Ιστορικές στιγμές ζει από χτες το Ιράν, καθώς η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) έδωσε το πράσινο φως στην υλοποίηση της συμφωνίας με τη Δύση για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος και άρα για την άρση των ασφυκτικών οικονομικών κυρώσεων σε βάρος της μεγάλης αυτής χώρας με τα σχεδόν 80 εκατομμύρια ψυχές.
Είχαν προηγηθεί ο έλεγχος της ΙΑΕΑ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας και η διαβεβαίωση των επιθεωρητών πως η Τεχεράνη τήρησε τις δεσμεύσεις της για τον περιορισμό του ατομικού της προγράμματος, περιλαμβανομένης και της αφαίρεσης της κεντρικής δεξαμενής βαρέος ύδατος από τον αντιδραστήρα του Αράκ, αλλά και της μεταφοράς πολλών συσκευών φυγοκέντρησης και μεγάλου μέρους του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου «προς φύλαξη» στη Ρωσία.
Ο κύβος ερρίφθη
Με τη σειρά της η διεθνής κοινότητα ήρε όλες τις οικονομικές κυρώσεις που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, όπως προβλέπει η συμφωνία της 14ης Ιουλίου 2015, ανακοίνωσε περιχαρής από τη Βιέννη ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ.
Ως γνωστόν, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ είχε επιβάλει από το 2006 μια σειρά βαρύτατων κυρώσεων σε τέσσερα «κύματα», παγώνοντας τα περιουσιακά στοιχεία της χώρας –αλλά και πολλών αξιωματούχων της– στο εξωτερικό, ύψους άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, και περιορίζοντας την πρόσβασή της στη διεθνή αγορά πετρελαίου, και άρα τα έσοδά της από τις εξαγωγές.
Το σημαντικότερο όμως είναι πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, υπέγραψε αμέσως εκτελεστική εντολή με την οποία αίρονται οι κυρώσεις κατά του Ιράν, ανατρέποντας έτσι μια πολιτική απομόνωσης και οικονομικού στραγγαλισμού της χώρας που ξεκίνησε ουσιαστικά αμέσως μετά την επανάσταση του 1979, συνεχίστηκε με την υποστήριξη του Ιράκ στον δεκαετή σχεδόν πόλεμο και κορυφώθηκε το 1996 με τον νόμο ILSA (Iran-Libya Sanctions Act), που ποινικοποιούσε ως «αντιαμερικανική ενέργεια» κάθε συναλλαγή με τους Ιρανούς, λειτουργώντας ως ισχυρό αντικίνητρο για όσες εταιρείες από την Ευρώπη ή άλλα μέρη του κόσμου ήθελαν να κάνουν μπίζνες με την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα διέθεταν οικονομικά συμφέροντα στις ΗΠΑ.
Ο Ομπάμα ενημέρωσε ταυτόχρονα τους ηγέτες του Κογκρέσου για την κίνησή του αυτή, εν μέσω οξύτατων αντιδράσεων από τη ρεπουμπλικανική πλειοψηφία, που κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να εκτροχιάσει την ιστορική συμφωνία.
Με το βλέμμα στραμμένο στις εμπορικές δυνατότητες που ανοίγονται πλέον στη σχετικά «παρθένα» περσική αγορά, ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Φίλιπ Χάμοντ, ευχήθηκε «να αδράξει ο επιχειρηματικός κόσμος της Βρετανίας τις ευκαιρίες που του προσφέρονται από τη σταδιακή άρση των κυρώσεων».
Αντίστοιχες διθυραμβικές δηλώσεις έκανε και ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Λοράν Φαμπιούς, καθώς οι γαλλικές βιομηχανίες -και πετρελαϊκές εταιρείες όπως η Total- είχαν θιγεί σοβαρά από το καθεστώς των διεθνών κυρώσεων.
Οπως όμως είναι φυσικό, τις πιο πανηγυρικές δηλώσεις τις έκανε ο μετριοπαθής Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ροχανί. «Ευχαριστώ τον Θεό για την ευλογία του και υποκλίνομαι στο μεγαλείο των πολιτών του Ιράν για την υπομονή που επέδειξαν.
Συγχαρητήρια για αυτή τη μεγαλειώδη νίκη», ανέφερε o Ροχανί, που μαζί με τον ΥΠΕΞ Τζαφάρ πρωταγωνίστησαν στο «άνοιγμα» προς τη Δύση, συχνά συγκρουόμενοι με το πιο σκληροπυρηνικό κομμάτι του κυβερνώντος υπερ-συντηρητικού σιιτικού ιερατείου.
Πρόσθεσε, βέβαια, πως το Ιράν «δεν έχει και δεν θα έχει σημαντικές οικονομικές σχέσεις με τις ΗΠΑ», αλλά προτίθεται να αποδεχτεί «κάθε επένδυση από την πλευρά αμερικανικών εταιρειών», αν αυτές «καταφέρουν να ξεπεράσουν τα εμπόδια».
Οι Ρεπουμπλικανοί
«Εμπόδια» όπως αυτά που ήδη βάζουν οι Ρεπουμπλικανοί, που κυριαρχούν στο αμερικανικό Κογκρέσο και έχουν ορκιστεί να ανατρέψουν τη συμφωνία: χτες ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Πολ Ράιαν, κατήγγειλε ξανά πως η κυβέρνηση Ομπάμα «θα αρχίσει να αίρει τις οικονομικές κυρώσεις κατά του κύριου κράτους που υποστηρίζει την τρομοκρατία στον κόσμο», όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του, προσθέτοντας πως η Τεχεράνη «πιθανότατα» θα επωφεληθεί από το οικονομικό άνοιγμα ώστε «να συνεχίσει να χρηματοδοτεί την τρομοκρατία»!
Από κοντά φυσικά συνεχίζουν να ρίχνουν δηλητήριο οι δύο παραδοσιακοί περιφερειακοί εχθροί του Ιράν, δηλαδή το Ισραήλ και η Σαουδική Αραβία. Μάλιστα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επέμεινε και χτες πως το Ιράν «δεν έχει εγκαταλείψει τον στόχο του να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και συνεχίζει με τις ενέργειές του να προκαλεί την αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής, σκορπίζοντας τον τρόμο σε όλο τον κόσμο»…
