«Ο ναζισμός από τη σκοπιά των νικητών και των ηττημένων»

Tριήμερο κινηματογραφικό αφιέρωμα με τίτλο «Ο ναζισμός από τη σκοπιά των νικητών και των ηττημένων» απόψε, αύριο και μεθαύριο στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «12 Οκτωβρίου 1944. Η Αθήνα ελεύθερη» που συνδιοργανώνουν το Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, η Περιφέρεια Αττικής, ο Δήμος Αθηναίων, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και η ΕΡΤ.

Θα προβληθούν τρεις ταινίες μυθοπλασίας (από Γερμανία, Ανατολική Γερμανία και Δυτική Γερμανία) και δύο ντοκιμαντέρ (από ΕΣΣΔ και Γαλλία). Ανάμεσά τους και η ταινία-σταθμός «Αληθινός φασισμός» (1965) του Ρώσου Μιχαήλ Ρομ με εικόνες επιλεγμένες από έναν τεράστιο όγκο οπτικού υλικού του Τρίτου Ράιχ που αναδεικνύει κατά τρόπο σοκαριστικό τους μηχανισμούς της ναζιστικής προπαγάνδας.

Οι πέντε ταινίες του φετινού αφιερώματος παρουσιάζουν τη ματιά τόσο των νικητών όσο και των ηττημένων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου απέναντι στην άνοδο και την καταστροφική πορεία του ναζισμού και στο «τραύμα» των γεγονότων της περιόδου 1939-1945. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον μεταπολεμικό γερμανικό κινηματογράφο και στη διαχείριση του «άβολου» ναζιστικού παρελθόντος της Γερμανίας.

Η ταινία «Οι δολοφόνοι είναι ανάμεσά μας» (1946) του Βόλφγκανγκ Στάουντε, που προβάλλεται πρώτη φορά στην Ελλάδα, είναι η πρώτη γερμανική ταινία που γυρίστηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και πρώτη κινηματογραφική εμφάνιση της Χίλντεγκαρντ Κνεφ, ενώ το αντιπολεμικό δράμα «Αστέρια» (1959) του Κόνραντ Βολφ από την Ανατολική Γερμανία είναι η πρώτη ταινία του παγκόσμιου κινηματογράφου που αναφέρεται στο ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων.

Μια άγνωστη για πολλούς πτυχή της ανόδου του ναζισμού στη Γερμανία θίγει το πρόσφατης παραγωγής γαλλικό ντοκιμαντέρ «Η ζωή μου στη χιτλερική Γερμανία» (2018) του Ζερόμ Πριέρ με θέμα τους Γερμανούς που εγκατέλειψαν τη χώρα τους όταν ο Χίτλερ πήρε την εξουσία. Η «Γέφυρα» (1959) του Μπέρνχαρντ Βίκι από τη Δυτική Γερμανία, που προβάλλει ωμά τη σκληρότητα και τον παραλογισμό του πολέμου, θεωρείται η πιο σημαντική ταινία της περιόδου – είναι μάλιστα η πρώτη μεταπολεμική ταινία από τη Γερμανία που έλαβε παγκόσμια διανομή. Το φιλμ περιγράφει την ιστορία επτά μαθητών που στρατολογούνται από τη Βέρμαχτ.

Την Τετάρτη (21.00) θα γίνει συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Ναζισμός και φασισμός στον μεταπολεμικό ευρωπαϊκό κινηματογράφο». Συμμετέχουν: Μαρία Κομνηνού (καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, πρόεδρος Δ.Σ. Ταινιοθήκης της Ελλάδος), Ελλη Λεμονίδου (επίκουρη καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Πατρών) και Μάριος Παπαγεωργίου (σκηνοθέτης-κριτικός κινηματογράφου). Είσοδος ελεύθερη.