Στενά του Ορμούζ: Πάνω από 800 πλοία στην ουρά – Υπό ιρανική επιτήρηση η διέλευση

Μια κρίσιμη και σύνθετη γεωπολιτική εξέλιξη δημιουργείται γύρω από τα Στενά του Ορμούζ μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι επετεύχθη εκεχειρία με το Ιράν. Στα Στενά – ένα από τα σημαντικότερα «σημεία συμφόρησης» της παγκόσμιας ενέργειας – παραμένουν τουλάχιστον 800 εγκλωβισμένα πλοία που περιμένουν την… έξοδο, καθώς δεν μπορεί να διασφαλιστεί η ασφάλεια των πληρωμάτων και των φορτίων.

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, τουλάχιστον 426 δεξαμενόπλοια μεταφέρουν αργό και καθαρά καύσιμα, ενώ δεκάδες πλοία μεταφοράς LPG και LNG παραμένουν εγκλωβισμένα.

Συνολικά, περίπου 20.000 ναυτικοί βρίσκονται επί εβδομάδες εν πλω, αντιμέτωποι με εξάντληση, περιορισμένα εφόδια και αυξανόμενη ψυχολογική πίεση.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι κανένα πλήρως φορτωμένο πλοίο LNG δεν έχει καταφέρει να περάσει από το Στενό από την έναρξη του πολέμου, με πρόσφατη απόπειρα διέλευσης να καταλήγει σε αναστροφή την τελευταία στιγμή.

Θολοί οι όροι

Η συμφωνία προβλέπει δύο εβδομάδες «ασφαλούς διέλευσης», με το Ιράν να δηλώνει ότι η ναυσιπλοΐα θα πραγματοποιείται υπό τον συντονισμό των ενόπλων δυνάμεών του και εντός «τεχνικών περιορισμών». Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά για «πλήρες, άμεσο και ασφαλές άνοιγμα» του Στενού.

Ωστόσο, κρίσιμες λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς: δεν είναι ξεκάθαρο πότε ακριβώς τίθεται σε πλήρη εφαρμογή η συμφωνία, ούτε εάν έχουν διευθετηθεί ζητήματα όπως τα ασφάλιστρα κινδύνου ή πιθανές οικονομικές απαιτήσεις για τη διέλευση.

Η ναυτιλία ζητά «αποδείξεις» ασφάλειας

Όπως μεταδίδει το Bloomberg παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία, η ναυτιλιακή κοινότητα ξεκαθαρίζει ότι δεν αρκούν οι δηλώσεις. Πλοιοκτήτες, ασφαλιστικές εταιρείες και πληρώματα χρειάζονται απτές ενδείξεις ότι ο κίνδυνος έχει πραγματικά μειωθεί.

Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, η επανεκκίνηση των ροών δεν είναι ζήτημα ωρών. Σε κανονικές συνθήκες, περίπου 135 πλοία διέρχονται καθημερινά από το Στενό – ρυθμός που έχει πλέον καταρρεύσει.

Η αποκατάσταση της κυκλοφορίας θα απαιτήσει χρόνο, καθώς θα πρέπει να επανεκτιμηθούν οι διαδρομές, να αναπροσαρμοστούν τα ασφάλιστρα και να δοθούν εγγυήσεις για την ασφάλεια των πληρωμάτων.

Οι όροι του Ιράν

Σύμφωνα με όσα δήλωσε ένας περιφερειακός αξιωματούχος, το σχέδιο κατάπαυσης του πυρός περιλαμβάνει τη δυνατότητα τόσο στο Ιράν όσο και στο Ομάν να επιβάλλουν τέλη σε πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ιράν θα χρησιμοποιήσει τα χρήματα που θα εισπραχθούν από τα τέλη για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ για την ανασυγκρότηση. Δεν ήταν άμεσα σαφές για ποιο σκοπό θα χρησιμοποιούσε το Ομάν τα χρήματα, ανέφερε το AP.

Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται στα χωρικά ύδατα του Ομάν και του Ιράν. Ο κόσμος θεωρούσε το πέρασμα διεθνή πλωτή οδό και δεν είχε πληρώσει ποτέ πριν τέλη.

Ο αξιωματούχος, ο οποίος συμμετείχε άμεσα στις διαπραγματεύσεις, μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει τις εσωτερικές διαβουλεύσεις.

Το Ιράν φαίνεται να αυτοεπιβεβαιώνεται ως ο φύλακας των Στενών, της σημαντικότερης αρτηρίας στον κόσμο για τις μεταφορές πετρελαίου. Η κίνηση αυτή θα μπορούσε να εδραιώσει τον de facto έλεγχο της Τεχεράνης επί της κρίσιμης πλωτής οδού και να επισημοποιήσει την ικανότητά της να διατηρεί τη δική της ροή πετρελαίου προς την Κίνα. Ο Τραμπ λέει ότι οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν στην ομαλή κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ μετά την ανακοίνωση κατάπαυσης του πυρός.

Ο Τραμπ λέει ότι οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν στην ομαλή κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ μετά την ανακοίνωση κατάπαυσης του πυρός

Οι επικοινωνίες του Ιράν προς την ναυτιλιακή αρχή των Ηνωμένων Εθνών που ξεκίνησαν τον περασμένο μήνα και η εμπειρία των πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ υποδηλώνουν τη δημιουργία κάτι παρόμοιου με ένα «περίπτερο διοδίων». Τα πλοία θα πρέπει να εισέρχονται σε ιρανικά ύδατα και να επιθεωρούνται από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν.