Ρήγματα στην προνομιακή σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ

«Στο τέλος αυτού του μάταιου πολέμου μπορεί να ανατείλει μια μικρή αχτίδα ελπίδας» γράφει στην εφημερίδα Haaretz ο Ισραηλινός δημοσιογράφος και συγγραφέας Γκίντεον Λεβί. Η σύρραξη, λέει, μπορεί να προκαλέσει βαθύ ρήγμα ή ακόμη και ανατροπή στις επί δεκαετίες προνομιακές σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.

Ακολουθούν εκτενή αποσπάσματα από το άρθρο.

Οσο πιο εμφανής γίνεται η αποτυχία αυτού του πολέμου, όσο πιο ξεκάθαρο γίνεται ότι οι ΗΠΑ έχουν μπλέξει σε μια κατάσταση χωρίς να έχουν ιδέα πώς να απεμπλακούν, τόσο εντονότερο θα είναι το παιχνίδι επίρριψης ευθυνών που θα ακολουθήσει.

Θα είναι προφανώς μονόπλευρο. Οι ΗΠΑ θα ρίξουν όλη την ευθύνη στο Ισραήλ. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει ένα φαινόμενο ντόμινο σε άλλες χώρες που απλώς περιμένουν να κοπούν οι δεσμοί μεταξύ των δύο κρατών. Οταν καταλαγιάσει η φωτιά, το Ισραήλ μπορεί να βρεθεί σε μια κατάσταση στην οποία δεν έχει βρεθεί ποτέ: μια τοπική Βόρεια Κορέα. Θα μπορούσε να μετατραπεί σε ένα απομονωμένο κράτος-παρία, στερημένο από την αμερικανική υποστήριξη, χωρίς την οποία δεν μπορεί να υπάρξει.

Τα σάπια θεμέλια των σχέσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ θα έπρεπε να είχαν γκρεμιστεί εδώ και χρόνια. Χωρίς μια βάση κοινών συμφερόντων δεν θα μπορούσαν να διαρκέσουν. Ο καταμερισμός ρόλων μεταξύ τους έγινε ολοένα και πιο θολός με τα χρόνια, σε σημείο που δεν ήταν σαφές ποιος από τους δύο ήταν η υπερδύναμη. Το Ισραήλ έκανε ό,τι ήθελε, και τεράστια αμερικανικά κονδύλια κατευθύνονταν προς αυτό χωρίς όρους.

Στην εποχή του «Mr. America», γνωστού και ως Μπέντζαμιν Νετανιάχου, που τόλμησε να περιφρονήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες περισσότερο από κάθε προηγούμενο πρωθυπουργό, αυτές οι σχέσεις πήραν τερατώδεις διαστάσεις. Ενας πρωθυπουργός ξένης χώρας υπονόμευε Αμερικανούς προέδρους και η χώρα του δεν υφίστατο καμία ζημιά. Στη διάρκεια της θητείας του Μπαράκ Ομπάμα οι ΗΠΑ καταδίκαζαν τους εποικισμούς, την προσάρτηση εδαφών, τις εγκληματικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και στον Λίβανο, τα πογκρόμ, το απαρτχάιντ και τη γενοκτονία των Παλαιστινίων. Τα καταδίκαζαν όλα αυτά, αν και συνέχιζαν να πληρώνουν και να μας στέλνουν πυρομαχικά με αερογέφυρες.

Η Ευρώπη αναγκάστηκε να δαγκώσει τη γλώσσα της και να μην προβεί σε καμία ενέργεια, ούτε καν μετά τον πόλεμο στη Γάζα, από φόβο για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τώρα απλώς περιμένει μια ευκαιρία να ξεκαθαρίσει λογαριασμούς με το Ισραήλ, όπως και μεγάλα τμήματα της αμερικανικής κοινής γνώμης, ακόμη και μέσα στις εβραϊκές κοινότητες. Ολοι έχουν πλέον κουραστεί από αυτού του είδους το Ισραήλ, με τη συνεχή του περιφρόνηση προς τη διεθνή κοινότητα, την απαξίωσή του προς το διεθνές δίκαιο και το αδιανόητο χάσμα μεταξύ της κοινής γνώμης στις περισσότερες χώρες του κόσμου και των θέσεων των κυβερνήσεών τους.

Ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής. Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί απλώς περιμένουν να ανοίξει το ρήγμα. Ο πρώτος που θα επιρρίψει ευθύνες θα είναι ο Τραμπ. Αυτός θα δώσει το σύνθημα και ο χείμαρρος θα ακολουθήσει. Μπορεί να είναι καταστροφικό, αλλά ίσως ωθήσει το Ισραήλ προς μια θετική κατεύθυνση.

Το Ισραήλ δεν πρόκειται να ξυπνήσει ένα πρωί για να πει στον εαυτό του ότι η κατοχή, το απαρτχάιντ και οι ατελείωτοι πόλεμοί του πρέπει να σταματήσουν και ότι πρέπει επίσης να ακούσει τον κόσμο. Μόνο η διακοπή του δεσμού με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να το επιτύχει. Και μάλιστα εφόσον συνοδευτεί από μια βαθιά αλλαγή στην ισραηλινή πολιτική πρακτική.

Ορισμένοι φλύαροι της Δεξιάς είναι βέβαιοι ότι το Ισραήλ δεν χρειάζεται την Αμερική, αλλά θα πρέπει να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Ξαφνικά δεν θα υπάρχουν όπλα και χρήματα και σίγουρα βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Και τότε τι; Θα μας προστατεύσει η ηγέτιδα των εποίκων Ντανιέλα Βάις; Θα αποτρέψει ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ ένα ψήφισμα του ΟΗΕ; Θα φτάσουν τα Ford Ranger των εποίκων μέχρι την Τεχεράνη;

Εκείνη η ημέρα είναι πιο κοντά απ’ όσο νομίζουν όλοι όσοι συμμετέχουν στην τρέχουσα παρέλαση εθνικής ανοησίας. Τότε το Ισραήλ θα αναγκαστεί επιτέλους να επιλέξει ανάμεσα σε ένα διαφορετικό Ισραήλ ή σε κανένα Ισραήλ.