει αυξηθεί. Υπήρξαν τουλάχιστον 21 επιθέσεις σε δημοσιογράφους που κάλυπταν διαδηλώσεις στο πρώτο μισό του 2020, αριθμός ίσος με τον συνολικό αριθμό των επιθέσεων για όλο το 2017» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Σημειώνει και εκείνος πως υπήρξαν επιπλέον περιορισμοί στο έργο των δημοσιογράφων, όπως απειλές για διώξεις, συλλήψεις, φυλακίσεις, άρνηση στη δημοσιογραφική πρόσβαση και αποτυχία στο να ασκηθούν διώξεις και να διερευνηθούν τα εγκλήματα εναντίον τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ επισημαίνει πως όταν οι δημοσιογράφοι στοχοποιούνται, η κοινωνία στο σύνολο της πληρώνει ένα τίμημα και υπογραμμίζει: «Εάν δεν προστατέψουμε τους δημοσιογράφους, η δυνατότητά μας να παραμείνουμε ενημερωμένοι και να λαμβάνουμε αποφάσεις με βάση τα γεγονότα παρεμποδίζεται σοβαρά. Όταν οι δημοσιογράφοι δεν μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους με ασφάλεια, χάνουμε σημαντικό μέρος της άμυνας κατά της πανδημίας της παραπληροφόρησης που έχει εξαπλωθεί στο διαδίκτυο.

Οι ειδήσεις που στηρίζονται σε γεγονότα και η ανάλυση εξαρτώνται από την προστασία και την ασφάλεια των δημοσιογράφων που διεξάγουν ανεξάρτητη δημοσιογραφία η οποία είναι ριζωμένη στο θεμελιώδες αξίωμα της δημοσιογραφίας: “δημοσιογραφία χωρίς φόβο ή συμφέροντα”».