Πλησιάζει η περίοδος στην οποία το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, το οποίο ετοιμάζεται να προκηρύξει τις δύο λεγόμενες «ορφανές» άδειες εθνικής εμβέλειας, θα πρέπει να ολοκληρώσει τον έλεγχο στα αδειοδοτημένα κανάλια τα οποία εντός του Ιανουαρίου θα πρέπει να καταβάλουν και τη δεύτερη δόση των 3,5 εκατ. ευρώ. Η Ανεξάρτητη Αρχή πρέπει να διαπιστώσει ότι οι αδειοδοτημένοι τηλεοπτικοί σταθμοί εθνικής εμβέλειας, γενικού περιεχομένου ενημερωτικού χαρακτήρα, τηρούν όλους τους όρους και τις προϋποθέσεις σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Οι άδειες που έχουν δοθεί προβλέπουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που πρέπει να διαθέτουν τα κανάλια. Εκτός από τις εγκαταστάσεις, τον τεχνολογικό εξοπλισμό, το ελάχιστο προσωπικό των 400 εργαζομένων, υπάρχουν προϋποθέσεις και για τα προγράμματα τα οποία μεταδίδουν. Τις ανεξάρτητες παραγωγές, τα ευρωπαϊκά πρότζεκτ, τις αναλογίες σε εκπομπές για τις τέχνες και τον πολιτισμό, τον λόγο, τα παιδικά προγράμματα και πάει λέγοντας. Κι αν κρίνει κανείς από αυτά που συνέβαιναν μέχρι και την περασμένη τηλεοπτική σεζόν σε σχέση με τα προγράμματα, μόνο ότι τηρούν έστω και κατά προσέγγιση τις προβλέψεις της νομοθεσίας δεν μπορεί να υποστηρίξει κανείς.
Ρίχνοντας μια ματιά στις καταγραφές, έστω και με τον… τρόπο που ορίζει τις τυπολογίες της η Nielsen, είναι εμφανές ότι ειδικά σε ορισμένους τομείς τα κανάλια εθνικής εμβέλειας καταστρατηγούν πλήρως τις όποιες προϋποθέσεις της οπτικοακουστικής νομοθεσίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι τη σεζόν που μας πέρασε (2017-2018) -κι εδώ που τα λέμε κι αυτή που ξεκίνησε (2018-2019) δεν έχει αλλάξει και κάτι ιδιαίτερα- ειδικά στην τυπολογία Τέχνες/Πολιτισμός τα κανάλια δεν παίζουν ούτε… ΠΡΟ-ΠΟ, αφού πάνω από μία ποσοστιαία μονάδα εμφανίζουν μόνο η ΕΡΤ2 (10,3%) και η ΕΡΤ1 (5,6%). Τα ιδιωτικά κανάλια είναι όλα κάτω, έστω και της μίας ποσοστιαίας μονάδας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ΑΝΤ1 και
E TV διέθεταν από το πρόγραμμά τους μόλις το 0,5% για εκπομπές πολιτισμού, το MEGA το οποίο βέβαια βρισκόταν υπό πλήρη εγκατάλειψη είχε το 0,3%, STAR και ΣΚΑΪ 0,2%, ενώ ο ALPHA μόλις 0,1%! Αλλά και την προηγούμενη σεζόν (2016-2017) η κατάσταση ήταν παρόμοια με το E TV στο 0% (!), STAR και MEGA στο 0,1%, τον ALPHA στο 0,2%, τον ANT1 στο 0,5% και τον ΣΚΑΪ στο 0,8%. Και πάλι βέβαια τα δύο κανάλια της δημόσιας τηλεόρασης είχαν μεγαλύτερα ποσοστά με την ΕΡΤ2 στο 11,4% και την ΕΡΤ1 στο 5,1%.
Ο πολιτισμός είναι σαφέστατο ότι βρίσκεται στα… αζήτητα των καναλιών, ενώ κάπως έτσι αντιμετωπίζονται και τα προγράμματα για τα παιδιά. Αν εξαιρέσει κανείς το STAR, που για το 2017-2018 διέθετε για παιδικές παραγωγές το 15,5% του συνολικού του προγράμματος, και τον ALPHA, που έφτανε το 5,2%, τα υπόλοιπα προσεγγίζουν… μηδενικά ποσοστά. Και εννοείται ότι δεν εξετάζουμε την… ποιότητα των παραγωγών που μεταδίδονται που, όπως και να το κάνουμε, συχνά δεν είναι και ό,τι καλύτερο. Δυστυχώς μηδενικά είναι και τα ποσοστά παιδικού προγράμματος στην ΕΡΤ1, με την ΕΡΤ2 να διαθέτει το 12,5%, λίγο χαμηλότερα από τη σεζόν 2016-2017 (13,6%). Το δυστυχές με τη δημόσια τηλεόραση είναι ότι έχει διακόψει τις δικές της παιδικές εκπομπές, αλλά και τη χρηματοδότηση ελληνικών παραγωγών, κάτι που έκανε παλαιότερα και η αλήθεια είναι ότι είχε να δείξει εξαιρετικά αποτελέσματα.
Ρίχνοντας μια ματιά στις καταγραφές της Νielsen για τις δύο περασμένες τηλεοπτικές περιόδους μπορεί να δει κανείς τα χαρακτηριστικά στοιχεία του προφίλ που διαθέτει κάθε κανάλι εθνικής εμβέλειας. Να σημειώσουμε ότι αυτές τις δύο περιόδους το MEGA είχε εγκαταλειφθεί πλήρως από τους μεγαλομετόχους του, με την «αυλαία» να πέφτει τελικά ξημερώματα 28ης Οκτωβρίου του 2018, ενώ το E TV βρισκόταν σε άλλη ιδιοκτησία αρχικά (Φίλιππος Βρυώνης), ενώ μετά, παρότι πέρασε στα χέρια του Ιβάν Σαββίδη, δεν διέθετε πλήρες πρόγραμμα. Αλλαξε όνομα, έγινε Open TV και φόρτωσε το πρόγραμμά τoυ με παραγωγές ουσιαστικά αυτή τη σεζόν που διανύουμε. Να σημειωθεί επίσης ότι τα στοιχεία για κάθε σεζόν, σύμφωνα με τις μετρήσεις της Nielsen, ξεκινούν από την 1η Σεπτεμβρίου της μιας χρονιάς και ολοκληρώνονται στις 31 Αυγούστου της επόμενης.
Είναι χαρακτηριστικό πάντως ότι για τη σεζόν 2017-2018 τα μεγαλύτερα ποσοστά σε ειδήσεις και ενημέρωση διέθεταν το E TV (65,4%), η ΕΡΤ1 (62%) και ο ΣΚΑΪ (43,9%), ο οποίος όμως διατηρούσε τα… πρωτεία και στην ελαφρά ψυχαγωγία (36,5%). Αντίθετα, τα μεγαλύτερα ποσοστά σε σειρές διέθεταν στα προγράμματά τους ο ΑΝΤ1 (40,4%) και ο ALPHA (29,3%). Σε αυτό τον τομέα βέβαια δεν υπολογίζουμε το MEGA που μετέδιδε μόνο επαναλήψεις σειρών του, φτάνοντας το 89,8%! Στις ταινίες τα πρωτεία διατήρησε το STAR (26,9%) και στα αθλητικά ΕΡΤ1 και ΕΡΤ2 με το ίδιο μάλιστα ποσοστό 11%.
Πάντως, ό,τι κι αν πιστεύει κανείς ότι μπορεί να χαρακτηρίσει πολιτισμό ή παιδικό πρόγραμμα είναι σαφές ότι στις δύο αυτές τυπολογίες δεν τηρούνται ούτε τα… προσχήματα. Κι αν μη τι άλλο τα στελέχη των καναλιών θα πρέπει να… ισορροπήσουν την κατάσταση.
