Οχι βέβαια πως το Facebook φημίζεται για τη σοφία των αποφάσεών του και της πολιτικής του εν γένει. Τα λάθη του είναι πολλά και μεγάλα. Αλλά η ανάθεση, εκ μέρους του, της διερεύνησης των fake news που ανεβαίνουν στην πλατφόρμα του σε ένα ελληνικό site της σειράς δημιουργεί έκπληξη και απορία. Μα, είναι δυνατόν να έρχεται το Facebook και να χρίζει τα Ellinika Hoaxes τοποτηρητή των posts που θα ανεβάζουν οι Ελληνες χρήστες του; Και να είναι τα Ellinika Hoaxes εκείνα που θα κρίνουν και θα αποφασίζουν ποια πράγματα θα μένουν ενεργά στο ελληνικό Facebook και ποια θα τα τρώει το μαύρο σκοτάδι;
«Μας προξενεί εντύπωση πώς ο παγκόσμιος τεχνολογικός κολοσσός της Facebook», δηλώνει ο υφυπουργός Ψηφιακής Πολιτικής Λευτέρης Κρέτσος, «αποφάσισε να αναθέσει το έργο του θεματοφύλακα της αλήθειας των ειδήσεων στο ελληνικό διαδίκτυο σε μια εταιρεία που δεν έχει την ίδια εξειδίκευση και εμπειρία με τους αντίστοιχους συνεργάτες της Facebook σε άλλες χώρες, όπως το AFP και το Associated Press».
Ας δούμε λόγου χάρη τι γίνεται στη Γαλλία. Εκεί ο έλεγχος των posts που ανεβαίνουν στο Facebook πραγματοποιείται από το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, το CheckNews της Libération, το Les Décodeurs της Monde, το Les Observateurs της France 24 και το Fake Off του 20 minutes. Εδώ θα πραγματοποιείται από τα Ellinika Hoaxes που από site έγιναν στην πορεία Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία ενώ στη συμφωνία με το Facebook εμφανίζονται ως Μη Κυβερνητική Οργάνωση (NGO).
Αυτά είναι που θα κρίνουν αν οι αναφορές των χρηστών του Facebook στην Ελλάδα για ψευδές περιεχόμενο είναι: αληθείς / ψευδείς / συνδυασμός (μίξη γεγονότων και παραποιήσεων) / ψευδείς τίτλοι / δεν πληρούν τα κριτήρια για αξιολόγηση / σάτιρα / απόψεις / φάρσες / δεν έχουν αξιολογηθεί. Πώς θα γίνεται η δουλειά; Το εξηγούν τα ίδια τα Hoaxes: «Αν κατόπιν αξιολόγησης από την ομάδα μας, ένας ισχυρισμός κριθεί ως “ψευδής”, το περιεχόμενο θα εμφανίζεται χαμηλότερα στις ενημερώσεις της πλατφόρμας και θα συνοδεύεται από σχετική προειδοποίηση, με παραπομπή σε επεξηγηματικό άρθρο μας».
Ο Λευτέρης Κρέτσος μιλώντας το Σάββατο το πρωί στην ΕΡΤ ανέφερε ένα τυχαίο αλλά χαρακτηριστικό παράδειγμα. «Ας πούμε -είπε- ότι υπάρχει μια είδηση ότι ο κ. Τσίπρας ή ο κ. Μητσοτάκης λένε ότι πρέπει να καταργηθούν τα επιδόματα ανεργίας και να υποκατασταθούν από επιδόματα κατάρτισης και αποφασίσουν τα Ellinika Hoaxes ότι αυτή η είδηση δεν πρέπει να παίξει στο Διαδίκτυο, διότι για κάποιο λόγο μπορεί να είναι εν μέρει ή απολύτως αναληθής, και γίνει αυτό λίγο πριν από τις εκλογές, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη αν έχουν λάθος;
Και τι σημασία θα έχει μετά από ένα μήνα, που θα έχουν τελειώσει οι εκλογές, να πουν ότι έκαναν λάθος; Ποιος θα το αναλάβει, ο ιδιοκτήτης του Facebook, μια ΜΚΟ;». Κι εξηγεί γιατί αντέδρασε το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής: «Θεωρούμε ότι τα Ellinika Hoaxes δεν παρέχουν αυτά τα εχέγγυα, αυτές τις εγγυήσεις, για να παίξουν τον ρόλο, δηλαδή τον ρόλο τροχονόμου, τον ρόλο του μηχανισμού ο οποίος θα εντοπίζει ποια είδηση είναι ψευδής, αναληθής κ.λπ. Υπάρχει και μια αναντιστοιχία με την πρακτική του Facebook σε άλλες χώρες, όπου εκεί υπάρχουν οργανωμένα πρακτορεία, υπάρχουν οργανωμένες ομάδες επαλήθευσης ειδήσεων».
Το πήγε μάλιστα και πολιτικά το θέμα: «Μου κάνει μεγάλη εντύπωση η παθητική έως και ύποπτη, θα έλεγα, αυτή τη στιγμή, σιωπή από τα υπόλοιπα πολιτικά κόμματα και κυρίως το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, διότι αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Σε ποια είδηση θα έχουν πρόσβαση οι πολίτες και ποιος θα επαληθεύει ότι αυτή η είδηση είναι αληθής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι μια πάρα πολύ σοβαρή ιστορία».
Εχει ενδιαφέρον να δούμε ποιο ήταν το τελευταίο fake news που αποκάλυψαν τα Ellinika Hoaxes. «Συμπερασματικά», γράφουν έπειτα από ενδελεχή ανάλυση, «ο ισχυρισμός ότι ο άπιστος άνδρας κάνει “μπαμ” από τα χαρακτηριστικά του προσώπου του κρίνεται αναληθής και συνιστά παραπληροφόρηση». Εντάξει, θα γελάσετε, το καταλαβαίνω, αλλά τα πράγματα θα είναι πολύ σοβαρότερα όταν αντί για τους… άπιστους άνδρες αυτή η ΜΚΟ ασχοληθεί με ζητήματα πολιτικής φύσεως.
